Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi)
Sáng nay, 21/11, với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi).
Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua gồm 13 Chương, 112 Điều; quy định về chế độ sở hữu đất đai; quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước với tư cách đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, thống nhất quản lý đất đai; chế độ quản lý, sử dụng đất đai cũng như quyền, nghĩa vụ của công dân và người sử dụng đất.
Luật đã hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính đất đai và giá đất. Theo đó, Nhà nước quy định nguyên tắc, căn cứ định giá đất; ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và quyết định giá đất khi đưa vào sử dụng.
Bộ Tài chính giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về giá đất và tài chính đất đai. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất định kỳ 3 năm một lần; đồng thời quyết định sửa đổi, bổ sung các nội dung này theo quy định.
Luật cũng quy định cụ thể các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Theo báo cáo giải trình, tiếp thu của Chính phủ, danh mục tại Điều 34 được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành, đồng thời bổ sung một số trường hợp theo ý kiến của đại biểu Quốc hội, các Bộ, ngành và địa phương.
Các trường hợp thu hồi đất được xác định theo những nhóm tiêu chí như xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp; công trình công cộng, hạ tầng kỹ thuật; dự án phục vụ chính sách an sinh xã hội; dự án phát triển kinh tế, xây dựng, chỉnh trang đô thị, nông thôn; thực hiện điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các dự án đã được cấp có thẩm quyền chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư.
Đối với các dự án, công trình thuộc danh mục thu hồi đất, việc thu hồi phải bảo đảm thật sự cần thiết về tính chất, quy mô, tác động và phải được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua. Quy định này nhằm bảo đảm chặt chẽ căn cứ thu hồi đất, tránh lạm dụng nhưng không bỏ sót những trường hợp cần thiết phục vụ yêu cầu phát triển.
Bên cạnh cơ chế Nhà nước thu hồi đất, Luật tiếp tục quy định việc thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua nhận chuyển quyền sử dụng đất. Đáng chú ý, đối với dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nước thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất, nhà đầu tư có thể lựa chọn phương án thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất Nhà nước thu hồi đất.
Về chuyển biện pháp thu hồi đất sang biện pháp tài chính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất bỏ hoang, Luật đã quy định cụ thể về tính tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm đối với dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.
Điểm nhấn quan trọng trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Luật Đất đai (sửa đổi) lần này là chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”.
Theo đó, người có đất thu hồi được bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất theo giá trị thiệt hại thực tế; đồng thời được hỗ trợ để bảo đảm có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất. Luật quy định các khoản hỗ trợ gồm ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh; đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm và phục hồi sinh kế.
Việc hỗ trợ phục hồi sinh kế được tính toán trên cơ sở thu nhập từ việc sử dụng đất, việc làm của người có đất thu hồi. Khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đơn vị thực hiện phải dự kiến kinh phí hỗ trợ phục hồi sinh kế trong thời gian ít nhất 3 năm sau thời điểm có quyết định thu hồi đất.
Đối với tái định cư, Luật đặt ra yêu cầu khu tái định cư phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán từng vùng, miền. Việc lựa chọn địa điểm ưu tiên khu vực thu hồi đất trong trường hợp có thể tái định cư tại chỗ, tiếp đến là vị trí gần nhất hoặc trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi.
Luật cũng quy định người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn, dự án nhà ở được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ; trong thời gian chờ bố trí được bố trí tạm cư. Trường hợp tiền bồi thường về đất ở không đủ giá trị một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước hỗ trợ phần tiền còn thiếu để người dân có thể được giao suất tái định cư tối thiểu.
Ngoài ra, người có đất ở bị thu hồi có nhu cầu được hoán đổi phần diện tích đất ở bị thu hồi sang phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau thu hồi hoặc sang thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi, phù hợp quy định.
Luật cũng quy định rõ việc kiểm tra, giám sát, bảo đảm điều kiện khu tái định cư và điều tra, xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất người có đất thu hồi bị mất để có phương án hỗ trợ nhằm tái thiết cuộc sống, phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi so với thời điểm trước khi bị thu hồi đất…
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thể chế theo đúng tinh thần Nghị quyết số 21 tiến tới chỉ có một quy hoạch chung thống nhất trên một địa bàn, Luật đã hoàn thiện theo hướng không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, phương án sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh.
Ở cấp xã không có quy hoạch sử dụng đất cấp xã và kế hoạch sử dụng đất cấp xã là một nội dung để thực hiện quy hoạch chung được phân cấp, được cập nhật các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành có sử dụng đất để theo dõi việc quản lý sử dụng đất tại địa phương.
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027. Riêng quy định sửa đổi Luật Công chứng tại Điều 108 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của Luật được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028; các quy định về giá đất của Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254/2025/QH15 tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2027.
Cũng tại phiên họp, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi). Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 Chương, 129 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
Đồng thời, Quốc hội cũng đã thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Luật gồm 10 chương, 63 điều, giảm 20 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
Nguồn Pháp Luật VN: https://baophapluat.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-dat-dai-sua-doi.html

