Quốc hội thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Luật Đất đai (sửa đổi)
Sáng 21/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Luật Đất đai (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Với 484/485 ĐBQH biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 96,99%, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 75 của Luật.
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với 481/482 ĐBQH biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 96,39%. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 3 của Luật này.
Quốc hội cũng đã biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với 466/479 biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 93,39%. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 109 của Luật.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Báo cáo. Ảnh: Khánh Duy
Trước khi tiến hành biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý 3 dự án luật.
Theo Bộ trưởng, trên cơ sở ý kiến của các ĐBQH và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong giai đoạn mới.
Quản lý hiệu quả tài nguyên biển, bảo đảm sinh kế người dân
Đối với Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), dự thảo được hoàn thiện theo hướng tăng cường quản lý tổng hợp, điều phối thống nhất việc khai thác, sử dụng không gian biển liên ngành, liên vùng; làm rõ trách nhiệm của Chính phủ và chính quyền địa phương, hạn chế xung đột, chồng lấn trong sử dụng tài nguyên biển.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Ảnh: Khánh Duy
Các quy định về giao, cho thuê và sử dụng khu vực biển được rà soát theo hướng phân định rõ quyền sử dụng với quyền sở hữu, không thay thế các giấy phép chuyên ngành.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế kiểm soát chuyển nhượng dự án, thay đổi quyền kiểm soát đối với những dự án có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại và chủ quyền quốc gia.
Đáng chú ý, chính sách phát triển kinh tế biển được gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát hoạt động khai thác tại vùng bờ.
Dự thảo nhấn mạnh quan điểm lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường và sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần; bảo đảm quyền tiếp cận hợp pháp của người dân đối với biển, bãi biển công cộng và yêu cầu chủ dự án giảm thiểu tác động đến đời sống cộng đồng ven biển.
Đẩy mạnh phân cấp, chuyển mạnh sang hậu kiểm trong bảo vệ môi trường
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, dự thảo tập trung cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với hậu kiểm.
Nhiều đối tượng được cắt giảm yêu cầu thực hiện đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường; đồng thời mở rộng cơ chế đăng ký môi trường đối với các dự án đáp ứng điều kiện theo quy định.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Ảnh: Khánh Duy
Việc phân quyền cho địa phương được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu trong kiểm soát, xử lý ô nhiễm. Dự thảo cũng bổ sung cơ chế giám sát dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro, làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan trong xử lý ô nhiễm môi trường liên tỉnh.
Cùng với đó, các quy định về quản lý chất thải, thúc đẩy tái chế, kinh tế tuần hoàn, kiểm soát ô nhiễm không khí, nguồn nước và kiểm kê khí thải được hoàn thiện. Trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường carbon cũng được làm rõ, bảo đảm phù hợp thông lệ quốc tế và lợi ích quốc gia.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: Khánh Duy
Ưu tiên bồi thường bằng đất, gắn với bảo đảm sinh kế người dân
Đối với Luật Đất đai (sửa đổi), Chính phủ đã rà soát các quy định nhằm bảo đảm đồng bộ với pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản và các luật liên quan; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Dự thảo làm rõ hơn quyền, nghĩa vụ và điều kiện thực hiện quyền của người sử dụng đất. Đối với đề xuất cho phép thế chấp quyền thuê đất trong trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm, Chính phủ cho biết đây là chính sách mới, cần tiếp tục đánh giá tác động trước khi báo cáo Quốc hội xem xét.
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo được hoàn thiện theo hướng tích hợp phương án sử dụng đất trong quy hoạch tỉnh, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện ở địa phương.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Khánh Duy
Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, dự thảo bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng; xác định thứ tự ưu tiên bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng, đất khác mục đích hoặc nhà ở nếu đáp ứng điều kiện, sau cùng mới bằng tiền. Đồng thời, chú trọng hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi.
Các quy định về giao đất, cho thuê đất, tài chính đất đai, đăng ký và cấp giấy chứng nhận cũng được rà soát, chỉnh lý nhằm tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất và hạn chế khoảng trống pháp lý trong quá trình thực hiện.
