Quốc hội Việt Nam dẫn dắt 4 chủ đề thảo luận tại AIPA-47: Khi kinh nghiệm lập pháp của Việt Nam gặp gỡ nghị sự của khu vực
Bốn chủ đề Quốc hội Philippines đề nghị Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn dẫn dắt thảo luận cũng là những vấn đề Quốc hội Việt Nam đang giải quyết trong chương trình lập pháp. Sự gặp gỡ đó tạo cơ sở để Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời tiếp thu những cách làm phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên toàn thể thứ nhất tại Đại hội đồng AIPA-46. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN
Vai trò "điểm tựa thể chế" của nghị viện
Đại hội đồng AIPA-47 được tổ chức với chủ đề bao trùm: "Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm", phản ánh chính xác các ưu tiên xuyên suốt trong năm Chủ tịch ASEAN 2026, tập trung vào ba trụ cột chiến lược: hòa bình an ninh bền vững, thịnh vượng kinh tế thông qua liên kết nội khối, và trao quyền cho người dân.
Chương trình nghị sự của AIPA-47 bao phủ toàn diện các vấn đề thời sự cấp bách. Về chính trị - an ninh, AIPA tập trung ứng phó tội phạm xuyên quốc gia, phòng chống ma túy, an ninh mạng, các mối đe dọa phi truyền thống và nguy cơ từ lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng thông tin sai lệch. Về kinh tế, trọng tâm đặt vào liên kết nội khối, thúc đẩy thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng hành cùng ASEAN hoàn thiện khuôn khổ triển khai Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) nâng cấp và Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA). Về văn hóa - xã hội, AIPA đề cao tính bao trùm, nâng cao phúc lợi xã hội, tăng cường sự tham gia của phụ nữ và thanh niên, bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương.
Sự thành bại của các cam kết ASEAN phụ thuộc hoàn toàn vào khâu thực thi ở cấp độ quốc gia. Và Nghị viện chính là "điểm tựa thể chế" cho quá trình thực thi đó. Thông qua chức năng lập pháp, các nghị viện chuyển hóa cam kết khu vực thành quy định pháp lý quốc gia tương thích, tạo môi trường thuận lợi cho giao thương, kinh tế số và chuyển đổi xanh. Thông qua giám sát tối cao, nghị viện bảo đảm Chính phủ triển khai đúng tiến độ các Kế hoạch chiến lược Cộng đồng ASEAN. Thông qua quyền quyết định ngân sách, nghị viện phân bổ nguồn lực tài chính cho phát triển. Và thông qua vai trò đại diện, các đại biểu dân cử tiếp nhận ý kiến cử tri, bảo đảm các mục tiêu ASEAN thực sự lấy người dân làm trung tâm. Ngoại giao nghị viện đồng thời đóng vai trò kênh đối ngoại song song, hỗ trợ đắc lực cho ngoại giao nhà nước trong gia tăng tin cậy chính trị và giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên họp Ban điều hành AIPA tại Đại hội đồng AIPA-46. Ảnh: Doãn Tấn/ TTXVN
Tại Đại hội đồng AIPA-47 năm nay, sự tham gia của Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tập trung vào ba trọng tâm lớn: đóng góp định hướng chiến lược thông qua Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi tới Đại hội đồng; bài phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Phiên họp toàn thể thứ nhất và 4 dự thảo nghị quyết do Quốc hội Việt Nam đề xuất, đồng bảo trợ tại Ủy ban Chính trị, Kinh tế, Xã hội và Nữ nghị sĩ AIPA (WAIPA). Các sáng kiến của Việt Nam không chỉ bảo đảm tính liên tục của các cam kết mà còn bám sát ưu tiên của nước Chủ tịch và yêu cầu triển khai Tầm nhìn 2045.
4 chủ đề thảo luận: Kỳ vọng vào kinh nghiệm lập pháp Việt Nam
Điểm nhấn đặc biệt thể hiện uy tín của Quốc hội Việt Nam tại AIPA-47 là việc nước chủ nhà Philippines, thông qua Chủ tịch Hạ viện đã trân trọng đề nghị Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn dắt thảo luận ở 4 nội dung quan trọng.
Thông qua vai trò dẫn dắt của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, chúng tôi hy vọng được lắng nghe quan điểm của Việt Nam về những vấn đề mà Việt Nam rất am hiểu, có nhiều kinh nghiệm thực tiễn phong phú, bám sát nhu cầu phát triển và chương trình lập pháp hiện nay của đất nước như an ninh số, quản trị AI, giao lưu nhân dân, đặc biệt là tăng trưởng bao trùm khi Việt Nam tiếp tục phát triển ấn tượng trong bối các xung đột đang tác động đến tăng trưởng kinh tế của nhiều nước.
Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III
Thứ nhất, đối với nội dung ngăn ngừa và quản lý thách thức an ninh mạng lưới kết nối, Việt Nam là quốc gia có tốc độ phát triển hạ tầng số nhanh chóng nhưng cũng đối mặt với nguy cơ an ninh mạng phức tạp, coi an ninh số là trụ cột bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Kinh nghiệm thực tiễn này gắn kết chặt chẽ với việc triển khai Luật An ninh mạng, Luật An toàn thông tin mạng và dự án Luật Công nghiệp công nghệ số cùng các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân mà Quốc hội Việt Nam đang xem xét, hoàn thiện, nhằm tạo hành lang pháp lý an toàn cho hạ tầng kết nối khu vực.
Thứ hai, ở nội dung thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và tự cường kinh tế, Việt Nam sở hữu kinh nghiệm sinh động trong duy trì đà tăng trưởng kinh tế ổn định đi đôi với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và giảm nghèo bền vững. Nhu cầu phát triển đó được thể chế hóa trực tiếp qua công tác hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, tài chính, đất đai, bảo hiểm xã hội, việc làm và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn của Quốc hội Việt Nam.
Thứ ba, về việc tăng cường giao lưu và sự đóng góp của người dân vào tiến trình liên kết khu vực, Việt Nam có kinh nghiệm phong phú trong vận hành 3 trụ cột đối ngoại (Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước, Đối ngoại nhân dân), phát huy tối đa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc này gắn liền với nỗ lực hoàn thiện thể chế dân chủ ở cơ sở, tăng cường cơ chế tham vấn cử tri và lấy ý kiến nhân dân trong quy trình xây dựng pháp luật của Quốc hội Việt Nam.
Thứ tư, đối với nội dung tạo điều kiện để phụ nữ lãnh đạo tham gia quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), Việt Nam coi quản trị AI và chuyển đổi số là ưu tiên chiến lược, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao quyền năng cho phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ cao. Yêu cầu này được Quốc hội thể chế hóa thông qua quy định về chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, chính sách phát triển AI an toàn và lồng ghép giới trong khoa học - công nghệ.
ASEAN đang phải ứng phó với những thay đổi và bất ổn đang định hình lại xã hội. Bất kể vấn đề nào trong số đó đều đòi hỏi chính phủ và nghị viện phải hợp tác xuyên biên giới thông qua chính sách, luật pháp, giám sát nguồn lực và sự tham gia bền vững với người dân.
Chủ tịch ASEAN 2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr.
Vai trò dẫn dắt của Việt Nam mang lại giá trị kép to lớn: vừa đóng góp các bài học thực tiễn sinh động từ quá trình thể chế hóa của Việt Nam cho ASEAN, vừa tiếp thu chuẩn mực và khung pháp lý tiên tiến từ các nước khu vực để Quốc hội Việt Nam nâng cao chất lập pháp. Qua đó, thể chế pháp lý Việt Nam vừa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, vừa bảo đảm tính tương thích, sẵn sàng cho hội nhập sâu rộng cùng Cộng đồng ASEAN.
Chuyến tham dự Đại hội đồng AIPA-47 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là bước triển khai thực tiễn quan trọng đường lối đối ngoại của Đảng, khẳng định tâm thế một Việt Nam chủ động, tự tin và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm khu vực. Sự gắn kết giữa ngoại giao nghị viện với mục tiêu phát triển quốc gia, giữa thể chế hóa cam kết ASEAN với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước sẽ tiếp tục là kim chỉ nam để Quốc hội Việt Nam cùng các Nghị viện thành viên AIPA xây dựng một Cộng đồng ASEAN hòa bình, thịnh vượng và tự cường.
