Quốc hội xem xét cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam

Quốc hội sẽ xem xét nhiều nội dung quan trọng trong đó có dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa vào hôm nay

Đây không chỉ là bước đi cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng mà còn thể hiện quyết tâm tạo dựng hành lang pháp lý đủ mạnh để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, động lực nội sinh cho phát triển bền vững đất nước.

Theo chương trình dự kiến, từ 8h đến 8h30 cùng ngày, Quốc hội sẽ nghe Bộ trưởng Bộ VHTTDL, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết. Tiếp đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội sẽ trình bày Báo cáo thẩm tra đối với dự thảo này. Sau đó, Quốc hội tiến hành thảo luận ở tổ, không chỉ đối với dự thảo Nghị quyết về văn hóa mà còn với hai dự thảo Nghị quyết quan trọng khác.

Sáng 22.4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết. Tại đây, các ý kiến của đại biểu Quốc hội sẽ được tổng hợp, làm rõ thêm các nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Sau đó, Bộ trưởng Bộ VHTTDL sẽ phát biểu giải trình, tiếp thu và làm rõ những vấn đề đại biểu quan tâm. Theo kế hoạch, dự thảo Nghị quyết sẽ được Quốc hội biểu quyết thông qua vào chiều 23.4.

Đằng sau tiến trình xem xét tại nghị trường là một quá trình chuẩn bị khẩn trương, bài bản và có sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban soạn thảo và các cơ quan liên quan.

Trước đó, ngày 07.01.2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Đáng chú ý, Nghị quyết giao Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Đảng ủy Quốc hội kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách, đồng thời bố trí nguồn lực để triển khai, trong đó yêu cầu ban hành một Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa với các cơ chế, chính sách cụ thể, khả thi và hiệu quả.

Tiếp đó, ngày 24.02.2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, giao Bộ VHTTDL chủ trì xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về một số giải pháp phát triển văn hóa Việt Nam, với thời hạn hoàn thành vào quý III năm 2026. Tuy nhiên, trước yêu cầu thực tiễn và chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương, tiến độ xây dựng đã được đẩy nhanh.

Quá trình xây dựng dự thảo được tiến hành đồng bộ với nhiều bước cụ thể: từ rà soát, nghiên cứu để cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 30/NQ-CP; thành lập Tổ soạn thảo; tổ chức lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, cơ quan liên quan và đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ để tiếp nhận góp ý; đến việc tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ.

Trong thời gian ngắn, dự thảo đã được lấy ý kiến hai vòng đối với các thành viên Chính phủ. Trên cơ sở đó, Bộ VHTTDL đã tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ. Ngày 05.4.2026, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã ký Tờ trình số 162/TTr-CP trình Quốc hội xem xét dự thảo Nghị quyết.

Về nội dung, dự thảo Nghị quyết tập trung thể chế hóa những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết số 80-NQ/TW mà pháp luật hiện hành chưa quy định hoặc đã có nhưng không còn phù hợp với thực tiễn.

Trong đó, nổi bật là các cơ chế, chính sách nhằm thu hút và ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa; huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa; chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng trong lĩnh vực văn hóa, thể thao; cũng như cơ chế khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách nhà nước.

Một đề xuất đáng chú ý trong dự thảo là việc lựa chọn ngày 24.11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, đồng thời đề xuất người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong ngày này. Đây được xem là một giải pháp mang tính biểu tượng, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của văn hóa, đồng thời tạo thêm không gian để các hoạt động văn hóa lan tỏa sâu rộng trong đời sống.

Việc Quốc hội xem xét, thảo luận và dự kiến thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam ngay tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI cho thấy sự ưu tiên đặc biệt đối với lĩnh vực văn hóa trong giai đoạn phát triển mới.

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện thể chế, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ mở ra những không gian chính sách mới, tạo động lực để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao vị thế quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hiện nay.