Quốc hội xem xét xóa nợ lệ phí môn bài cho người nộp thuế ở trạng thái 03, 06
Chính phủ trình Quốc hội Nghị quyết chính sách đặc thù để xử lý xóa nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp, bao gồm cả tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 1/7/2013 của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.
Còn 2,5 triệu mã số thuế chưa được xử lý
Chiều 20/11, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.
Đề cập về sự cần thiết phải ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mặc dù đã rất cố gắng, từ đầu năm đến nay, ngành Thuế đã xử lý được hơn 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, đến ngày 23/10/2026, cả nước còn 2,5 triệu người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.
Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng trong khi họ không còn sổ sách hoặc tài sản để thực hiện nghĩa vụ. Quốc hội đã quyết định chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026, nhưng các nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý. Quy định hiện hành về khoanh, xóa nợ chưa bao quát hết các trường hợp.
Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi, duy trì hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030.
Ngoài ra, Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế khuyến nghị Việt Nam tăng cường giám sát, xử lý các pháp nhân không hoạt động và đảm bảo thông tin đầy đủ, cập nhật. Dự kiến, Diễn đàn sẽ có kỳ đánh giá chuyên sâu vào quý 2/2028 cho 3 năm 2025-2027. Việc Quốc hội ban hành chính sách này trong năm 2026 thể hiện rõ cố gắng của Việt Nam; đồng thời Chính phủ đã báo cáo Bộ Chính trị và lãnh đạo Bộ Chính trị đồng ý.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, Nghị quyết quy định chính sách đặc thù để xử lý xóa nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp, bao gồm cả tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 1/7/2013 (gọi tắt tiền thuế nợ) của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.
Không áp dụng đối với tiền chậm nộp từ nợ thuế gốc liên quan đến trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hoá đơn, chứng từ không hợp pháp; chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03, 06 của doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm dừng kinh doanh có thời hạn; người nộp thuế vẫn sản xuất, kinh doanh hoặc đã phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian thuộc trạng thái 03, 06.
Về xử lý lệ phí môn bài, xóa nợ thuế lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, người chưa kê khai nộp lệ phí môn bài thì không phải khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp. Về xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác, người nộp thuế được xem xét xóa tiền chậm nộp khi đã nộp đầy đủ nợ thuế gốc, tiền phạt vi phạm hành chính nếu có và hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Về tổ chức thực hiện, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu quản lý thuế để thực hiện, công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử (nếu có). Đối với hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được tiếp nhận chậm nhất vào ngày 30/6/2028 đã nộp đủ nợ gốc nhưng chưa hoàn tất các xử lý thì tiếp tục được giải quyết theo Nghị quyết.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, cơ quan quản lý thuế xác định kịp thời khoản nợ đủ điều kiện xóa để không áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với khoản nợ đó. Nếu phát hiện người nộp thuế không đủ điều kiện, cơ quan thuế phục hồi khoản tiền chậm nộp đã xóa.
Người nộp thuế đã được xóa nợ trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực, nhưng sau đó quay lại sản xuất kinh doanh và đủ điều kiện áp dụng Nghị quyết thì không phải hủy kết quả quy định đã xóa. Chính phủ tổ chức thực hiện, báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp cuối năm 2028. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ trường hợp được tiếp tục giải quyết theo quy định chuyển tiếp.
Cân nhắc quy định xóa tiền chậm nộp nếu người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban đề nghị Chính phủ gửi kèm để có cơ sở đánh giá đồng bộ. Do các trường hợp xóa tiền thuế nợ, tiền chậm nộp tại dự thảo khác với Luật Quản lý thuế, Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện về việc đề xuất chính sách; quy định rõ tiêu chí, điều kiện, thẩm quyền, trách nhiệm trong việc xóa nợ, không để “lợi ích nhóm” cài cắm, gây thất thu ngân sách nhà nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi.
Về tên gọi, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị chỉnh lý tên gọi ngắn gọn, phù hợp với tên gọi tại ý kiến của Bộ Chính trị. Phạm vi “tiền thuế nợ gốc” dẫn chiếu điểm b khoản 1 Điều 38 Luật Quản lý thuế gồm cả các khoản thu về đất, tài nguyên nên phạm vi tiền chậm nộp được xóa rất rộng; đề nghị quy định trực tiếp thành phần các khoản thuộc phạm vi, đánh giá riêng tiền chậm nộp các khoản thu về đất, khi chưa có đánh giá riêng thì chưa áp dụng cơ chế chung đối với nhóm này.
Về các trường hợp loại trừ, Ủy ban đề nghị làm rõ căn cứ, thời điểm xác định khoản nợ “liên quan đến” hành vi vi phạm; chưa xóa nợ đối với trường hợp đã có quyết định thanh tra, kiểm tra cho đến khi có kết luận. Mốc xác định đối tượng (ngày 21/11/2026) trùng với ngày Nghị quyết có hiệu lực, trong khi dự thảo đã công khai lấy ý kiến từ ngày 26/10/2026; đề nghị cân nhắc lấy mốc trước thời điểm này (như ngày 23/10/2026). Đối với người nộp thuế trạng thái 06, nhóm có rủi ro gian lận cao, chỉ xóa nợ sau khi cơ quan quản lý thuế đã đối chiếu dữ liệu hóa đơn, khai thuế.
Về xóa nợ lệ phí môn bài (Điều 4), đa số ý kiến tán thành, vì lệ phí môn bài đã được bãi bỏ theo chủ trương của Đảng và Nghị quyết số 198/2025/QH15; số nợ đã hạch toán không lớn, chi phí thu hồi có thể vượt số thu. Ủy ban đề nghị làm rõ việc không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng đối với thời gian người nộp thuế đã thực tế ngừng hoạt động.
Về xóa tiền chậm nộp (Điều 5), cách tiếp cận có điều kiện, gắn với thu đủ nợ gốc là phù hợp. Tuy nhiên, việc xóa toàn bộ tiền chậm nộp phát sinh đến ngày nộp đủ nợ gốc, chậm nhất ngày 30/6/2028.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc quy định xóa tiền chậm nộp nếu người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc đến hết ngày 20/11/2027 và giảm 50% nếu nộp đủ từ ngày 21/11/2027 đến hết ngày 30/6/2028; bổ sung quy định hoàn trả khoản đã được xóa khi quay lại sản xuất, kinh doanh hoặc thành lập cơ sở kinh doanh mới theo nguyên tắc tại khoản 2 Điều 21 Luật Quản lý thuế.
Đối với việc không thực hiện khoản 4 Điều 3 Nghị quyết số 94/2019/QH14 (khoản 2 Điều 5), đề nghị cân nhắc vì làm thay đổi kết quả thực hiện một Nghị quyết khác của Quốc hội; trường hợp giữ, chỉ miễn đối với trường hợp quay lại sản xuất, kinh doanh, không áp dụng đối với trường hợp khoanh nợ, xóa nợ không đúng quy định.
Về tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị quy định rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý thuế đối với kết quả xóa nợ, nhất là các khoản giá trị lớn, khoản thu về đất, lưu vết dữ liệu xử lý; bổ sung quy định việc xóa nợ, khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế không làm chấm dứt nghĩa vụ lưu giữ, cung cấp thông tin theo chuẩn mực của GF; phục hồi khoản đã xóa và tính tiền chậm nộp cả thời gian đã được xóa đối với trường hợp cung cấp thông tin không trung thực.
Đồng thời, việc giải quyết thủ tục khôi phục, chấm dứt hiệu lực mã số thuế phải đúng thời hạn, không lấy lý do chờ xác định điều kiện xóa nợ để kéo dài, gây phiền hà cho người nộp thuế. Chính phủ báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện hằng năm cùng báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước; sau ngày 30/6/2028 các trường hợp còn tồn đọng xử lý theo Luật Quản lý thuế.
