Quốc tang cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei: Dấu mốc chuyển giao quyền lực tại Iran

Đây được xem là một trong những lễ quốc tang có quy mô lớn nhất trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran, thu hút sự tham gia của hàng triệu người dân cùng nhiều đoàn đại biểu quốc tế, trong bối cảnh nước này bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực sau sự ra đi của nhà lãnh đạo đã giữ cương vị tối cao hơn ba thập kỷ.

Theo thông báo của giới chức Iran, linh cữu của ông Ali Khamenei được quàn tại khu đại lễ Mosalla ở thủ đô Tehran trong hai ngày 4-5/7 để người dân và các đoàn đại biểu trong, ngoài nước đến viếng. Hàng nghìn người đã xếp hàng từ sớm để bày tỏ lòng tiếc thương, trong khi các hoạt động tưởng niệm cũng được tổ chức đồng thời tại nhiều địa phương trên cả nước.

Ngày 6/7, lễ rước linh cữu và cầu nguyện trọng thể được tổ chức trên các tuyến phố lớn ở Tehran với sự tham gia của đông đảo người dân, lực lượng an ninh và quan chức cấp cao. Sau nghi lễ tại thủ đô, đoàn tang lễ tiếp tục di chuyển tới thành phố thánh Qom vào ngày 7/7 để cử hành các nghi thức tôn giáo theo truyền thống Hồi giáo dòng Shiite.

Theo kế hoạch, lễ an táng cuối cùng sẽ diễn ra vào ngày 9/7 tại đền Imam Reza ở thành phố Mashhad – quê hương của ông Ali Khamenei. Đây là một trong những địa điểm linh thiêng nhất của Hồi giáo Shiite và được lựa chọn làm nơi an nghỉ cuối cùng của cố lãnh tụ.

Truyền thông khu vực cho biết, quốc tang kéo dài gần một tuần với hàng loạt hoạt động cầu nguyện, lễ viếng công khai và các đoàn rước linh cữu được tổ chức tại nhiều địa phương. Chính quyền Iran ước tính hàng chục triệu người dân có thể tham gia các hoạt động tưởng niệm trên toàn quốc, biến đây thành một trong những sự kiện có quy mô lớn nhất kể từ sau lễ tang của Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini năm 1989.

Bên cạnh người dân Iran, lễ quốc tang còn có sự tham dự của nhiều đoàn đại biểu quốc tế. Tehran đã mời lãnh đạo và quan chức cấp cao từ hàng chục quốc gia đến dự các nghi lễ tại thủ đô. Một số nguyên thủ và đại diện cấp cao từ Pakistan, Iraq, Tajikistan cùng lãnh đạo các phong trào và lực lượng thân Iran tại Trung Đông đã xác nhận tham dự, trong khi phần lớn các nước phương Tây không cử đại diện cấp cao.

Lễ quốc tang diễn ra trong bối cảnh Iran vẫn chịu tác động từ những diễn biến an ninh nghiêm trọng sau khi ông Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích ngày 28/2/2026. Sự kiện này đã làm gia tăng căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel, đồng thời đặt Tehran trước yêu cầu nhanh chóng ổn định bộ máy lãnh đạo và duy trì sự đoàn kết trong nước.

Sau khi ông Khamenei qua đời, Hội đồng Chuyên gia Iran đã lựa chọn ông Mojtaba Khamenei kế nhiệm cương vị Lãnh tụ tối cao. Việc tổ chức quốc tang quy mô lớn được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra ổn định, đồng thời khẳng định tính liên tục của hệ thống chính trị Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Ngoài ý nghĩa tưởng niệm, lễ quốc tang cũng trở thành dịp để Tehran thể hiện sự gắn kết giữa chính quyền và người dân, cũng như duy trì quan hệ với các đối tác và lực lượng đồng minh trong khu vực. Trong những ngày diễn ra quốc tang, các biện pháp an ninh được tăng cường tại nhiều thành phố lớn nhằm bảo đảm an toàn cho các đoàn đại biểu nước ngoài và người dân tham dự các nghi lễ.

Quốc tang dành cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei không chỉ khép lại hơn ba thập kỷ lãnh đạo của một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất tại Iran, mà còn đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp quan trọng của nước này. Trong bối cảnh Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, quá trình hoàn tất lễ quốc tang và những bước đi đầu tiên của ban lãnh đạo mới sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, đồng thời có thể tác động đến cục diện an ninh và chính trị khu vực trong thời gian tới.