Quy định mới của Trung ương về kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

Quy định số 225-QĐ/TW ngày 14/10/2026 quy định công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng đối với tổ chức đảng, đảng viên trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, quy định, quyết định, quy chế, kết luận, hướng dẫn của Đảng... (gọi chung là chủ trương, quy định của Đảng) và pháp luật của Nhà nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: TTXVN.

Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức đảng và đảng viên, kể cả tổ chức đảng đã kết thúc nhiệm kỳ hoạt động, giải thể hoặc thay đổi về tổ chức do chuyển giao, chia tách, hợp nhất, sáp nhập; đảng viên đã chuyển công tác, nghỉ việc hoặc nghỉ hưu.

Quy định gồm 7 chương, 35 điều, quy định toàn diện về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng; thi hành kỷ luật trong Đảng; giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật đảng; đình chỉ sinh hoạt đảng đối với đảng viên, đình chỉ sinh hoạt cấp ủy đối với cấp ủy viên và đình chỉ hoạt động của tổ chức đảng theo thẩm quyền.

Về nguyên tắc kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, Quy định xác định kiểm tra, giám sát là chức năng lãnh đạo của Đảng. Các tổ chức đảng có trách nhiệm chủ động thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời chấp hành sự kiểm tra, giám sát của cấp có thẩm quyền. 

Tổ chức đảng và đảng viên phải thường xuyên tự kiểm tra, giám sát; tổ chức đảng cấp trên thực hiện kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên. Các tổ chức đảng, đảng viên thực hiện nhiệm vụ này theo sự phân công của tổ chức đảng có thẩm quyền.

Công tác kiểm tra, giám sát phải kịp thời phát hiện, biểu dương và phát huy những nhân tố mới tích cực; bảo vệ cái đúng, người tốt, những cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung. Đồng thời, phải chủ động phát hiện sớm để phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục khuyết điểm, vi phạm của tổ chức Đảng, đảng viên ngay từ khi còn mới manh nha, không để những vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, kéo dài và lan rộng. 

Đối với các vụ việc vi phạm được phát hiện, việc xử lý kỷ luật phải được tiến hành kiên quyết, nghiêm minh, kịp thời nhằm răn đe, giáo dục.

Quy định yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng phải tuân thủ đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền và phương pháp theo quy định của Đảng; bảo đảm tính chủ động, kịp thời, công khai, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác và nghiêm minh.

Một nguyên tắc xuyên suốt là mọi tổ chức đảng, đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, đều phải chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng, không có ngoại lệ. Việc xử lý kỷ luật phải gắn với tăng cường giáo dục, quản lý, giúp tổ chức đảng và đảng viên nhận thức rõ khuyết điểm, vi phạm để khắc phục, sửa chữa và thực hiện nhiệm vụ tốt hơn.

Các nguyên tắc, trình tự, thủ tục và thẩm quyền thi hành kỷ luật đảng được quy định tại Điều lệ Đảng cùng các quy định, hướng dẫn của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Tổ chức đảng, đảng viên có trách nhiệm chấp hành nghiêm, bảo đảm việc thi hành kỷ luật được thực hiện thống nhất, chặt chẽ, công minh, chính xác và kịp thời.

Đối với công tác kiểm tra, giám sát, Quy định làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền của cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy, chi bộ và ủy ban kiểm tra các cấp.

Nội dung kiểm tra, giám sát tập trung vào việc chấp hành chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; công tác cán bộ; thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; giải quyết khiếu nại, tố cáo; kê khai, công khai và kiểm soát tài sản, thu nhập.

Bên cạnh đó, Quy định chú trọng kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chuyển đổi số, cải cách hành chính, cải cách pháp luật và tư pháp. Đây là những nội dung quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của tổ chức đảng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Đối với ủy ban kiểm tra các cấp, Quy định xác định cụ thể nguyên tắc tổ chức, chế độ làm việc, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và số lượng ủy viên; đồng thời làm rõ trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng.

Về thi hành kỷ luật trong Đảng, Quy định nhấn mạnh yêu cầu xử lý công minh, chính xác, kịp thời đối với tổ chức đảng và đảng viên vi phạm. Mọi tổ chức đảng, đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng; trường hợp vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật đều phải được xem xét, xử lý nghiêm minh.

Việc quyết định hình thức kỷ luật phải căn cứ vào nội dung, mức độ, tính chất, tác hại, ảnh hưởng và nguyên nhân vi phạm; đồng thời xem xét hoàn cảnh cụ thể, các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ để đưa ra quyết định phù hợp. Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm về quyết định kỷ luật của mình.

Quy định cũng nêu rõ, kỷ luật đảng không thay thế kỷ luật hành chính, kỷ luật đoàn thể hoặc việc xử lý bằng pháp luật và ngược lại, trừ trường hợp có quy định khác. Khi xem xét kỷ luật một tổ chức đảng, phải đồng thời xem xét trách nhiệm và xử lý kỷ luật đối với đảng viên có vi phạm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức đảng.

Quy định số 225-QĐ/TW có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, thay thế Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Đối với các cuộc kiểm tra, giám sát đã thông qua dự thảo báo cáo thẩm tra, xác minh đối với đối tượng kiểm tra, giám sát trước thời điểm Quy định số 225-QĐ/TW có hiệu lực, việc thực hiện tiếp tục áp dụng theo Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026.