Quy định mới làm thay đổi cả showbiz Trung Quốc

Tờ iFeng đưa tin, vừa qua, Hiệp hội Công nghiệp Sản xuất Phim truyền hình Trung Quốc, Hiệp hội Dịch vụ Chương trình Nghe nhìn Trực tuyến Trung Quốc và Ủy ban Diễn viên thuộc Liên đoàn Phát thanh và Truyền hình Trung Quốc đã đồng loạt ban hành "Thông báo về việc điều chỉnh quy định ghi tên diễn viên trong phim truyền hình và phim chiếu mạng".

Showbiz Trung Quốc thay đổi

Văn bản quy định mới chính thức có hiệu lực từ 10/7. Theo quy định mới, việc ghi tên diễn viên trên phần giới thiệu đầu phim, cuối phim, poster, trailer và các tài liệu quảng bá phải tuân thủ 3 nguyên tắc chính.

Thứ nhất, diễn viên phải được ghi bằng tên thật theo giấy tờ tùy thân. Nếu sử dụng nghệ danh, tên sẽ được thể hiện theo định dạng "Tên thật (nghệ danh)", thay vì chỉ dùng nghệ danh như trước.

Thứ hai, các danh xưng trong bảng diễn viên được rút gọn chỉ còn 3 loại gồm "Diễn viên chính", "Khách mời đặc biệt" và "Tham gia diễn xuất". Những cách gọi như "khách mời danh dự", "đặc biệt đóng chính"... hay các biến thể khác sẽ không còn được phép sử dụng.

Thứ 3, thứ tự ghi tên không còn phụ thuộc vào mức độ nổi tiếng hay điều khoản trong hợp đồng mà được sắp xếp theo số nét của diễn viên trong chữ Hán, từ ít đến nhiều. Quy định này nhằm thống nhất cách ghi tên và hạn chế các tranh cãi kéo dài nhiều năm liên quan đến "phiên vị", "ép phiên" hay cuộc chiến giành vị trí đầu trong danh sách diễn viên.

Quy định được đưa ra giữa thời điểm showbiz Hoa ngữ lẫn những nhóm fan thường tranh cãi kịch liệt về phiên vị. Trong đó, những diễn viên phiên 1 thường được giới thiệu tên đầu tiên trong các trailer, poster phim… Họ cũng có thời lượng xuất hiện nhiều hơn trong phim và xuất hiện ở vị trí trung tâm trong các hình ảnh quảng bá.

Fan Trần Đô Linh từng tranh cãi vì vấn đề phiên vị của nữ diễn viên. Ảnh: Weibo.

Vì phiên vị kéo theo rất nhiều quyền lợi nên các diễn viên lẫn fan của họ thường có sự cạnh tranh khốc liệt mỗi khi chuẩn bị quay một dự án phim. Theo iFeng, hàng ngày đều có những cuộc tranh cãi liên quan đến chuyện phiên vị nổ ra trên mạng xã hội Trung Quốc. Tình trạng căng thẳng đến mức nhiều lần trở thành cuộc tẩy chay hoặc đấu tranh dữ dội trên mạng xã hội. Hệ quả là đôi khi người hâm mộ chỉ quan tâm thần tượng của họ ở phiên vị nào bất chấp việc diễn xuất, nội dung ra sao.

Hồi tháng 5/2025, khi Trần Đô Linh xác nhận tham gia bộ phim Kiều Sở cùng Chu Dực Nhiên, một bộ phận người hâm mộ của nữ diễn viên đã bày tỏ sự bất mãn, thậm chí tuyên bố ngừng ủng hộ.

Nguyên nhân xuất phát từ việc Trần Đô Linh và Chu Dực Nhiên được xếp bình phiên, tức cùng giữ vị trí ngang nhau trong danh sách diễn viên chính. Nhiều fan cho rằng với danh tiếng và thành tích hiện tại, Trần Đô Linh xứng đáng đảm nhận phiên 1 thay vì chia sẻ vị trí với bạn diễn.

Trước làn sóng phản đối và những lời kêu gọi "thoát fan" trên mạng xã hội, Trần Đô Linh đã phải trực tiếp lên tiếng trấn an người hâm mộ. Động thái này cho thấy vấn đề thứ tự ghi tên diễn viên không chỉ là câu chuyện giữa các đoàn phim và nghệ sĩ, mà còn có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của diễn viên cũng như tạo ra những cuộc tranh cãi kéo dài trong cộng đồng người hâm mộ.

Cũng vì chuyện phiên vị, các diễn viên Trung Quốc khó có thể kết hợp cùng nhau một cách thoải mái, bình đẳng. Những ngôi sao hạng A sẽ kết hợp với các đồng nghiệp kém nổi hơn để đảm bảo giữ được phiên 1. Phiên vị thường được xếp dựa trên độ nổi tiếng, lượng fan hoặc thành tích phim ảnh của diễn viên.

Chính vì vậy, theo iFeng, quy định mới về việc sắp xếp tên diễn viên theo số nét góp phần hạn chế những tranh cãi liên quan đến phiên vị vốn đã tồn tại nhiều năm trong ngành giải trí Trung Quốc, đồng thời giúp người hâm mộ theo dõi phim ảnh một cách thoải mái hơn, thuần túy với mục đích nghệ thuật.

Nhiều diễn viên lao đao

Tuy nhiên, quy định mới cũng đang làm náo loạn thị trường giải trí Trung Quốc, đặc biệt với các ngôi sao không sử dụng tên thật. Ngoài ra, nhiều ê-kíp làm phim cũng phải thay đổi cách thức sắp xếp tên diễn viên.

Trường hợp được nhắc đến nhiều nhất là Nhậm Gia Luân. Tên thật của nam diễn viên là Nhậm Quốc Siêu. Do họ "Nhậm" chỉ có 6 nét, thuộc nhóm họ có số nét ít trong tiếng Hán, nam diễn viên nghiễm nhiên có lợi thế khi xếp thứ tự.

Trường hợp khác là Tống Tổ Nhi. Nữ diễn viên có tên thật Tôn Phàm Thanh và nổi tiếng từ nhỏ với nghệ danh Tống Tổ Nhi. Mới đây, khi tham gia sự kiện quảng bá bộ phim Biểu muội vạn phúc, Tống Tổ Nhi đã giới thiệu bản thân bằng tên thật Tôn Phàm Thanh.

Việc phải sử dụng tên thật là bất lợi với các diễn viên khi họ gần như phải gây dựng lại thương hiệu tên tuổi, rũ bỏ hoàn toàn nghệ danh đã gắn liền suốt nhiều năm.

Tống Tổ Nhi đóng phim từ nhỏ với nghệ danh này. Và suốt hàng chục năm qua, nghệ danh này đã gắn liền với nữ diễn viên. Do đó, việc bắt đầu sử dụng tên thật Tôn Phàm Thanh khiến cô như một diễn viên mới vì không nhiều khán giả biết tới cái tên này.

Tống Tổ Nhi phải sử dụng tên thật sau quy định mới. Ảnh: Weibo.

Một số đoàn phim cũng phải chỉnh sửa thông tin sau khi quy định mới được ban hành. Chẳng hạn dự án Bất nhượng giang sơn có sự tham gia của Trạch Tử Lộ, Hạ Hạo Nhiên, Chu Khiết Quỳnh. Trước đó, họ đều được ghi là diễn viên chính. Nhưng hiện tại, một số người từ danh sách diễn viên chính được chuyển thành “đặc biệt tham gia”.

Quy định xếp thứ tự theo số nét họ cũng tạo nên nhiều cuộc thảo luận thú vị. Chẳng hạn, họ "Đinh" của Đinh Chân chỉ có 2 nét nên thường đứng đầu danh sách; họ "Vương" của Vương Nhất Bác hay Vương Tinh Việt có 4 nét nên cũng chiếm ưu thế. Trong khi đó, họ "Cúc" của Cúc Tịnh Y có tới 17 nét, khiến cô gần như luôn đứng sau các đồng nghiệp nếu áp dụng quy tắc này.

Nhiều người còn thử mô phỏng cách sắp xếp dàn diễn viên theo số nét thay vì dựa vào độ nổi tiếng như trước. Nếu một bộ phim quy tụ Đinh Chân, Vương Nhất Bác, Bạch Lộc và Cúc Tịnh Y, thứ tự hiển thị sẽ hoàn toàn khác so với cách ghi tên quen thuộc trước đây. Dù có ý kiến cho rằng quy định này khá cứng nhắc, nhiều người vẫn nhận định đây là tiêu chí khách quan, bởi số nét trong họ của mỗi người là yếu tố không thể thay đổi hay thương lượng.

Theo nhiều ý kiến, việc bắt buộc sử dụng tên thật và chuẩn hóa cách ghi danh sách diễn viên không nhằm mang lại lợi thế cho bất kỳ cá nhân nào, mà hướng đến việc giảm bớt những cuộc tranh cãi hậu trường về vị trí ghi tên, đồng thời xây dựng một bộ quy tắc minh bạch, thống nhất và dễ áp dụng cho toàn ngành công nghiệp truyền hình Trung Quốc.