Quy định mới từ 15/4, siết chặt SIM chính chủ bằng sinh trắc học, không xác thực có thể bị khóa

Quy định mới nhằm siết chặt tình trạng SIM không chính chủ – nguyên nhân của tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo. Đồng thời, chính sách cũng giúp người dân kiểm soát thông tin cá nhân tốt hơn, hạn chế rủi ro bị lợi dụng đứng tên thuê bao.

Thực tế hiện nay, vẫn còn trường hợp khách hàng sử dụng SIM có đăng ký thông tin cá nhân đầy đủ theo quy định nhưng lại không phải chính chủ. Có những trường hợp đại lý sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký SIM rồi bán cho người khác.

Từ 15/4, siết chặt SIM chính chủ bằng sinh trắc học

Các đối tượng xấu có thể lợi dụng SIM không quản lý chặt để phát tán SIM rác, cuộc gọi rác, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, ảnh hưởng trật tự xã hội và quyền lợi người dân. Thực tế, nhiều người bỏ SIM nhưng không hủy dịch vụ, tạo kẽ hở để bị lợi dụng.

Dù Luật Viễn thông 2023 và Nghị định 163 quy định người đứng tên phải chịu trách nhiệm, vẫn còn tình trạng SIM cho mượn, chuyển nhượng chưa cập nhật chính chủ.

Ngày 31/3, Bộ KH&CN ban hành Thông tư 08 (hiệu lực từ 15/4) về xác thực thuê bao. Theo đó, khi thay đổi thiết bị, người dùng phải xác thực lại sinh trắc học; nếu chưa hoàn tất sẽ bị tạm dừng gọi đi và nhắn tin. Quy định nhằm bảo vệ người dùng khi mất SIM, đồng thời ngăn chặn SIM không chính chủ.

Từ 15/4, thuê bao mới sẽ được xác thực bằng sinh trắc học khuôn mặt, đối chiếu với cơ sở dữ liệu dân cư, bảo đảm mỗi số điện thoại gắn với danh tính thật.

Bên cạnh đó, những thuê bao đăng ký SIM mới có thêm kênh đăng ký sinh trắc học thông qua VNeID, hình thức này sẽ giản lược các bước như không cần thực hiện video call tại các điểm giao dịch của nhà mạng đang sử dụng hiện nay.

Đặc biệt, Thông tư đã quy định cơ chế tạo điều kiện để thông qua ứng dụng VNeID, người dân có thể tra cứu toàn bộ số thuê bao đứng tên mình thuộc tất cả các mạng, từ đó xác nhận các số đang sử dụng và phát hiện, làm rõ các số không thuộc quyền kiểm soát.

Quy định mới yêu cầu xác thực sinh trắc học với thuê bao di động nhằm chặn SIM rác và lừa đảo.

Đối với các thuê bao không được người dân xác nhận đang sử dụng, doanh nghiệp viễn thông sẽ thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro phát sinh.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến việc thay đổi thiết bị. Từ ngày 15/6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới, phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin. Đối với các thuê bao đã sử dụng số thuê bao để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 hoặc sử dụng VNeID, thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chip để đăng ký theo quy định sẽ không phải thực hiện xác thực lại.

Như vậy, Thông tư 08 sẽ tạo ra một chiến dịch rà soát toàn diện, trao quyền cho người dân chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng và loại bỏ các số không thuộc sở hữu thông qua ứng dụng VNeID.

Các thuê bao sẽ vào ứng dụng VNeID để xác nhận lại những số thuê bao nào đang sử dụng. Như vậy, các thuê bao này sẽ tránh bị liên đới nếu số SIM này bị sử dụng vào những việc phi pháp.

Việc ban hành Thông tư 08 quy định về xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất là bước tiếp theo nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thông tin thuê bao, giảm thiểu rủi ro cho người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu thuê bao chính xác, phục vụ công tác bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế số.

Đây cũng là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý thuê bao viễn thông, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực, qua đó nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, bảo vệ người dân và tạo nền tảng số.

Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc sim nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Việc bổ sung hình thức xác thực sinh trắc học được xem là giải pháp kỹ thuật cần thiết, tương tự cách các ngân hàng đang áp dụng để tăng cường bảo mật.