Quy định mới về giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự

Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 67/2026/TT-BCA ngày 22-5-2026 quy định về giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp và công nhận, hủy bỏ công nhận tổ chức, người giám định tư pháp theo vụ việc trong Công an nhân dân.

Theo Thông tư, giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự gồm các chuyên ngành: Dấu vết đường vân; dấu vết cơ học; súng, đạn; tài liệu; cháy, nổ; kỹ thuật; âm thanh; sinh học; hóa học; kỹ thuật số và điện tử.

Lực lượng chức năng thực nghiệm hiện trường một vụ án phục vụ công tác điều tra. Ảnh minh họa: Khánh Huy

Người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự có thể được bổ nhiệm nhiều chuyên ngành khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của Luật Giám định tư pháp và Thông tư.

Về tiêu chuẩn, người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự phải đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp. Trong đó, phải có văn bằng giáo dục đại học trở lên thuộc hệ thống giáo dục quốc dân hoặc văn bằng giáo dục đại học do cơ sở giáo dục đại học nước ngoài cấp được công nhận theo quy định.

Thông tư quy định cụ thể nhóm ngành đào tạo phù hợp đối với từng chuyên ngành giám định. Chẳng hạn, đối với giám định viên dấu vết đường vân, người được đề nghị bổ nhiệm phải có trình độ thuộc các nhóm ngành an ninh và trật tự xã hội, luật, máy tính và công nghệ thông tin hoặc một số ngành liên quan đến hóa học và kỹ thuật. Đối với giám định viên kỹ thuật số và điện tử, yêu cầu thuộc các nhóm ngành công nghệ kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; máy tính và công nghệ thông tin hoặc các ngành liên quan theo quy định.

Ngoài điều kiện về trình độ đào tạo, người được đề nghị bổ nhiệm phải đã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 5 năm trở lên hoặc đã trực tiếp giúp việc về chuyên môn trong hoạt động giám định tại tổ chức giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự từ đủ 3 năm trở lên.

Bên cạnh đó, người được đề nghị bổ nhiệm phải có chứng chỉ hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp ở chuyên ngành được đề nghị bổ nhiệm do Viện trưởng Viện Khoa học hình sự cấp.

Thông tư cũng quy định chương trình bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự được xây dựng cụ thể cho từng chuyên ngành giám định. Viện Khoa học hình sự chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng chương trình, nội dung chi tiết và tổ chức bồi dưỡng cấp chứng chỉ theo quy định.

Về trách nhiệm trong công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cấp, cấp lại và thu hồi thẻ giám định viên tư pháp, Viện Khoa học hình sự có trách nhiệm lựa chọn người là sĩ quan nghiệp vụ đủ tiêu chuẩn; rà soát các trường hợp miễn nhiệm; tập hợp hồ sơ đề nghị Bộ trưởng Bộ Công an xem xét quyết định đối với người làm việc tại Viện Khoa học hình sự.

Công an các tỉnh, thành phố có trách nhiệm lựa chọn người là sĩ quan nghiệp vụ đủ tiêu chuẩn; rà soát các trường hợp miễn nhiệm; tập hợp hồ sơ đối với người làm việc tại Phòng Kỹ thuật hình sự Công an cấp tỉnh và gửi hồ sơ qua Viện Khoa học hình sự để xem xét, thẩm tra, báo cáo Bộ trưởng Bộ Công an.

Thông tư quy định, trường hợp giám định viên tư pháp đã được cấp thẻ lần đầu được bổ nhiệm thêm chuyên ngành giám định thứ hai trở lên trong cùng lĩnh vực giám định thì thực hiện cấp lại thẻ để bổ sung chuyên ngành giám định. Số thẻ giám định viên được giữ theo số thẻ cấp lần đầu.

Viện Khoa học hình sự có trách nhiệm tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Công an lập và đăng tải danh sách giám định viên trên cổng thông tin điện tử của Bộ Công an, đồng thời gửi Bộ Tư pháp để cập nhật danh sách chung về giám định viên tư pháp. Công an cấp tỉnh phối hợp với Sở Tư pháp giúp UBND cấp tỉnh lập và đăng tải danh sách giám định viên trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh.

Đối với người giám định tư pháp và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc trong Công an nhân dân, Thông tư quy định phải bảo đảm các điều kiện theo Điều 13 và Điều 18 Luật Giám định tư pháp; chỉ được đề xuất công nhận khi thực hiện giám định các vụ việc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được Bộ trưởng Bộ Công an giao.

Đơn vị thuộc cơ quan Bộ căn cứ nhu cầu thực tiễn của hoạt động tố tụng, chức năng, nhiệm vụ được giao để lựa chọn người, tổ chức đủ tiêu chuẩn, lập hồ sơ đề nghị Bộ trưởng Bộ Công an công nhận người giám định tư pháp hoặc tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc.

Thông tư cũng quy định về việc hủy bỏ công nhận người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc trong các trường hợp thuộc diện quy định tại Luật Giám định tư pháp.

Theo quy định, Thông tư số 67/2026/TT-BCA có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-5-2026. Đồng thời, Thông tư số 32/2022/TT-BCA ngày 12-9-2022 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về giám định viên lĩnh vực kỹ thuật hình sự; tiêu chuẩn bổ nhiệm chức danh giám định viên lĩnh vực kỹ thuật hình sự, pháp y trong Công an nhân dân; công bố tổ chức, người giám định theo vụ việc trong Công an nhân dân hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực.