Quy định mới về thẩm quyền xử lý vụ việc có dấu hiệu tham nhũng

Nghị định 184 phân định rõ thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng. Ảnh minh họa

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định mới là việc bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc, hình thức thực hiện trách nhiệm giải trình; đồng thời siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra vi phạm.

Theo đó, Nghị định 184/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 3a và Điều 3b vào sau Điều 3 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP để quy định rõ ràng về nguyên tắc thực hiện trách nhiệm giải trình cùng các hình thức giải trình. Quy định mới nêu rõ nguyên tắc giải trình phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, kịp thời, khách quan, công khai và minh bạch; đặc biệt, việc thực hiện trách nhiệm giải trình phải gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, tổ chức.

Về hình thức giải trình, cơ chế mới được thực hiện thông qua hai phương thức: giải trình trực tiếp tại các cuộc họp, buổi làm việc hoặc giải trình bằng văn bản (bao gồm văn bản giấy truyền thống hoặc trên môi trường điện tử).

Nghị định 184/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 5a vào sau Điều 5 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP, quy định cụ thể về 7 hành vi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến trách nhiệm giải trình như sau: Không thực hiện giải trình khi nhận được yêu cầu hợp pháp; cố ý giải trình không đầy đủ, không trung thực; cố ý kéo dài thời gian giải trình; cung cấp thông tin sai lệch, che giấu thông tin hoặc cản trở việc thực hiện yêu cầu giải trình.

Cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ không báo cáo người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị về yêu cầu giải trình, nội dung giải trình cũng như tiến độ thực hiện trách nhiệm giải trình; tự ý cung cấp thông tin không được phép công khai; cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không liên quan đến việc thực hiện trách nhiệm giải trình; hoặc không thực hiện lưu trữ, quản lý hồ sơ giải trình theo đúng quy định của pháp luật.

Nghị định 184/2026/NĐ-CP tiến hành sửa đổi, bổ sung Điều 7 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP nhằm siết chặt và làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc chỉ đạo, thực hiện trách nhiệm giải trình.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung một chương mới (Chương Va) gồm 5 điều, quy định phân định rõ ràng thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc tiếp nhận và xử lý đối với các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng.