Quy định mới về tính thuế thu nhập cá nhân với thu nhập từ kinh doanh
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã quy định cụ thể căn cứ và phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh, áp dụng từ năm 2026. Theo đó, nghĩa vụ thuế được xác định khác nhau đối với cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú, đồng thời có sự phân loại theo quy mô doanh thu và lĩnh vực hoạt động.
Đối với cá nhân cư trú, pháp luật quy định cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh với tổng doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp doanh thu vượt ngưỡng này, thuế TNCN được xác định trên cơ sở thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Thu nhập tính thuế được hiểu là doanh thu từ bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ trừ đi các chi phí hợp lý liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế.
Thuế suất áp dụng đối với cá nhân cư trú được phân theo quy mô doanh thu. Cụ thể, cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng áp dụng thuế suất 15%; doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 17%; và doanh thu trên 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 20%. Riêng thu nhập từ cho thuê bất động sản không áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nêu trên.
Ảnh minh họa
Đáng chú ý, đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm, pháp luật cho phép lựa chọn một trong hai phương thức nộp thuế. Cá nhân có thể nộp thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, hoặc nộp thuế theo tỷ lệ thuế suất trên doanh thu tính thuế.
Trong trường hợp này, doanh thu tính thuế là phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng. Thuế suất được quy định cụ thể theo từng loại hình hoạt động, như phân phối, cung cấp hàng hóa; dịch vụ, xây dựng; sản xuất, vận tải; cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số; và các hoạt động kinh doanh khác.
Đối với cá nhân cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú, thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng trong năm nhân với thuế suất 5%. Quy định này nhằm tách bạch hoạt động cho thuê tài sản với các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường khác.
Đối với cá nhân không cư trú, thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động kinh doanh được xác định trực tiếp trên cơ sở doanh thu nhân với thuế suất, không áp dụng phương pháp xác định thu nhập tính thuế. Doanh thu làm căn cứ tính thuế là toàn bộ số tiền cá nhân không cư trú được hưởng từ việc bán hàng hóa, gia công hoặc cung ứng dịch vụ tại Việt Nam, bao gồm cả trợ giá, phụ thu, phụ trội, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Trường hợp hợp đồng không tách riêng thuế thu nhập cá nhân, doanh thu tính thuế được xác định là toàn bộ số tiền cá nhân nhận được dưới bất kỳ hình thức nào.
Thuế suất áp dụng đối với cá nhân không cư trú được quy định theo từng lĩnh vực hoạt động. Theo đó, phân phối, cung cấp hàng hóa áp dụng thuế suất 1%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu áp dụng 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa và xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu áp dụng 2%; hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số áp dụng 5%; và các hoạt động kinh doanh khác áp dụng thuế suất 2%.
Những quy định mới nêu trên là cơ sở pháp lý quan trọng để cá nhân kinh doanh xác định đúng nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026, đồng thời giúp cơ quan quản lý thuế tăng cường tính minh bạch, thống nhất trong quá trình quản lý và thu ngân sách.
