Quy định rõ chế tài với hành vi vi phạm tại cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật
Tại quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT (Thông tư số 84/2026/TT-BGDĐT) mới ban hành, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ trách nhiệm và chế tài đối với hành vi vi phạm.
Đại diện Ban Tổ chức trao giải cho thí sinh tại kỳ thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh phổ thông năm học 2025-2026. Ảnh: Moet
Theo thông tư mới, danh mục lĩnh vực dự thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh phổ thông còn 16 lĩnh vực. Tên gọi một số lĩnh vực được điều chỉnh để thống nhất với danh mục nhóm ngành đào tạo theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, tạo cơ sở liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. Đối với dự án liên ngành, lĩnh vực dự thi được xác định theo lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nội dung nghiên cứu cốt lõi.
Thông tư cũng thiết kế lại tiêu chí và thang điểm đánh giá, cụ thể hóa thành 20 tiêu chí, mỗi tiêu chí tối đa 5 điểm, được chia thành 5 nhóm với tổng điểm tối đa 100; tương ứng với cấu trúc đánh giá của Hội thi khoa học và kỹ thuật quốc tế Regeneron ISEF.
Theo quy chế mới, nhật ký nghiên cứu và dữ liệu gốc được xác định là căn cứ để giám khảo đối chiếu tính trung thực, tính liên tục của quá trình thực hiện cũng như mức độ tham gia độc lập, thực chất của học sinh.
Cơ chế chấm thi cũng được quy định chặt chẽ hơn: Mỗi dự án có ít nhất 3 giám khảo chấm độc lập; việc phân công giám khảo được thực hiện bằng hình thức bốc thăm trong tiểu ban của lĩnh vực.
Thông tư dành riêng một chương quy định về công khai, minh bạch và liêm chính khoa học. Theo đó, học sinh có trách nhiệm lập, lưu giữ nhật ký nghiên cứu bằng hình thức điện tử hoặc văn bản, ghi nhận đầy đủ, liên tục quá trình nghiên cứu và có xác nhận của người hướng dẫn ít nhất một lần mỗi tháng, cùng với dữ liệu gốc của dự án. Người hướng dẫn không được trực tiếp thực hiện thay học sinh các nội dung nghiên cứu cốt lõi.
Ngoài điểm mới quy định phân loại dự án nghiên cứu theo 3 mức độ an toàn, quy chế cũng quy định rõ trách nhiệm và chế tài đối với hành vi vi phạm.
Học sinh làm giả hồ sơ, nhật ký nghiên cứu hoặc dữ liệu gốc có thể bị hủy kết quả và cấm tham dự cuộc thi từ 1 đến 2 năm. Người hướng dẫn để xảy ra vi phạm liêm chính khoa học có thể không được chấp nhận hướng dẫn nghiên cứu trong 1 đến 2 lần tổ chức cuộc thi tiếp theo. Kết quả và giải thưởng của dự án vi phạm sẽ bị thu hồi, thông báo công khai.