Quy hoạch đa cực và bài toán chọn vị trí nhà ở tại TP HCM
TP HCM định hướng phát triển theo mô hình 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh. Với người mua nhà để ở, khoảng cách tới trung tâm cần được xem cùng khả năng đi lại, tiếp cận việc làm và các dịch vụ thiết yếu tại từng khu vực.
Từ định hướng quy hoạch đến hạ tầng hiện hữu
Cuối tháng 11/2026, TP HCM dự kiến tổ chức hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm, đồng thời sẽ triển lãm quy hoạch trong một tháng để người dân tham quan, tìm hiểu thông tin.
Quy hoạch đã được phê duyệt với cấu trúc không gian gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển, hướng tới phân bố lại việc làm, dân cư và dịch vụ trên địa bàn thành phố.

Sơ đồ định hướng phát triển không gian TP HCM theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm. Ảnh: VIUP
Trong cấu trúc này, khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn – Thủ Thiêm giữ vai trò lõi tài chính, dịch vụ quốc tế; phía Đông được định hướng phát triển đổi mới sáng tạo. Hóc Môn – Củ Chi là một trung tâm vệ tinh, phát triển đô thị sinh thái, dịch vụ cửa ngõ Tây Bắc và công nghệ sinh học, kết hợp các chức năng như nông nghiệp công nghệ cao, logistics nông sản, nghiên cứu và đào tạo. Đây là những định hướng phát triển dài hạn, cần được cụ thể hóa qua quy hoạch và quá trình đầu tư tại từng khu vực.
Trên thị trường nhà ở, nguồn cung căn hộ đã phân bố nhiều hơn ra các địa bàn ngoài TP HCM trước hợp nhất. Theo số liệu CBRE Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2026, TP HCM có 14.028 căn hộ mở bán mới, trong đó có hơn 8.400 căn thuộc khu vực Bình Dương cũ, tương đương khoảng 60% tổng nguồn cung mới.
Hạ tầng kết nối cũng đang được triển khai theo những giai đoạn khác nhau, theo đó Metro số 1 phục vụ hơn 18 triệu lượt hành khách trong 9 tháng đầu năm 2026. Còn với Vành đai 3, đoạn cầu cạn phía Đông dài khoảng 17 km đạt khoảng 99% giá trị hợp đồng. Đoạn tuyến vẫn đang hoàn thiện các hạng mục để chuẩn bị khai thác.
Vì vậy, khi xem xét lợi thế kết nối của một vị trí nhà ở, người mua nhà cần nhìn vào điều kiện sống tại chính khu vực dự định sinh sống. Một cực sống cần đủ bốn điều kiện: việc làm, kết nối giao thông, dịch vụ và dân cư thực. Khoảng cách tới trung tâm cũ vẫn có ý nghĩa, nhưng giá trị căn nhà phụ thuộc nhiều hơn vào việc khu vực đã đủ bốn điều kiện hay chưa.
Một số ý kiến cũng cho rằng, cửa ngõ Tây Bắc, khu vực Hóc Môn (cũ) thuộc Hóc Môn - Củ Chi, một trong 5 trung tâm vệ tinh của siêu đô thị theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm là nơi một cực sống mới đang hình thành. Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương đang thi công. Quy hoạch đã định hướng phát triển logistics tại Hóc Môn, nhưng khu vực còn cần thêm dân cư thực và mạng lưới dịch vụ đủ dày.
Đánh giá vị trí từ điều kiện sống thực tế
Trong một đô thị phát triển nhiều trung tâm, người mua nhà có thêm cơ sở để mở rộng phạm vi lựa chọn nơi ở. Tuy nhiên, việc một khu vực nằm trong định hướng phát triển chưa đủ để xác định nơi đó đã đáp ứng nhu cầu sinh sống. Việc làm, giao thông, dịch vụ và cộng đồng cư dân cần được xem xét tại chính địa bàn dự định chuyển đến.
Với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), Nghị quyết 56/2026/NQ-HĐND quy định ranh giới quy hoạch do Chủ tịch UBND thành phố chấp thuận, bao gồm nhà ga, đề pô và vùng phụ cận trong phạm vi tối đa 1.000 m tính từ tâm quy ước của nhà ga, đề pô.
Nghị quyết cho phép hệ số sử dụng đất gộp của các ô chức năng hỗn hợp, thương mại dịch vụ, khu ở nằm trong quy hoạch TOD được tăng tối đa 1,5 lần Quy chuẩn. Các chỉ tiêu này gắn với quy hoạch cụ thể, không phải quyền áp dụng mặc nhiên cho mọi dự án gần ga. Việc bố trí công trình còn phải bảo đảm khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Đối với người mua để ở, khả năng kết nối cần được tính bằng hành trình sử dụng hằng ngày: từ nhà tới nơi làm việc mất bao lâu, đưa con đến trường có thuận tiện, việc tiếp cận chợ, siêu thị, cơ sở y tế ra sao. Khoảng cách tới trung tâm vẫn có ý nghĩa, nhưng cần đặt trong nhu cầu cụ thể của từng gia đình.
Tại các khu đô thị đang hình thành, tiến độ nhà ở cần được xem cùng tiến độ trường học, công viên, siêu thị và đường kết nối. Người mua nên tìm hiểu tiện ích nào đã hoạt động, tiện ích nào còn trong kế hoạch và thời điểm dự kiến đưa vào sử dụng, thay vì chỉ dựa trên danh mục được giới thiệu.
Với dự án đã bàn giao, chất lượng vận hành có thể được tìm hiểu qua không gian chung, các dịch vụ đang sử dụng và đời sống cư dân. Những dự án đã vận hành nhiều năm của cùng chủ đầu tư là thông tin tham khảo, bên cạnh điều kiện thực tế của chính nơi định mua.
Thực tế vận hành Metro số 1 cũng cho thấy vai trò của những chặng di chuyển ngoài tuyến tàu. Theo đơn vị vận hành, dù thời gian đi toàn tuyến chỉ khoảng 30 phút, lợi thế này sẽ giảm nếu hành khách mất nhiều thời gian đến ga hoặc từ ga tới điểm cuối hành trình. Với việc chọn nơi ở, khả năng kết nối vì thế cần được nhìn từ cửa nhà đến nơi cần đến, thay vì chỉ từ vị trí dự án tới một tuyến đường hay nhà ga trên bản đồ.

