Quy hoạch xã, phường: Bảo đảm tính khoa học và khả thi

Xã Hòa Vang tổ chức hội thảo tham vấn quy hoạch đô thị. Ảnh: TÂM ĐAN

Tầm nhìn phát triển

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường đứng trước cơ hội phát triển mới với không gian mở rộng, quy mô dân số lớn hơn và tính chất đô thị đa dạng hơn. Do đó, việc lập quy hoạch đến năm 2050 có ý nghĩa quan trọng nhằm định hình tầm nhìn phát triển giai đoạn mới, đồng bộ với Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thời gian gần đây, các địa phương như Hòa Xuân, Hòa Vang… phối hợp với đơn vị tư vấn tổ chức các hội thảo tham vấn, tiếp nhận ý kiến đóng góp cho các đồ án quy hoạch đang xây dựng. Theo lãnh đạo UBND phường Hòa Xuân, nếu chỉ nhìn Hòa Xuân như một khu vực để phát triển thêm nhà ở, mở thêm đường, xây dựng thêm công trình thì chưa khai thác hết giá trị của vùng đất này. Điều mà Hòa Xuân cần hôm nay là một tầm nhìn lớn hơn.

Theo đồ án quy hoạch phân khu phường Hòa Xuân, dự báo đến năm 2050, dân số phường sẽ đạt khoảng 147.000 người trên diện tích 2.795ha (hiện nay khoảng 93.000 người). Về chiến lược phát triển, khu vực phía đông quốc lộ 1 được xác định là lõi đô thị, phát triển đô thị nén với chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ; khu vực phía tây quốc lộ 1 là vùng chuyển tiếp, chỉnh trang và phát triển đô thị ở mức trung bình kết hợp dịch vụ, khu vực sinh thái nông nghiệp phát triển có chọn lọc; khu vực ven sông là hành lang thoát lũ, hành lang xanh, công viên và du lịch sinh thái.

Đáng chú ý, địa phương định hướng phát triển không gian khu công nghệ số, đô thị thông minh, logistics khu vực. Về tầm nhìn, lãnh đạo địa phương kỳ vọng Hòa Xuân có thể hình thành một cực đô thị xanh, sinh thái và đáng sống của thành phố.

Theo phương án quy hoạch chung đô thị xã Hòa Vang đến năm 2050, quy mô dân số đạt khoảng 63.860 người (hiện nay 27.111 người) và quy mô lao động khoảng 38.000 - 42.000 người. Hòa Vang được xác định là không gian đô thị sinh thái phía tây thành phố, có vai trò chuyển tiếp giữa khu vực đô thị hóa của thành phố với vùng rừng núi, nông nghiệp và các không gian sinh thái.

Cấu trúc phát triển được tổ chức trên cơ sở phân vai tương đối rõ giữa khu vực Hòa Phong và Hòa Phú. Trong đó, Hòa Phong là hạt nhân hành chính - dịch vụ - đô thị; Hòa Phú phát triển theo hướng sinh thái, lâm nghiệp, nông nghiệp và du lịch. Đáng chú ý, trong các ý tưởng đề xuất của đơn vị tư vấn, “Đô thị bọt biển” được xem là mô hình và triết lý quy hoạch phù hợp, giúp giải quyết hiệu quả thách thức đặc thù của Hòa Vang.

Bên cạnh đó, đồ án quy hoạch các địa phương hết sức chú ý vấn đề bảo tồn văn hóa đặc trưng. Các địa phương mong muốn quy hoạch sẽ giải quyết tốt bài toán: Phát triển mới nhưng không đánh mất bản sắc; đô thị hóa nhưng không xóa đi ký ức; hiện đại nhưng vẫn giữ được hồn cốt của vùng đất. Do đó, mô hình “Làng trong phố - Phố trong làng” cần được nghiên cứu và chuyển hóa thành những giải pháp quy hoạch cụ thể, để bản sắc trở thành một lợi thế phát triển chứ không phải rào cản.

Chánh Thanh tra thành phố Tô Văn Hùng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư thành phố phát biểu tại hội thảo tham vấn quy hoạch phân khu phường Hòa Xuân. Ảnh: TÂM ĐAN

Chú trọng tính khả thi

Các hội thảo tham vấn không đơn thuần là một bước trong quy trình lập quy hoạch, mà quan trọng hơn, đây là dịp để trả lời câu hỏi địa phương sẽ phát triển như thế nào trong 20-30 năm tới; giữ lại những giá trị gì, giải quyết những vấn đề gì của hiện tại và định hình vai trò của địa phương trong cấu trúc phát triển mới của thành phố.

Nhiều vấn đề cốt lõi trong quy hoạch đã được tập trung trao đổi, làm rõ tại các hội thảo tham vấn. Đóng góp ý kiến cho đồ án quy hoạch đô thị Hòa Vang, ông Tô Văn Hùng, Chánh Thanh tra thành phố, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư thành phố đề nghị đơn vị tư vấn cần tiếp cận theo hướng xem Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà là chỉnh thể thống nhất. Đồng thời cho rằng không nên chọn quá nhiều tính chất đô thị khiến các địa phương bị trùng lặp, thiếu nét đặc trưng. Theo ông Hùng, tính chất đô thị Hòa Vang nên xác định ngắn gọn là: “Đô thị sinh thái giàu bản sắc Hòa Vang”.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ căn cứ về quy mô dân số và đất ở trong quy hoạch xã, phường. Quy hoạch không chỉ đưa ra con số tổng mà phải giải trình rõ dân số hiện trạng, mức tăng tự nhiên, tăng cơ học, dân số trong các dự án đã được phê duyệt cũng như dân số từ các khu phát triển mới và việc phân bổ dân số theo từng khu vực…

Góp ý kiến cụ thể cho quy hoạch phân khu phường Hòa Xuân, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam nhấn mạnh, không nên xem Hòa Xuân đơn thuần là khu vực mở rộng đô thị phía nam. Mục tiêu cốt lõi của quy hoạch không phải là tăng dân số và mở rộng đất ở, mà là nâng cao chất lượng đô thị và hiệu quả sử dụng đất.

Đặc biệt, đối với vấn đề ngập lụt, lãnh đạo thành phố lưu ý không thể quy hoạch đất rồi mới tìm giải pháp chống ngập. Thay vào đó, cần xác định rõ cấu trúc thủy văn, hành lang thoát lũ ngay từ đầu, làm cơ sở quyết định khu vực nào được đô thị hóa, mật độ bao nhiêu và khu vực nào cần giữ lại.

Lãnh đạo UBND thành phố đề nghị các địa phương khi lập quy hoạch phải chứng minh được khả năng thực hiện. Công tác quy hoạch phải bám sát quy hoạch chung Đà Nẵng, bảo đảm cơ sở khoa học và đặc biệt chú trọng tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

“Thành phố không cần một đồ án đẹp trên bản vẽ, chúng ta cần một quy hoạch có tầm nhìn nhưng phải dựa trên khoa học. Một đồ án tốt không chỉ trả lời “đến năm 2050 chúng ta muốn có gì” mà phải trả lời “10 năm đầu làm gì, công trình nào phải làm trước, nguồn lực ở đâu, ai thực hiện và nếu nguồn lực hạn chế thì ưu tiên cái gì”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam lưu ý.