Quy mô ngành quản lý quỹ vượt 846.000 tỷ đồng, chờ lực đẩy từ dòng vốn ngoại

Quy mô tăng trưởng nhưng chênh lệch lớn so với khu vực

Dữ liệu thống kê từ hãng cung cấp dữ liệu tài chính FiinGroup và Công ty cổ phần Tư vấn Đầu tư và Quản lý tài sản cho thấy tính đến cuối tháng 6, tổng tài sản quản lý của các công ty quản lý quỹ đạt 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,1 tỷ USD. Con số này đánh dấu mức tăng trưởng khoảng 2,6 lần so với thời điểm năm 2019. Thị trường tài chính Việt Nam hiện có 43 công ty quản lý quỹ được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép hoạt động. Cùng với đó, Bộ Tài chính cũng đã cấp phép cho 7 quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và 15 văn phòng đại diện của các công ty quản lý quỹ nước ngoài.

Dù tổng tài sản gia tăng, tỷ lệ tổng tài sản quản lý trên quy mô tổng sản phẩm quốc nội hiện chỉ đạt 6,2%, giảm nhẹ so với mức trung bình 6,5% trong giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2025. Theo đánh giá từ FiinGroup, chỉ số này phản ánh thực tế tài sản quản lý chỉ tăng trưởng đồng pha với quy mô nền kinh tế, trong khi mức độ thâm nhập của các sản phẩm tài chính chuyên nghiệp vào công chúng chưa ghi nhận sự cải thiện.

Khi đặt lên bàn cân với các quốc gia trong khu vực, quy mô ngành quản lý quỹ của Việt Nam bộc lộ sự khiêm tốn. Cụ thể, quy mô tổng tài sản quản lý tại thị trường Malaysia và Thái Lan lần lượt đạt gần 282 tỷ USD và 209 tỷ USD. Mức tài sản này tương đương xấp xỉ 60% và trên 36% tổng sản phẩm quốc nội của các quốc gia tương ứng, cao hơn rất nhiều so với tỷ lệ hiện tại ở Việt Nam.

Cấu trúc tài sản mất cân đối và kỳ vọng từ dòng vốn ngoại

Bức tranh tài sản của ngành quản lý quỹ Việt Nam hiện nay chủ yếu được dẫn dắt bởi nguồn vốn ủy thác đến từ các nhà đầu tư tổ chức. Khối lượng vốn ủy thác đạt khoảng 753.000 tỷ đồng, chiếm áp đảo với tỷ trọng 89% tổng tài sản quản lý. Khẩu vị rủi ro thấp, ưu tiên thanh khoản và đặt mục tiêu bảo toàn vốn lên hàng đầu của nhóm nhà đầu tư tổ chức được thể hiện rõ qua việc gần 77% danh mục ủy thác được phân bổ vào các lớp tài sản an toàn như trái phiếu và tiền mặt.

Ở chiều ngược lại, tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán chiếm tỷ lệ rất nhỏ, chỉ đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương 11% tổng tài sản toàn ngành. Nguồn vốn tại các quỹ này tập trung chủ yếu vào thị trường cổ phiếu, chiếm khoảng 72% tài sản ròng. Phân tích chi tiết theo ngành cho thấy nhóm cổ phiếu ngân hàng và bất động sản chiếm khoảng 47% tổng giá trị danh mục đầu tư trong năm 2025.

Sự kiện thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận vốn quốc tế cho ngành quản lý quỹ. Báo cáo của FiinGroup dẫn lại ước tính từ tổ chức FTSE Russell cho biết dòng vốn ngoại chảy vào Việt Nam có thể đạt khoảng 6 tỷ USD. Một phần dòng tiền này có thể được phân bổ thông qua các nhà quản lý quỹ nội địa, quỹ đầu tư vào quỹ hoặc quỹ con. Để dòng vốn ngoại thực sự chuyển hóa thành tài sản quản lý bền vững, thị trường tài chính cần cải thiện mạnh mẽ hiệu quả đầu tư, khả năng tiếp cận, thanh khoản, tính minh bạch và các chuẩn mực quản trị, từ đó thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa ngành.