Quyền lực của giải sách danh giá Booker

Ảnh: The Booker Prizes.

Theo tờ The Independent, trong suốt 9 tháng qua, ban giám khảo giải Booker đã cân nhắc kỹ lưỡng danh sách rút gọn gồm sáu tác phẩm tranh giải năm nay. Danh sách quy tụ những tên tuổi lớn như tác giả người Mỹ Elizabeth Strout, cùng các tác giả từng giành giải trước đây là Marlon James và Douglas Stuart, bên cạnh đó là những gương mặt lần đầu góp mặt trong danh sách đề cử như Rebecca Perry, M. John Harrison và Luke Kennard.

Nhiều nhà bán sách tại Anh cho biết, giải thưởng văn học uy tín hàng đầu này vẫn tạo ra tác động đột phá, làm thay đổi doanh số của ngành. Mỗi tác phẩm trong danh sách rút gọn đều nhận được sự chú ý, và doanh số dự kiến của cuốn sách chiến thắng sẽ còn tăng vọt hơn nữa.

Sức mạnh của “cú hích Booker”

Tờ The Bookseller dẫn dữ liệu từ NielsenIQ BookData cho biết, trong tuần đầu tiên sau khi giành giải vào năm ngoái, doanh số cuốn Flesh của David Szalay đã tăng tới 1.441%, bán ra 7.906 bản. The Observer cho biết nhà xuất bản Jonathan Cape lúc đó khẩn trương in thêm 150.000 bản để bổ sung nguồn hàng cho các hiệu sách.

Doanh số sách của David Szalay tăng vọt sau chiến thắng Booker năm 2015. Ảnh: The Bookseller.

Tương tự, khi cuốn Orbital của Samantha Harvey giành giải Booker vào năm 2024, doanh số của tác phẩm này đã tăng 818%, với gần 10.000 bản được bán ra trong tuần đó. Đà tăng trưởng này đưa cuốn sách lên vị trí dẫn đầu các bảng xếp hạng, một phần nhờ việc tác phẩm này đã có sẵn phiên bản bìa mềm phổ thông trên thị trường.

The Bookseller nhận định hiện tượng này được gọi là “cú hích Booker”, thuật ngữ mô tả sự gia tăng đột biến về doanh số của một tác phẩm ngay sau khi lọt vào danh sách rút gọn hoặc giành chiến thắng. Cú hích này giúp doanh số tăng đột phá hơn bất kỳ giải thưởng văn học nào khác.

Để so sánh, cuốn How to End a Story của Helen Garner chỉ ghi nhận doanh số hàng tuần tăng từ 54 lên 750 bản ngay sau khi giành giải Baillie Gifford năm 2025.

Tương tự, bản bìa mềm của cuốn The Story of a Heart, tác giả là Rachel Clarke, cũng chứng kiến chỉ mức tăng 256,4% trong tuần thứ hai phát hành, ngay khi tác phẩm này được xướng tên là người chiến thắng giải Women’s Prize for Non-Fiction vào tháng 6/2025.

Giải Booker bảo chứng chất lượng sách và tác giả

Brett Wolstencroft, quản lý tại hiệu sách Daunt Books ở Marylebone, chia sẻ: “Giải Booker tạo ra sự phấn khích lớn đối với độc giả, đồng thời thúc đẩy số lượng người tìm mua các tác phẩm”.

13 cuốn sách được đề cử cho giải Booker năm 2026. Ảnh: Booker Prize Foundation.

“Ngay tại một hiệu sách như của chúng tôi, nơi các nhân viên luôn chủ động và sẵn lòng đưa ra gợi ý, độc giả vẫn có thể cảm thấy bối rối trước vô vàn tác phẩm hư cấu mới. Giải thưởng Booker mang đến cho họ một danh sách các đầu sách đã được chọn lọc kỹ lưỡng, giúp họ dễ dàng cân nhắc hơn, nhất là khi đi kèm với những cuộc thảo luận sôi nổi kiểu như “tác phẩm này đáng lẽ phải có trong danh sách đề cử sơ bộ hoặc danh sách rút gọn””.

Bea Carvalho, Giám đốc phụ trách mảng sách tại chuỗi hiệu sách Waterstones, cũng chia sẻ rằng độc giả coi giải thưởng này “như một dấu hiệu bảo chứng cho chất lượng và là một gợi ý đáng tin cậy”.

Sự tin tưởng đó chuyển hóa trực tiếp thành doanh số bán hàng. Ngay khi danh sách rút gọn năm nay được công bố, doanh số tại Waterstones đã tăng vọt hơn 1.500% so với tuần trước đó. Đặc biệt, tác phẩm khoa học viễn tưởng The End of Everything của M. John Harrison ghi nhận mức tăng ấn tượng nhất, lên tới 740%.

Trong khi đó, tại hiệu sách độc lập Chorlton ở Manchester, khách hàng lại có xu hướng ưu tiên những tác giả quen thuộc hơn trong danh sách rút gọn, chẳng hạn như Elizabeth Strout, với tác phẩm The Things We Never Say, hay Douglas Stuart, với tác phẩm John of John.

Andy Murray, một nhân viên lâu năm tại Chorlton, cho biết: “Những cuốn sách đó bán chạy hơn hẳn các đầu sách khác trong danh sách rút gọn, nhưng cũng dễ hiểu thôi, vì đó vốn là những tác giả đã được khách hàng của chúng tôi yêu thích từ trước rồi”.

Mức độ “dễ tiếp cận” của một cuốn sách được giải Booker đề cử cũng góp phần ảnh hưởng đến doanh số bán ra.

Andy chia sẻ: “Nếu một cuốn sách đã có phiên bản bìa mềm, độc giả sẽ sẵn sàng đọc hơn. Tương tự, nếu cuốn sách đó mỏng và nhỏ gọn thì càng tiện để mang theo trong hành lý khi đi du lịch!”.

Wolstencroft nói thêm rằng tác động của giải Booker đối với mỗi cuốn sách cũng khác nhau. “Với một tác giả nổi tiếng và đã khẳng định được tên tuổi như Elizabeth Strout, cuốn sách của bà ấy vốn đã bán rất chạy trước khi lọt vào danh sách rút gọn năm nay. Ngược lại, tác phẩm đầu tay xuất sắc May We Feed the King của Rebecca Perry thì trước đó chưa được chú ý nhiều, nhưng sau khi có tên trong danh sách, tình hình đã thay đổi hẳn”, Wolstencroft cho biết.

Quyền lực của giải Booker sẽ một lần nữa được kiểm chứng sau khi tác phẩm chiến thắng được công bố ngày 9/11 này.