Quyết tâm cao, tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo

Hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh được chọn thí điểm với kỳ vọng đến năm 2030 cơ bản xây dựng thành công mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa bảo đảm quy mô, điều kiện đáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống.

Mục tiêu của mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa được thành phố Hà Nội xác định rất cụ thể và dễ hiểu đối với mọi người dân. Đó là xây dựng và triển khai thí điểm mô hình nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở.

Cùng với đó, hình thành mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Mô hình thí điểm cũng có vai trò làm cơ sở để hoàn thiện các tiêu chí, cơ chế, chính sách, phương thức tổ chức thực hiện để nhân rộng.

Xét trên bình diện chung, mô hình thể hiện bước phát triển về chất của cấp cơ sở, thông qua việc tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội và đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm sự thống nhất giữa phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Điểm đặc biệt là mô hình xác định rõ nội dung, thiết lập hệ thống tiêu chí, công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.

Với vai trò là mô hình thí điểm, hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 sẽ triển khai đồng bộ 8 nội dung xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa của Thủ đô. Cụ thể là xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế trên địa bàn xã, phường gắn với lực lượng sản xuất hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và mở rộng đối ngoại nhân dân; thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tương ứng với 8 nội dung là 54 tiêu chí. Cần nhấn mạnh rằng, việc xây dựng hệ thống tiêu chí theo các nội dung cốt lõi khẳng định tinh thần nhất quán của thành phố là bám sát cơ sở để xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa từ cấp gần dân nhất, gắn bó mật thiết nhất với nhân dân.

Một vấn đề khác cũng nhận được sự quan tâm rất lớn của nhân dân là lộ trình thực hiện. Đáp ứng kỳ vọng đó, thành phố Hà Nội đã cụ thể hóa Đề án triển khai Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” thành 2 giai đoạn. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, thành phố triển khai đồng bộ Đề án tại hai xã thí điểm và tiến hành kiểm tra, giám sát, đánh giá thực tiễn. 124 xã, phường còn lại áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai trên địa bàn. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá. Giai đoạn 2031-2035, tiếp tục thực hiện và tổng kết Đề án vào năm 2035.

Như vậy, ngoài hai xã thí điểm, các xã, phường còn lại sẽ bám sát các nội dung, tiêu chí của mô hình để thực hiện theo thế mạnh và nguồn lực ở địa phương. Với cách làm này, qua từng quý, từng năm, từng giai đoạn, thành phố sẽ có cái nhìn vừa cụ thể (tại 2 xã thí điểm), vừa toàn diện (trên phạm vi 126 xã, phường của thành phố); từ đó nghiên cứu, đánh giá sâu sát để báo cáo đề xuất Trung ương về mô hình quan trọng này. Việc này càng có ý nghĩa khi hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm được lựa chọn là những xã đầu tiên của Thủ đô, đồng thời là những địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa. Quá trình thực hiện tại hai xã sẽ là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, cũng là cơ sở để đánh giá tổng kết và từng bước nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố và trong cả nước khi đủ điều kiện.

Trên tinh thần Thủ đô gương mẫu, đi đầu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, hệ thống chính trị thành phố đang quyết tâm rất cao đưa Nghị quyết số 16-NQ/TU, ngày 8-7-2026, của Thành ủy và Quyết định số 3489/QĐ-UBND, ngày 12-7-2026, của UBND thành phố Hà Nội về việc ban hành Đề án triển khai Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội vào thực tế cuộc sống.

Tại hội nghị triển khai Đề án diễn ra ngày 16-7 vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh: “Xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa là một chủ trương mới, có ý nghĩa chiến lược và là mục tiêu cao cả mà chúng ta vừa làm, vừa hoàn thiện, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao, tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các cấp, các ngành, các địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện đề án quan trọng này”.

Cần nhấn mạnh rằng, việc hiện thực hóa Đề án triển khai Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội sẽ là nền tảng để xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc; đồng thời, đóng góp kinh nghiệm, giá trị thực tiễn trong quá trình hoàn thiện mô hình phát triển ở cấp cơ sở trên phạm vi cả nước.