Rà soát dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Tăng hậu kiểm, quản lý theo nguy cơ

Sáng 23/9, tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp rà soát, cập nhật, tiếp thu, giải trình các ý kiến thẩm tra sơ bộ tại Phiên họp Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Dự thảo Luật tập trung những nhóm nội dung nào?

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm 76 điều, 9 chương, với các nội dung được xây dựng theo hướng tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: Trần Minh

Theo dự thảo, Chương I quy định những nội dung chung, từ Điều 1 đến Điều 6; Chương II quy định quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm, từ Điều 7 đến Điều 12.

Chương III quy định về điều kiện, bảo đảm an toàn đối với thực phẩm và điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm, từ Điều 13 đến Điều 42.

Chương IV quy định các biện pháp quản lý an toàn thực phẩm, từ Điều 43 đến Điều 59; Chương V quy định về thử nghiệm an toàn thực phẩm, từ Điều 60 đến Điều 62.

Chương VI quy định về hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm, từ Điều 63 đến Điều 68. Chương VII quy định về thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm, từ Điều 69 đến Điều 72.

Chương VIII quy định về quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm tại Điều 73. Chương IX là điều khoản thi hành, từ Điều 74 đến Điều 76.

Dự thảo Luật tập trung vào nhiều nhóm nội dung, gồm sửa đổi, hoàn thiện các quy định; bổ sung những nội dung mới; lược bỏ, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; phân quyền, phân cấp; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh lương thực và an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, dự thảo đề cập việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số; các nội dung liên quan đến bình đẳng giới, chính sách dân tộc; đồng thời hướng tới thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Rà soát kỹ các nội dung sau thẩm tra

Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh phát biểu. Ảnh: Trần Minh

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung rà soát, phân tích và thống nhất 3 nhóm nội dung, gồm: tiếp thu; tiếp thu và giải trình; giải trình ý kiến thẩm tra sơ bộ tại Phiên họp Thường trực Ủy ban mở rộng.

Các ý kiến cho rằng việc sửa đổi Luật là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới, đồng thời kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng mới của Đảng về kiện toàn tổ chức bộ máy và cải cách thủ tục hành chính trong quản lý.

Một trong những nội dung được đề xuất là cần thống nhất cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính thức về an toàn thực phẩm. Cùng với đó, dự thảo cần tính đến việc kiểm soát các phương thức kinh doanh mới trên môi trường số, đồng thời quy định rõ hơn về hệ thống an toàn thực phẩm theo chuỗi khép kín, gắn với vòng đời sản phẩm.

Các ý kiến cũng đề nghị các quy định của Luật được thiết kế cụ thể, luật hóa tối đa những nội dung đã rõ, đã ổn định, tránh phụ thuộc quá lớn vào các văn bản quy định chi tiết.

Về phương thức quản lý, một vấn đề được nhấn mạnh là cần giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và tăng mức xử phạt, bảo đảm tính răn đe.

Trong đó, cần phân biệt rõ nguy cơ mất an toàn thực phẩm với những sai lệch chất lượng mang tính thương mại thuần túy. Các tiêu chí để đưa một sản phẩm vào diện tiền kiểm hoặc hậu kiểm cần được xác định theo nguyên tắc trong Luật. Tần suất kiểm tra có thể giao cho cơ quan quản lý điều hành, song các nguyên tắc phân loại nguy cơ, cơ chế tăng, giảm mức kiểm soát và trách nhiệm của cơ quan ra quyết định cần được luật hóa.

Thành viên tổ soạn thảo báo cáo làm rõ thêm nội dung đại biểu quan tâm.  Ảnh: Trần Minh

Các đại biểu cũng đề nghị bảo đảm sự thống nhất giữa dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính về các quy định mức phạt, tránh làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Đồng thời, cần phân biệt rõ kiểm tra định kỳ với kiểm tra đột xuất, trong đó kiểm tra đột xuất được thực hiện trên cơ sở nguy cơ, cảnh báo hoặc dấu hiệu vi phạm.

Khắc phục những bất cập sau 15 năm thi hành Luật

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được kỳ vọng khắc phục những bất cập bộc lộ sau 15 năm thi hành Luật năm 2010.

Theo Thứ trưởng, một trong những vấn đề cần được tiếp tục xử lý là mô hình quản lý còn phân tán, có những điểm giao thoa giữa các cơ quan; hệ thống cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc chưa đồng bộ; cơ chế phân tích nguy cơ chưa được vận hành đầy đủ.

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý cũng cần tiếp tục được hoàn thiện đối với những phương thức kinh doanh mới trên môi trường số như thương mại điện tử, giao đồ ăn trực tuyến...

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Trần Minh

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục An toàn thực phẩm và các đơn vị thuộc Tổ soạn thảo nghiêm túc tiếp thu đầy đủ, nghiên cứu các ý kiến góp ý sau thẩm tra; tiếp tục rà soát dự thảo Luật và hồ sơ, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau, các cơ chế có tính đặc thù, các chính sách có phạm vi tác động lớn và những nội dung có sự khác biệt với pháp luật có liên quan.

Thứ trưởng yêu cầu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ sau tiếp thu, giải trình; trình Lãnh đạo Bộ xem xét, thông qua và gửi cấp có thẩm quyền theo đúng tiến độ, kế hoạch.