Rà soát hệ thống sau sự cố dừng bay tại Mỹ

Như Báo CAND đã đưa tin, sự cố hạ tầng viễn thông tại Mỹ khiến hệ thống radar và liên lạc tại 22 trung tâm kiểm soát đường dài (ARTCC) cùng các cơ sở kiểm soát tiếp cận (TRACON) hoạt động không ổn định. Đến 15h54 ngày 13/11 (giờ địa phương), Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) buộc phải ban hành lệnh dừng cất cánh trên toàn quốc để phòng ngừa rủi ro, khi khoảng 3.500 tàu bay đang hoạt động trên bầu trời. Đây là lần thứ hai Mỹ phải dừng bay toàn quốc kể từ sự kiện 11/9/2001.

Theo VATM, sự cố là lời cảnh báo về yêu cầu bảo đảm độ tin cậy của hệ thống thông tin, dẫn đường, giám sát, nhất là trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ. Trên cơ sở kết quả thanh sát an toàn toàn cầu của ICAO đạt 91,8% và 219 quy trình quản lý chất lượng đã được chuẩn hóa, VATM đang tập trung triển khai các giải pháp trên 4 lĩnh vực trọng tâm.

Về hạ tầng kỹ thuật, Tổng công ty chú trọng xây dựng hệ thống dự phòng độc lập, kết hợp mạng cáp quang và vệ tinh VSAT, hạn chế nguy cơ gián đoạn khi một tuyến truyền dẫn gặp sự cố. VATM đã đầu tư thay thế 10 hệ thống radar thế hệ mới, nâng cấp Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh, từng bước chuyển đổi hệ thống quản lý không lưu từ EuroCat-X sang ManagAir. Đồng thời, Tổng công ty nghiên cứu ứng dụng công nghệ giám sát ADS-B qua vệ tinh nhằm bổ sung lớp giám sát độc lập từ không gian.

Kíp trực Kiểm soát không lưu tại Đài Kiểm soát không lưu Nội Bài (Ảnh VATM)

Trong quản lý an toàn và điều tiết luồng không lưu, VATM tăng cường đánh giá rủi ro đối với các đợt cập nhật phần mềm, chuyển đổi công nghệ; tổ chức thử nghiệm song song và xây dựng phương án dự phòng. Trung tâm điều hành mạng số (Digital NOC) được định hướng tăng cường giám sát chất lượng dữ liệu, phát hiện sớm bất thường của mạng, radar và thông tin liên lạc. Các tình huống mất liên lạc, mất giám sát tại nhiều cơ sở cũng được đưa vào chương trình diễn tập định kỳ. Việc chuẩn hóa 640 phương thức bay PBN góp phần giảm tải vùng trời, giảm thời gian bay chờ từ 5-7%.

Đối với an ninh mạng, VATM duy trì hệ thống phòng thủ 3 lớp, trong đó hệ thống điều hành bay trọng yếu được cô lập với Internet, đồng thời tăng cường phối hợp với Cục An ninh mạng và Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia trong đào tạo, diễn tập ứng phó sự cố. Mô hình Trung tâm Điều hành mạng và An ninh mạng tích hợp (NOC/SOC) được triển khai, hoạt động liên tục 24/7.

Song song với đó, VATM đẩy mạnh chuyển đổi số theo định hướng Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Giai đoạn 2026-2030, Tổng công ty triển khai 10 chương trình, đề án trọng điểm, hướng tới mô hình quản lý luồng không lưu dựa trên dữ liệu. Trọng tâm là xây dựng hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM), trao đổi dữ liệu chuyến bay (FF-ICE), ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong bảo trì dự báo và hỗ trợ điều hành bay.

VATM cho biết, các công nghệ mới sẽ được triển khai từng bước, thử nghiệm và đánh giá an toàn trước khi mở rộng. Mục tiêu đến năm 2030, Tổng công ty phấn đấu trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay số hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.