Rải tiền lẻ ở lễ hội đầu năm 2026: Có bị xử phạt không?

Dịp Tết Nguyên Đán, nhiều người dân đi lễ chùa, đền, phủ với mong muốn cầu bình an, may mắn cho năm mới. Hình ảnh rải tiền lẻ lên ban thờ, giắt tiền vào tượng, đặt tiền khắp khuôn viên di tích không còn xa lạ. Tuy nhiên, hành vi tưởng như “lấy lộc” đầu năm này có thể vi phạm quy định pháp luật.

Rải tiền lẻ không phải là tập tục được khuyến khích

Trong thực tế, nhiều cơ sở thờ tự đã đặt biển khuyến cáo người dân không đặt, rải tiền lên tượng, hiện vật thờ tự. Việc này không chỉ gây phản cảm mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm hư hại di tích.

Theo khoản 1 Điều 13 Luật Di sản văn hóa 2001, mọi tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; không được xâm hại di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

Hành vi rải tiền lẻ lên hiện vật thờ tự, tượng, ban thờ, nếu làm ảnh hưởng đến tình trạng bảo quản, vệ sinh, mỹ quan của di tích, có thể bị xem xét là hành vi xâm hại di tích.

Mức xử phạt theo quy định hiện hành

Theo quy định tại Nghị định 38/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, hành vi xâm hại di tích, làm thay đổi hiện trạng hoặc làm hư hại yếu tố gốc cấu thành di tích có thể bị xử phạt tiền tùy theo mức độ vi phạm.

Do đó, việc rải tiền lẻ lên tượng, ban thờ hoặc hiện vật trong khu di tích, nếu bị xác định gây ảnh hưởng đến tình trạng bảo quản hoặc làm hư hại di tích, có thể bị xử lý theo quy định nêu trên.

Ngoài ra, nếu hành vi gây mất trật tự công cộng tại khu vực lễ hội, người vi phạm còn có thể bị xử lý theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi gây mất trật tự ở nơi công cộng.

Trong trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, làm hư hỏng tài sản có giá trị lớn, người vi phạm còn có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự.

Một số người có thói quen rải tiền lẻ khắp ban thờ với quan niệm “càng nhiều càng lộc”. Tuy nhiên, tiền giấy đặt trực tiếp lên tượng, hiện vật gỗ, sơn son thếp vàng có thể gây ẩm mốc, trầy xước bề mặt.

Nếu cơ quan chức năng xác định hành vi này ảnh hưởng đến giá trị bảo quản của di tích, người thực hiện có thể bị xử phạt theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP.

Ở góc độ khác, việc chen lấn, xô đẩy để đặt tiền, giắt tiền vào tượng có thể dẫn đến mất trật tự, thậm chí gây nguy hiểm cho người xung quanh. Khi đó, hành vi không chỉ là câu chuyện về mỹ quan mà còn liên quan đến trật tự công cộng.

Gìn giữ nét đẹp lễ hội

Lễ hội đầu năm là dịp để mỗi người hướng về cội nguồn, tìm sự an yên trong tâm hồn. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý văn hóa nhiều năm qua đều khuyến cáo người dân thực hiện nếp sống văn minh, không rải tiền lẻ tùy tiện, không chen lấn, xô đẩy.

Việc công đức có thể thực hiện đúng nơi quy định, thông qua hòm công đức hoặc theo hướng dẫn của ban quản lý di tích. Điều này vừa bảo đảm tính trang nghiêm, vừa tránh những hành vi có thể bị xử lý vi phạm.

Rải một vài tờ tiền lẻ có thể xuất phát từ mong muốn cầu may, nhưng nếu mỗi người đều làm như vậy, hệ quả đối với di tích và không gian lễ hội là không nhỏ. Pháp luật không cấm hoạt động tín ngưỡng, song đặt ra giới hạn để bảo đảm di sản được bảo vệ và lễ hội diễn ra trật tự, văn minh.

Hiểu đúng quy định pháp luật và thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan chức năng là cách để mỗi người góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa đầu năm. Niềm tin và sự thành tâm không nằm ở số tiền rải nhiều hay ít, mà ở cách ứng xử văn minh trong không gian chung.

Minh Tâm