Rau tiền đạo trung tâm cài răng lược, chuyên gia chỉ ra những thách thức tối nguy

PV: Thưa bác sĩ, vì sao phẫu thuật rau tiền đạo trung tâm cài răng lược trên vết mổ đẻ cũ nhiều lần lại được coi là tối nguy trong sản khoa?

BSCKII Lê Công Tước: So với rau tiền đạo thông thường, rau tiền đạo trung tâm cài răng lược trên vết mổ đẻ cũ nhiều lần phức tạp và nguy hiểm hơn gấp bội. Nguyên nhân đầu tiên nằm ở chính vị trí bám của rau. Các gai rau thường bám trực tiếp vào sẹo mổ cũ, không phải là một đường sẹo đơn lẻ mà là cả một diện rộng, rất mỏng, dễ tổn thương.

TTƯT.BSCKII Lê Công Tước.

Trong nhiều trường hợp, gai rau ăn sâu tới lớp thanh mạc tử cung, thậm chí xâm lấn bàng quang. Khi bóc rau ở vị trí này, sẹo mổ cũ không còn khả năng co hồi để cầm máu, dẫn tới chảy máu ồ ạt, khó kiểm soát.

Nguy cơ mất máu cấp, trụy mạch xảy ra trong thời gian rất ngắn. Thứ hai, sản phụ càng mổ đẻ nhiều lần thì tình trạng dính càng phức tạp. Tử cung có thể dính chặt vào thành bụng, bàng quang dính phủ lên toàn bộ đoạn dưới và một phần thân tử cung. Khi phẫu tích để bộc lộ tử cung, nguy cơ làm rách các múi rau đã ăn sâu tới thanh mạc là rất lớn.

Lúc này, việc tiếp cận hai động mạch tử cung để kiểm soát chảy máu và cắt tử cung trở nên vô cùng khó khăn, thậm chí không thể thực hiện được. Trong bối cảnh đó, dù có đầy đủ máu để truyền và phương tiện hồi sức hiện đại, người bệnh vẫn có thể tử vong nếu không kiểm soát được chảy máu kịp thời.

Chính vì vậy, cho đến nay, phẫu thuật rau tiền đạo trung tâm cài răng lược trên vết mổ đẻ cũ nhiều lần vẫn được xem là một trong những "tối nguy" của sản khoa, không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả tại các quốc gia có nền y học phát triển.

PV: Với những ca bệnh phức tạp như vậy, đâu là các nguyên tắc kỹ thuật then chốt để kiểm soát chảy máu và bảo đảm an toàn cho sản phụ, thưa bác sĩ?

BSCKII Lê Công Tước: Nguyên tắc quan trọng hàng đầu là đánh giá chính xác trước mổ. Việc chẩn đoán đầy đủ mức độ cài răng lược, phạm vi xâm lấn của rau và tình trạng dính các cơ quan lân cận có ý nghĩa quyết định trong xây dựng chiến lược phẫu thuật.

Trong mổ, phẫu thuật viên phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc không bóc rau khi chưa kiểm soát được nguy cơ chảy máu. Mọi thao tác phẫu tích cần được thực hiện tỉ mỉ, đi đúng lớp giải phẫu, hạn chế tối đa làm tổn thương các múi rau ăn sâu. Khi cần thiết, phải chủ động chuyển hướng chiến thuật, ưu tiên kiểm soát mạch máu và an toàn tính mạng sản phụ thay vì cố gắng bảo tồn trong những tình huống không còn khả năng kiểm soát. Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa ê kíp sản khoa và gây mê hồi sức là yếu tố sống còn. Theo dõi sát huyết động, dự phòng đầy đủ máu và chế phẩm máu, sẵn sàng các phương án hồi sức tích cực là điều bắt buộc trong suốt cuộc mổ.

PV: Mới đây, BV Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 đã phẫu thuật thành công cho sản phụ Nghiêm Kim Phượng mắc rau tiền đạo trung tâm cài răng lược đặc biệt phức tạp, trên nền nhiều lần mổ đẻ trước đó. Bác sĩ có thể cho biết mức độ khó của ca bệnh này và những yếu tố then chốt giúp ê kíp phẫu thuật xử trí an toàn, làm chủ thường quy các trường hợp tương tự?

BSCKII Lê Công Tước: Trường hợp sản phụ Phượng là một ca bệnh điển hình của rau tiền đạo trung tâm hoàn toàn cài răng lược trên nền hai lần mổ đẻ trước đó. Toàn bộ mặt trước tử cung dính chặt vào thành bụng, bàng quang phủ và dính vào đoạn dưới, các gai rau ăn sâu tới tận lớp thanh mạc. Đây thực sự là một ca mổ mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn tới hậu quả rất nặng nề.

Yếu tố then chốt giúp chúng tôi xử trí an toàn là kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm làm chủ các ca rau tiền đạo cài răng lược phức tạp, cùng với sự phối hợp nhịp nhàng, thống nhất của toàn bộ ê-kíp phẫu thuật. Từ phẫu thuật viên chính, các bác sĩ hỗ trợ cho đến gây mê hồi sức đều hiểu rõ từng bước xử trí và các tình huống có thể xảy ra.

Quan trọng hơn, chúng tôi luôn chuẩn bị kỹ lưỡng trước mổ, không chủ quan và không nôn nóng trong bất kỳ thao tác nào. Kết quả là ca mổ diễn ra an toàn, sản phụ ổn định huyết động trong suốt quá trình phẫu thuật, không phải truyền máu và em bé chào đời khỏe mạnh.

Việc xử trí thành công những ca bệnh "siêu khó" như vậy không chỉ mang lại niềm hạnh phúc cho gia đình người bệnh mà còn là động lực để đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn, giữ vững niềm tin của Nhân dân đối với y tế tuyến tỉnh.

Hiền Chúc (Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1)