Rộ tin Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận tự phá hủy 4 tổ hợp phòng không S-400 để quay lại chương trình F-35?
Tin đồn trên loang ra trong bối cảnh Ankara chưa tìm thấy khách hàng sẵn sàng mua lại các hệ thống phòng không S-400.
Năm 2019, Thổ Nhĩ Kỳ bị Mỹ loại khỏi chương trình tiêm kích F-35, mặc dù nước này thậm chí đã trả tiền cho 6 máy bay chiến đấu loại này. Lý do là vì năm 2017 họ đã mua từ Nga 4 hệ thống phòng không S-400 (2 bộ cấp trung đoàn) cùng kho tên lửa, với tổng giá trị 2,5 tỷ đô la.
Tuy nhiên gần đây Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực quay trở lại chương trình F-35 và sở hữu chiến đấu cơ thế hệ thứ năm. Điều này rất quan trọng khi tiêm kích nội địa KAAN sẵn sàng và nước này đang sử dụng động cơ máy bay thế hệ thứ tư.
Các cuộc đàm phán giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ về việc mua 40 tiêm kích F-35 và 40 chiếc F-16 khác đã bắt đầu từ mùa thu năm 2025. Yêu cầu chính của Washington trong các cuộc đàm phán là Ankara phải loại bỏ hệ thống phòng không S-400.
Kể từ đó, chúng ta đã nghe nhiều giả thuyết khác nhau về địa điểm mà Thổ Nhĩ Kỳ có thể đặt hệ thống S-400 của mình. Cụ thể, đã xuất hiện thông tin về khả năng bán tổ hợp này cho Hàn Quốc , Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ai Cập.
Ngoài ra còn có thông tin về một bước đi kỳ lạ, liên quan đến khả năng bán lại hệ thống S-400 cho Nga, nơi chúng có thể tăng cường sức mạnh cho Quân đội Nga, hoặc tiếp tục được xuất khẩu, ví dụ như sang Ấn Độ.
Nhưng mới đây xuất hiện thông tin cho biết Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ phá hủy toàn bộ hệ thống S-400 của mình nếu không tìm được khách hàng, để cuối cùng nhận được sự cho phép mua máy bay chiến đấu của Mỹ.
Tuy vậy tờ Defense Express cho rằng phương án như vậy dường như không thực tế lắm. Thổ Nhĩ Kỳ khó có thể đồng ý vứt bỏ toàn bộ hệ thống S-400 của mình, vốn chỉ mới được sử dụng chưa đầy 7 năm và được mua với giá rất cao lên tới 2,5 tỷ đô la cách đây 9 năm.
Một kịch bản khả thi hơn là bán 4 khẩu đội S-400 này, thậm chí với giá tượng trưng, cho một quốc gia khác. Đồng thời quốc gia đó phải duy trì quan hệ tốt với phía Nga, vẫn mua vũ khí của họ, và thậm chí không có kế hoạch mua F-35 trong tương lai.
Đây là điều rất rõ ràng, bởi khi đó các lệnh trừng phạt tương tự như đã áp dụng cho Thổ Nhĩ Kỳ vào thời điểm mua S-400 sẽ được áp dụng cho họ.
Tuy nhiên đây chỉ là giả định, hiện tại chúng ta chưa biết về tiến trình đàm phán với Mỹ, và tất cả những nỗ lực loại bỏ hệ thống S-400, mọi thứ vẫn chỉ dừng lại ở mức tin đồn.
Mặc dù vậy, hiện tại chúng ta vẫn không thể loại trừ bất kỳ phương án nào, kể cả viễn cảnh khó tin nhất chính là Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải tự tay phá hủy toàn bộ hệ thống phòng không S-400 Triumf của họ.
Nếu viễn cảnh trên xảy ra, đây rõ ràng sẽ là một trường hợp độc nhất vô nhị trong lịch sử mua sắm vũ khí, trang thiết bị quốc phòng trên phạm vi toàn thế giới từ trước tới nay.
