'Ruộng không dấu chân người' ở Bắc Ruộng

Khoảng 50% diện tích lúa của xã Bắc Ruộng hiện đã áp dụng mô hình “Ruộng không dấu chân người”

Từ đồng ruộng đến tư duy sản xuất mới

Với khoảng 1.200/2.242 ha lúa đã áp dụng cơ giới hóa, chiếm 53,5% diện tích, mô hình “Ruộng không dấu chân người” mở ra hướng sản xuất hiện đại, giảm sức lao động, đồng thời đặt ra yêu cầu liên kết để hạ chi phí và nâng giá trị hạt gạo.

Trên những cánh đồng Bắc Ruộng, hình ảnh người nông dân trực tiếp lội ruộng rải phân, mang bình phun thuốc đang dần được thay thế bằng những thiết bị chuyên dụng. Máy móc giúp rút ngắn thời gian thực hiện các công đoạn, giảm lao động thủ công và hạn chế việc người sản xuất tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật. Điểm đáng chú ý là cơ giới hóa tại địa phương đang gắn với định hướng phát triển vùng lúa chất lượng cao, giảm lượng giống gieo sạ và tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học trong chăm sóc cây trồng.

Xã Bắc Ruộng ứng dụng cơ giới hóa trong khâu gieo cấy lúa, giúp giảm sức lao động, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Ông Cáp Kim Thành, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bắc Ruộng cho biết, địa phương xác định tập trung xây dựng vùng lúa chất lượng cao nhằm hướng phát triển lâu dài cho ngành nông nghiệp. Theo ông, việc kết hợp quy trình canh tác giảm giống, sử dụng chế phẩm sinh học với ứng dụng máy bay không người lái đang được nông dân đón nhận tích cực. Hướng sản xuất này được kỳ vọng nâng cao lợi nhuận và tạo đầu ra ổn định hơn so với phương thức canh tác thông thường.

Từ thực tế đó, “Ruộng không dấu chân người” không chỉ là câu chuyện đưa máy móc xuống đồng, mà còn là bước chuyển trong tổ chức sản xuất, hướng đến giảm chi phí đầu vào, nâng chất lượng nông sản và tăng khả năng thích ứng với yêu cầu của thị trường.

Nông dân pha thuốc vào máy bay không người lái để phun trên ruộng

Gỡ nút thắt vốn, liên kết sản xuất

Dù đã đạt kết quả bước đầu, Bắc Ruộng vẫn còn khoảng 1.042 ha lúa chưa nằm trong diện áp dụng cơ giới hóa. Rào cản lớn là chi phí đầu tư thiết bị, trong khi nhiều hộ có diện tích canh tác nhỏ lẻ, khó khai thác hiệu quả nếu tự mua máy móc.

Ông Trần Thanh Hải - Trưởng Phòng Kinh tế xã Bắc Ruộng cho biết, khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở nguồn vốn đầu tư, mà còn ở khả năng tiếp cận công nghệ, thói quen canh tác truyền thống và việc tổ chức sản xuất đồng bộ giữa các hộ. Muốn mở rộng mô hình, cần có giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của người dân, tránh để chi phí máy móc trở thành gánh nặng mới.

Theo ông Hải, địa phương định hướng đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp với hợp tác xã và nông dân, khuyến khích phát triển dịch vụ cơ giới hóa theo diện tích hoặc từng công đoạn. Cùng với đó là tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức trình diễn thiết bị, rà soát vùng sản xuất có điều kiện thuận lợi và tạo cơ hội để doanh nghiệp tham gia cung ứng máy móc, chuyển giao công nghệ. Cách làm này giúp nông dân tiếp cận thiết bị hiện đại mà không phải tự đầu tư toàn bộ, đồng thời tạo điều kiện để máy móc được khai thác trên diện tích lớn, giảm chi phí vận hành.

Theo định hướng của xã, cơ giới hóa cần đi cùng liên kết chuỗi giá trị, từ cung ứng vật tư, tổ chức canh tác đến thu hoạch, bảo quản, chế biến và tiêu thụ lúa gạo. Trong đó, hợp tác xã giữ vai trò tập hợp nhu cầu, điều phối lịch sản xuất và kết nối doanh nghiệp với nông dân.

Máy bay không người lái phun thuốc phòng trừ sâu bệnh trên cánh đồng

Về lâu về dài, hiệu quả mô hình “Ruộng không dấu chân người” không chỉ được đo bằng số ha có máy móc tham gia, mà còn ở mức giảm chi phí, chất lượng nông sản và thu nhập thực tế của người trồng lúa. Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục hoàn thiện phương thức sản xuất, thu hút đầu tư và mở rộng vùng lúa chất lượng cao.

Trên đồng lúa Bắc Ruộng, những dấu chân người có thể thưa dần ở các công đoạn nặng nhọc, nhưng vai trò của người nông dân vẫn là trung tâm. Khi làm chủ công nghệ, liên kết được nguồn lực và tìm được đầu ra ổn định, người trồng lúa mới có thể biến cơ giới hóa thành lợi thế kinh tế, đưa hạt gạo quê hương phát triển theo hướng hiệu quả và bền vững.