Rút ngắn khoảng cách từ phòng Lab đến thị trường: Cách làm mới của Huế

Lấy thực tiễn làm “đầu bài” cho nghiên cứu khoa học

Chủ tịch UBND TP. Huế Lê Trí Thanh vừa chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.

Tại cuộc họp, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế báo cáo tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời chỉ ra những khó khăn, điểm nghẽn và đề xuất nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Thời gian qua, Huế tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, dữ liệu số và hạ tầng số.

Lãnh đạo TP. Huế nghe báo cáo tình hình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.

Đáng chú ý, nền tảng số kết nối “3 nhà” gồm Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp đã được đưa vào vận hành, hướng tới kết nối các vấn đề thực tiễn với năng lực nghiên cứu và nguồn lực triển khai.

Theo Chủ tịch UBND TP. Huế Lê Trí Thanh, đây là hướng tiếp cận cần tiếp tục phát huy. Nhiệm vụ khoa học không nên bắt đầu từ những đề xuất mang tính chung chung mà phải xuất phát từ những vấn đề cụ thể mà thành phố, ngành, địa phương và doanh nghiệp đang cần giải quyết.

“Ngay từ đầu phải xác định rõ bài toán, mục tiêu, sản phẩm đầu ra và khả năng ứng dụng”, Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh.

Cách làm này được kỳ vọng rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ.

Rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường

Một trong những yêu cầu được lãnh đạo TP. Huế đặc biệt lưu ý là nâng cao tính thực chất của hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, một nghiên cứu kéo dài nhiều năm nhưng không kịp đáp ứng nhu cầu thực tế có thể mất đi giá trị ứng dụng. Vì vậy, khi xác định đúng vấn đề, cần quyết định sớm, triển khai nhanh và rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Mô hình “3 nhà” tiếp tục được xác định là một trong những hướng đi quan trọng. Nhà nước đóng vai trò đặt bài toán và tạo môi trường chính sách; nhà khoa học nghiên cứu, đề xuất giải pháp; doanh nghiệp tham gia ngay từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa.

Thành phố cũng cần mở rộng việc tham vấn các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp có năng lực nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu, tính khách quan và khả năng cạnh tranh của sản phẩm khoa học.

Đối với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thành phố được yêu cầu rà soát thực trạng ứng dụng khoa học, công nghệ để xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng cao, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức sản xuất, quản trị không chỉ là lựa chọn mà đang trở thành yêu cầu để doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng tạo giá trị

Cùng với nghiên cứu khoa học, Huế đặt mục tiêu hình thành môi trường thuận lợi để các ý tưởng có tiềm năng được phát triển thành sản phẩm và doanh nghiệp.

Theo lãnh đạo thành phố, đổi mới sáng tạo cần hướng mạnh đến việc tạo ra các sản phẩm, giải pháp có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao. Một ý tưởng tốt nếu được hỗ trợ đúng cách có thể trở thành tài sản trí tuệ, sản phẩm thương mại hoặc mô hình kinh doanh mới.

Do đó, việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cần gắn với nhu cầu thị trường và khả năng thương mại hóa. Thành phố cũng cần tăng cường kết nối với các quỹ đầu tư để hỗ trợ những dự án có tiềm năng phát triển thành doanh nghiệp và sản phẩm có sức cạnh tranh.

Đối với Trung tâm đổi mới sáng tạo, Chủ tịch UBND TP yêu cầu triển khai theo lộ trình phù hợp, không chạy theo quy mô lớn ngay từ đầu. Những hạng mục, đơn vị đủ điều kiện cần sớm đưa vào hoạt động, đánh giá hiệu quả thực tế trước khi tiếp tục hoàn thiện và mở rộng.

Quan điểm này nhằm tránh đầu tư dàn trải, hình thức, trong khi nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế.

Dữ liệu phải trở thành nền tảng của chuyển đổi số

Trong chuyển đổi số, dữ liệu được xác định là yếu tố nền tảng. TP. Huế đang từng bước hình thành các nền tảng phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là phải tăng cường kết nối, liên thông, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các ngành, các cấp.

Lãnh đạo TP yêu cầu hệ thống dữ liệu cần được quy hoạch, chuẩn hóa và tổ chức khoa học, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và tái sử dụng.

Mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm nhiều nền tảng số mà phải nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành; giảm giấy tờ, giảm quy trình thủ công, tăng khả năng kiểm soát, truy xuất dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng cần được triển khai theo hướng giải quyết những bài toán cụ thể, tạo chuyển biến rõ rệt trong quản trị và phát triển kinh tế - xã hội, tránh tình trạng ứng dụng theo phong trào.

Số hóa di sản, mở rộng không gian kinh tế số

Với lợi thế đặc biệt về văn hóa và di sản, Huế có dư địa lớn để phát triển các sản phẩm kinh tế số dựa trên tài nguyên tri thức và văn hóa.

Chủ tịch UBND TP. Huế Lê Trí Thanh phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu ngành văn hóa đẩy mạnh số hóa di sản, không chỉ phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị mà còn từng bước hình thành nguồn tài sản số có giá trị lâu dài.

Đây có thể trở thành nền tảng để phát triển thêm các sản phẩm, dịch vụ mới dựa trên văn hóa và di sản, qua đó mở rộng không gian kinh tế số và tạo thêm giá trị gia tăng cho các ngành dịch vụ.

Cùng với đó, chuyển đổi số phải bảo đảm tính bao trùm. Khoảng cách số giữa đô thị và nông thôn, giữa các nhóm dân cư cần được quan tâm trong quá trình triển khai.

Thành phố cần xây dựng kế hoạch phổ cập kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ tham gia vào quá trình chuyển đổi số.

Đầu tư có trọng tâm, tránh dàn trải

Một trong những điểm nghẽn được chỉ ra là nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số còn hạn chế. Trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số cơ quan, đơn vị đã xuống cấp, cấu hình thấp; việc kết nối, liên thông dữ liệu với các bộ, ngành còn hạn chế; nguồn nhân lực chuyên môn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Trước thực tế này, TP. Huế định hướng xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực, ưu tiên những hạng mục cấp thiết và có khả năng phát huy hiệu quả cao.

Cơ quan chuyên môn được giao phối hợp với ngành tài chính nghiên cứu phương án đầu tư theo thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư đồng loạt gây áp lực lên ngân sách nhưng không khai thác hết công suất.

Thông điệp xuyên suốt của lãnh đạo TP. Huế là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở đề án, nền tảng hay hạ tầng.

Giá trị cuối cùng phải được đo bằng những sản phẩm, giải pháp và kết quả cụ thể mà người dân, doanh nghiệp và chính quyền có thể sử dụng, qua đó góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội của Huế.