Sách điện tử tăng, sách in giảm trong năm 2025

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong công tác Xuất bản, In và Phát hành năm 2026, diễn ra tại Hà Nội sáng 9/3, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm đã đưa ra một số nhiệm vụ trọng tâm cho ngành.

Theo đó, ông Phan Tâm nhận định ngành xuất bản trong nước và thế giới đang đứng trước nhiều thay đổi, nổi bật là xuất bản, phát hành đang phát triển như một hệ sinh thái nội dung tri thức đa nền tảng. Trong hệ sinh thái, sách in, sách nói, dữ liệu tri thức và nền tảng học tập số sẽ liên kết chặt chẽ với nhau.

Ông Phan Tâm nhận định ngành xuất bản trong nước và thế giới đang đứng trước nhiều thay đổi. Ảnh: Thụy An.

"Giá trị của xuất bản trong tương lai không chỉ nằm ở cuốn sách in, mà nằm ở việc tri thức đó được tổ chức, lan tỏa và tiếp cận rộng rãi trong xã hội thế nào. Vì vậy, tính cạnh tranh của ngành xuất bản sắp tới sẽ là cạnh tranh về chất lượng tri thức, năng lực công nghệ, khả năng kết nối người đọc", ông Phan Tâm phát biểu. Để hệ sinh thái xuất bản phát triển, xuất bản phẩm điện tử nói riêng và ứng dụng công nghệ với lĩnh vực xuất bản nói chung cần được đẩy mạnh.

Đánh giá cao những nỗ lực chuyển đổi số và phát triển xuất bản điện tử năm 2025 của ngành Xuất bản, In và Phát hành, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy nhấn mạnh năm 2026 toàn ngành cần tiếp tục chú trọng công tác này.

"Các nhà xuất bản cần đẩy mạnh phát triển xuất bản phẩm điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số trong quy trình xuất bản, chuỗi giá trị nội dung. Khuyến khích hợp tác với doanh nghiệp công nghệ tham gia sâu nhằm hiện đại hóa hoạt động xuất bản. Cơ quan quản lý nhà nước chủ động nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành về xuất bản và sản phẩm của xuất bản; chuẩn hóa và số hóa toàn diện tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao; phát triển nền tảng phân phối nội dung số và công cụ bảo vệ bản quyền", ông Phan Xuân Thủy nói.

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy nhấn mạnh năm 2026 toàn ngành cần tiếp tục chú trọng phát triển xuất bản phẩm điện tử. Ảnh: Thụy An.

Để thực hiện các mục tiêu trong năm 2026, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn nhấn mạnh vai trò của Hội Xuất bản Việt Nam như một cầu nối thiết yếu giữa các đơn vị thành viên với cơ quan quản lý nhà nước để bảo vệ quyền lợi và tạo sự đồng thuận trong ngành. Ông Phạm Minh Tuấn đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa xuất bản điện tử, đấu tranh chống sách giả bằng các hành động pháp lý cụ thể, nhằm xây dựng một thị trường sách vững mạnh hơn.

Theo Báo cáo tổng kết Hoạt động Xuất bản, In, Phát hành xuất bản phẩm năm 2025 và Triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, xuất bản phẩm (XBP) điện tử năm 2025 có kết quả nổi bật. Năm 2025, có 5.218 XBP, khoảng 35 triệu lượt truy cập, tức tăng 49,3% về XBP và khoảng 66% về lượt truy cập. Trong khi đó, XBP dạng sách in đang có xu hướng giảm, cụ thể giảm 1,5% về XBP và giảm 8,8% về số bản.

Theo ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - số lượng bản sách giảm là do số bản sách giáo khoa, sách bài tập, các loại sách tham khảo, giáo trình, và ngành xuất bản còn phụ thuộc khá nhiều vào sách giáo dục (tỷ trọng sách sách giáo khoa, giáo trình, học liệu chiếm 32% XBP toàn ngành), mà lĩnh vực sách này lại phụ thuộc vào nhiều chủ trương từ ngành giáo dục.

Bởi vậy, ông Nguyễn Nguyên cho rằng một mục tiêu của năm 2026 cho ngành xuất bản là giảm sự phụ thuộc và mảng sách giáo dục. Tăng xuất bản điện tử sẽ là một trong những cách thức để bù đắp vào sự sụt giảm của mảng sách này.

Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng đề ra những mục tiêu cụ thể cho toàn ngành trong năm 2026, các chỉ số tăng trưởng dự kiến cho từng lĩnh vực. Năm 2026, cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực sẽ tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, trước hết là tập trung hoàn thiện Dự án Luật sử đổi, bổ sung Luật Xuất bản trình QUốc hội vào tháng 10/2026, hoàn thiện các Nghị định, thông tư liên quan, tạo hành lang pháp lý để hỗ trợ các nhà xuất bản, cơ sở in, cơ sở phát hành phát triển, hội nhập.

Thụy An