Sai lầm lớn nhất của nhiều gia đình khi nuôi con: Cho con quá nhiều 'niềm vui bằng tiền'

Tôi quen một cặp vợ chồng, mỗi lần nhắc đến cậu con trai 10 tuổi là ánh mắt họ lại đỏ hoe. Tổng thu nhập hai vợ chồng chỉ hơn 10 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trả tiền nhà và chi tiêu thiết yếu thì gần như không còn dư. Thế nhưng cậu con trai lại giống như một “cỗ máy đốt tiền di động”.

Ra ngoài là phải có trà sữa, thiếu một lần liền cau có khó chịu. Giày dép, quần áo nhất định phải là hàng có thương hiệu. Ban đầu, hai vợ chồng nghĩ đơn giản: chỉ có một đứa con, miễn con vui là được, tốn kém một chút cũng không sao.

Nhưng càng chiều, họ càng nhận ra mong muốn của con ngày một phình to. Câu chuyện ấy cũng chính là nỗi đau chung của rất nhiều gia đình bình thường: Cha mẹ nhịn ăn nhịn mặc, dồn những gì tốt nhất cho con, tin rằng tiền bạc có thể đổi lấy hạnh phúc. Nhưng họ quên mất rằng, niềm vui được đắp bằng tiêu dùng giống như bong bóng – chạm vào là vỡ.

Bố mẹ bất lực trước những đứa con ngày càng đòi hỏi được chiều chuộng, quen được thỏa mãn bằng vật chất. Ảnh minh họa

2 sai lầm của những gia đình dùng tiền để mua niềm vui cho con

1. Khi cha mẹ “thắt lưng buộc bụng”, con lại học cách so bì

Gần đây, tôi đọc được một chia sẻ trên mạng. Hai vợ chồng là công nhân viên bình thường, thấy bạn bè của con đều từng đi Disneyland, nên cắn răng đưa con ra Thượng Hải cho “bằng bạn bằng bè”.

Thế nhưng suốt chuyến đi, đứa trẻ chỉ mải mê mua đồ lưu niệm phiên bản giới hạn, than phiền xếp hàng lâu. Đến lúc chụp ảnh trước lâu đài Disneyland, con vẫn càu nhàu: “Bạn cùng lớp con đi Disneyland Tokyo, chỗ đó còn vui hơn”.

Khoảnh khắc ấy, người mẹ chợt tỉnh ra: bao nỗ lực của mình, trong mắt con chỉ là một quân bài để so sánh hơn thua.

Không ít cha mẹ gom góp từng đồng, đưa con đi khắp nơi với hy vọng “mở mang tầm mắt”. Nhưng thực tế, điều trẻ nhớ không phải là văn hóa hay trải nghiệm, mà là khách sạn mấy sao, vé bao nhiêu tiền.

Ảnh minh họa

Cũng có nhiều người tin rằng: mua đồ chơi đắt tiền, ăn nhà hàng sang, cho con học lớp năng khiếu cao cấp chính là yêu con đúng cách. Nhưng kết quả thường là: ham muốn của trẻ lớn dần theo mỗi lần tiêu tiền.

Một nhà giáo dục từng kể về một bà mẹ cho con học đủ loại lớp từ mẫu giáo, quần áo toàn hàng hiệu, đồ ăn vặt đều nhập khẩu. Thế nhưng đứa trẻ ngày càng bướng bỉnh, quen hưởng thụ và luôn than phiền “mẹ cho con chưa đủ tốt”.

Sai lầm lớn nhất của nhiều gia đình bình thường là nghĩ rằng: chi càng nhiều, con càng hạnh phúc. Thực tế, dùng tiêu dùng để chiều con không chỉ làm kiệt quệ kinh tế gia đình, mà còn làm lệch lạc hệ giá trị sống của trẻ.

2. Niềm vui bằng tiền luôn có “hạn sử dụng”

Tâm lý học chỉ ra: con người cảm nhận niềm vui vật chất theo quy luật “hiệu ứng giảm dần”. Trẻ em cũng không ngoại lệ.

Món đồ đầu tiên mang lại 10 điểm hạnh phúc, món thứ hai chỉ còn 5 điểm, lần sau nữa có khi chỉ còn 2 điểm. Muốn vui như cũ, phải mua đắt hơn – mới hơn – nhiều hơn.

Một người bạn từng tâm sự: dù kinh tế eo hẹp, vợ chồng chị luôn cố gắng đáp ứng mọi mong muốn của con gái. Váy mới, đồng hồ thông minh, máy tính bảng… không thiếu thứ gì. Nhưng niềm vui của con chưa bao giờ kéo dài.

Ảnh minh họa

Đến sinh nhật, chị hỏi con: “Mẹ mua cho con nhiều như vậy, sao con vẫn chưa thấy đủ?” Câu trả lời khiến chị lặng người: “Vì sao người khác có, con lại không được có?”

Khi thói quen tiêu dùng hình thành, nó chỉ có xu hướng leo thang, không bao giờ tự hạ xuống.

Thực ra, niềm vui thật sự không đến từ “mua – dùng – chán”, mà từ cảm giác đủ đầy trong tâm hồn. Giáo dục tốt cũng không phải là đắp tiền vào tuổi thơ.

Nhà văn Lão Xá (Trung Quốc) từng dạy con rất giản dị: quần áo sạch sẽ là đủ, đồ chơi có một hai món yêu thích là được. Ông chú trọng dạy con hiểu giá trị lao động, biết trân trọng từng hạt gạo, từng đồng tiền.

Những đứa trẻ ấy không lớn lên trong xa hoa, nhưng lại trở thành người biết ơn, cần cù và vững vàng.

“Giàu” thật sự là giàu đời sống tinh thần

Nhiều người hiểu sai khái niệm “nuôi con sung túc”, cho rằng đó là cho con đủ đầy vật chất. Nhưng giàu có thật sự là sự phong phú trong tâm hồn.

Với gia đình bình thường, không thể đáp ứng mọi nhu cầu vật chất của con chưa chắc là điều xấu. Đó có thể là cơ hội để dạy con biết lựa chọn, biết giới hạn mong muốn.

Sự đồng hành của cha mẹ quý hơn tiền bạc

Các chuyên gia tâm lý đều nhấn mạnh: sự hiện diện của cha mẹ mang lại cảm giác an toàn và hạnh phúc bền vững hơn mọi món quà.

Thời đủ đầy vật chất càng cần dạy con biết đủ

Hãy để con hiểu: mỗi món đồ đều được đổi bằng công sức, mỗi sự quan tâm đều đáng trân trọng.

Ảnh minh họa

Nuôi dưỡng phẩm chất quan trọng hơn nuôi thói hưởng thụ

Lòng tốt, trách nhiệm, nghị lực… là hành trang theo con suốt đời, không món đồ hiệu nào thay thế được.

Giáo dục con cái rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy so bì. Nhưng với gia đình bình thường, giáo dục tốt nhất không phải chạy theo người khác, mà là nuôi con bằng sự tỉnh táo và yêu thương.

Ít cho con những niềm vui phải mua bằng tiền, nhiều cho con những trải nghiệm không cần hóa đơn. Dạy con biết giới hạn ham muốn, biết ơn những gì đang có, và đủ bản lĩnh để bước vào đời.

Đó mới là tình yêu sâu sắc và dài lâu nhất mà cha mẹ bình thường có thể dành cho con.