Sàm sỡ phụ nữ nơi công cộng: Ranh giới giữa xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự

Giữ khẩn cấp tài xế xe ôm sàm sỡ phụ nữ lớn tuổi

Ngày 7/11, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hà Nội đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Liễu Văn Thị, sinh năm 1977, trú tại thôn Đồng Giếng, xã Đạo Trù, tỉnh Phú Thọ, để làm rõ hành vi có dấu hiệu phạm tội “Làm nhục người khác”.

Trước đó, ngày 5/11, Công an thành phố Hà Nội phát hiện đoạn video ghi lại cảnh một người đàn ông nghi có hành vi sàm sỡ phụ nữ lớn tuổi tại khu vực cổng Bệnh viện Bạch Mai, số 78 đường Giải Phóng, phường Kim Liên. Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp với Công an phường Kim Liên tiến hành xác minh.

Theo kết quả xác minh ban đầu, khoảng 14h30 ngày 5/11, sau khi khám bệnh tại Bệnh viện Bạch Mai, bà T.T.T., sinh năm 1961, trú tại tỉnh Ninh Bình, đi bộ ra điểm chờ xe buýt gần cổng bệnh viện để đón xe đến Bến xe Giáp Bát.

Đối tượng Liễu Văn Thị. Ảnh: Công an thành phố Hà Nội

Tại đây, bà gặp Liễu Văn Thị cùng một số người đang đứng chờ khách. Thị làm nghề xe ôm, đã quen biết bà T. từ trước nên hỏi bà đi đâu. Khi biết người phụ nữ đang chờ xe buýt, Thị đi đến phía sau và ôm bà.

Theo lời trình bày của người phụ nữ và tài liệu xác minh, trong lúc ôm giữ, Thị đã có hành vi sàm sỡ bà T. Sau đó, người đàn ông buông bà để bà lên xe buýt. Sự việc được người dân chứng kiến, quay video và đăng tải lên mạng xã hội.

Làm việc với cơ quan công an, bà T. cho biết đã quen biết Thị từ đầu năm 2025 và có đơn đề nghị xử lý vụ việc theo quy định pháp luật. Về phía mình, Thị khai nhận hành vi và cho rằng ban đầu chỉ có mục đích trêu đùa.

Từ vụ việc trên, vấn đề đặt ra là hành vi sàm sỡ người khác tại nơi công cộng có thể bị xử lý đến mức nào? Việc người thực hiện cho rằng chỉ có mục đích trêu đùa có làm thay đổi bản chất hành vi và loại trừ trách nhiệm hình sự hay không?

Lời nói “trêu đùa” có loại trừ trách nhiệm hình sự?

Phân tích về vấn đề này, luật sư Đào Thị Thúy Nga, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, cho biết pháp luật bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về thân thể, danh dự và nhân phẩm của mỗi cá nhân. Việc hai người có quan hệ quen biết không đồng nghĩa một bên được quyền tiếp xúc cơ thể trái ý muốn của người còn lại.

Theo luật sư, điểm đ khoản 5 Điều 7 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 8 triệu đồng đối với hành vi sàm sỡ, quấy rối tình dục. Đây là căn cứ xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hành vi sàm sỡ có thể xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người bị tác động. Khi đó, cơ quan chức năng có thể xem xét dấu hiệu của tội “Làm nhục người khác” theo Điều 155 Bộ luật Hình sự.

Theo quy định, người có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Trường hợp có các tình tiết định khung tăng nặng, người phạm tội có thể phải chịu hình phạt tù theo quy định.

Luật sư Thúy Nga phân tích, ranh giới giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự không chỉ phụ thuộc vào việc có xảy ra hành vi tiếp xúc cơ thể hay không, mà còn phải xem xét tính chất, mức độ xúc phạm, hoàn cảnh xảy ra sự việc, ý thức của người thực hiện và những hậu quả liên quan.

Đối với trường hợp người thực hiện khai rằng chỉ có mục đích trêu đùa, lời giải thích này cần được đánh giá cùng các chứng cứ khác, không đương nhiên trở thành căn cứ loại trừ trách nhiệm pháp lý.

Chẳng hạn, một người biết rõ hành động của mình có thể xâm phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm người khác nhưng vẫn cố tình thực hiện thì không thể chỉ dựa vào việc tự nhận là đùa vui để phủ nhận tính chất hành vi. Tuy nhiên, để xem xét trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải chứng minh đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm, đặc biệt là mức độ xúc phạm nghiêm trọng.

Một tình tiết đáng chú ý là người phụ nữ đã có đơn đề nghị cơ quan công an xử lý. Theo khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự, đối với trường hợp thuộc khoản 1 Điều 155 Bộ luật Hình sự, việc khởi tố vụ án phải có yêu cầu của người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp trong những trường hợp luật định.

Tuy nhiên, yêu cầu của người bị hại không đồng nghĩa đương nhiên đủ căn cứ khởi tố. Cơ quan chức năng vẫn phải xác minh hành vi, thu thập chứng cứ và đánh giá các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định.

Đối với vụ việc này, đoạn video do người dân ghi lại là nguồn tài liệu quan trọng phục vụ xác minh. Song, việc đánh giá hành vi cần kết hợp lời khai của người bị tác động, người chứng kiến và các chứng cứ khác.

Luật sư cũng lưu ý, khi chứng kiến hành vi sàm sỡ, quấy rối nơi công cộng, người dân nên tìm cách hỗ trợ nạn nhân phù hợp với điều kiện an toàn, đồng thời thông báo cho lực lượng chức năng. Việc ghi hình có thể giúp lưu giữ chứng cứ, nhưng cần thận trọng khi đăng tải để tránh tiếp tục xâm phạm quyền riêng tư và danh dự của người bị hại.

Vụ việc trước cổng Bệnh viện Bạch Mai đang được cơ quan công an tiếp tục làm rõ. Dù được thực hiện dưới lý do nào, những hành vi tiếp xúc cơ thể trái ý muốn, xâm phạm danh dự, nhân phẩm người khác đều có thể dẫn đến hậu quả pháp lý. Việc xử lý đúng tính chất, mức độ vi phạm không chỉ bảo vệ quyền lợi của người bị xâm hại mà còn góp phần nâng cao ý thức tôn trọng người khác tại nơi công cộng.