Sân bay Long Thành chuẩn bị khai thác, tăng cường kết nối giao thông

Hoàn thiện hạ tầng, chuẩn bị vận hành

Các đơn vị đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng, triển khai vận hành thử nghiệm và hoàn tất các thủ tục chuyên ngành, hướng tới mục tiêu đưa sân bay vào khai thác thương mại trong tháng 12/2026.

ACV đẩy nhanh tiến độ, chuẩn bị vận hành sân bay Long Thành. Ảnh: Phan Công

Theo ACV, trong tổng số 16 gói thầu chính thuộc dự án, có 4 gói thầu đã hoàn thành, 12 gói thầu còn lại đang được tập trung triển khai. Phần lớn các gói thầu này được đánh giá có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026. Đối với các hạng mục quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp như hệ thống giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe, chủ đầu tư cùng các nhà thầu đang huy động nguồn lực, tăng cường thi công và đẩy nhanh công tác hoàn thiện.

Song song với tiến độ xây dựng, công tác chuẩn bị khai thác được triển khai đồng bộ, tập trung vào nghiệm thu công trình, hoàn thiện hồ sơ môi trường, phê duyệt chương trình an ninh hàng không, cấp phép cho nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay, cấp Giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không và hoàn tất các thủ tục chuyên ngành phục vụ hoạt động bay.

Các hạng mục thiết yếu đang được hoàn thiện gồm đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay, hệ thống đèn tín hiệu và thiết bị dẫn đường hàng không, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa, hệ thống cung cấp nhiên liệu, công trình cứu nạn, cứu hỏa, hệ thống bảo đảm an ninh hàng không, đài kiểm soát không lưu và các công trình bảo đảm hoạt động bay.

ACV đang triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuẩn bị vận hành Cảng HKQT Long Thành theo lộ trình tăng dần quy mô khai thác, đảm bảo an toàn, hiệu quả và phù hợp với tiến độ hoàn thiện hạ tầng. Ảnh: Phan Công

Theo kế hoạch, các công trình trọng yếu sẽ hoàn thành nghiệm thu trong tháng 11/2026; các thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực khai thác dự kiến hoàn tất vào đầu tháng 12/2026. Công tác cấp phép phương tiện hoạt động trong khu bay, hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không và công bố thông tin hàng không phục vụ khai thác chính thức cũng đang được triển khai khẩn trương.

Để kiểm tra mức độ sẵn sàng trước khi đưa sân bay vào hoạt động, các đơn vị liên quan đang triển khai chương trình vận hành thử nghiệm (ORAT) với nhiều kịch bản khai thác thực tế, qua đó đánh giá hạ tầng, trang thiết bị, quy trình vận hành và nguồn nhân lực. Những tồn tại phát hiện trong quá trình thử nghiệm sẽ được kiểm tra, khắc phục nhằm bảo đảm các hệ thống hoạt động ổn định.

Theo phương án khai thác giai đoạn đầu do ACV cung cấp, Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến tổ chức khai thác tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến bay nội địa và 44 chuyến bay quốc tế. Vietnam Airlines dự kiến khai thác đường bay Long Thành - Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế; Vietjet Air dự kiến triển khai các đường bay nội địa kết nối Long Thành với những trung tâm kinh tế, du lịch lớn trên cả nước.

Kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho hành khách

ACV xác định kết nối giao thông giữa TP Hồ Chí Minh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả khai thác sân bay trong giai đoạn đầu. Phần lớn hành khách sử dụng các đường bay quốc tế tại Long Thành dự kiến có nhu cầu đi đến hoặc xuất phát từ TP Hồ Chí Minh và khu vực lân cận, do đó việc tổ chức giao thông thuận tiện, an toàn và ổn định có ý nghĩa thiết yếu.

Nhà ga hành khách sân bay Long Thành, công trình quan trọng của dự án sân bay Long Thành trong giai đoạn hoàn thiện lắp ráp các trang thiết bị máy móc chuẩn bị công tác vận hành thử. Công trình được định hướng phát triển theo tiêu chuẩn “sân bay xanh – thông minh – 5 sao quốc tế”, đáp ứng yêu cầu khai thác dài hạn và hội nhập quốc tế. Anh: Phan Công

Trong thời gian các tuyến đường sắt kết nối chưa đi vào vận hành, hành khách chủ yếu di chuyển bằng đường bộ. Các hướng tiếp cận sân bay dự kiến gồm tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây kết hợp cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3 và Quốc lộ 25C; hoặc tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây kết hợp cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và nút giao kết nối vào sân bay.

ACV đang phối hợp với các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp vận tải nghiên cứu phương án tổ chức mạng lưới vận tải hành khách kết nối sân bay. Trong đó, các tuyến vận chuyển trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Long Thành được xem là giải pháp quan trọng, phục vụ hành khách nối chuyến và tạo thuận lợi trong quá trình chuyển đổi khai thác giữa hai cảng hàng không.

Các phương án xe buýt, xe khách, xe trung chuyển và những loại hình vận tải công cộng khác cũng được nghiên cứu theo hướng có tần suất ổn định, phù hợp với lịch khai thác hàng không, đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, tổ bay và người lao động. ACV đồng thời đề xuất nghiên cứu cơ chế ưu tiên lưu thông cho xe buýt sân bay và xe trung chuyển liên sân bay tại một số nút giao thông, tuyến đường trọng điểm; xây dựng hệ thống điểm đón, trả khách cố định tại các khu vực trung tâm đô thị và đầu mối giao thông.

Tại sân bay, phương án tổ chức giao thông được xây dựng theo hướng phân luồng riêng cho từng loại phương tiện. Xe buýt công cộng dự kiến được bố trí tại khu vực đón, trả khách tiếp giáp nhà ga hành khách; xe hợp đồng, xe du lịch và xe đưa đón theo đoàn sử dụng các bãi đỗ tập trung, khu vực chuyên dụng. Taxi và xe công nghệ được tổ chức tại các bãi chờ điều phối, kết hợp làn đón khách riêng trước nhà ga.

Nút giao cao tốc Long Thành - Dầu Giây với T2. Ảnh: BQLDA

Luồng phương tiện đưa khách đi và đón khách đến cũng được tổ chức tách biệt. Xe đưa khách đi tiếp cận khu vực tầng đi thông qua hệ thống cầu cạn, trong khi phương tiện đón khách đến được bố trí tại tầng trệt và các khu vực kết nối với nhà để xe. Hệ thống camera giám sát và thu phí điện tử không dừng dự kiến được triển khai tại các điểm kiểm soát ra vào, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành giao thông nội cảng.

Về lâu dài, ACV kiến nghị sớm triển khai các dự án vận tải khối lượng lớn kết nối sân bay, đặc biệt là tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cùng các phương thức vận tải công cộng hiện đại. Việc phát triển mạng lưới kết nối đa phương thức giữa đường bộ, đường sắt và hàng không được kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, nâng cao khả năng tiếp cận sân bay.

Bên cạnh hạ tầng giao thông, việc chuẩn bị nguồn nhân lực quản lý nhà nước tại sân bay, gồm lực lượng hải quan, xuất nhập cảnh, kiểm dịch và các đơn vị chuyên ngành khác, cũng đang được triển khai.

ACV cho biết, một số dịch vụ thiết yếu tại khu vực lân cận như y tế, khách sạn, trường học và khu mua sắm hiện chưa đáp ứng đầy đủ về quy mô, chất lượng và khoảng cách tiếp cận. Việc phát triển đồng bộ các dịch vụ này cùng với hạ tầng kết nối vùng sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách, người lao động và chuyên gia, nâng cao hiệu quả khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong thời gian tới.