Sân bay Vân Đồn hướng tới trung tâm công nghiệp hàng không

Với vị trí giao thương chiến lược tại khu vực phía Bắc, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch và thu hút đầu tư của tỉnh Quảng Ninh.

Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn nâng công suất 20 triệu hành khách/năm vào năm 2050, cùng kế hoạch đầu tư tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay (MRO) quy mô lớn, đang mở ra hướng phát triển mới cho sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam. Không chỉ nâng cao năng lực vận tải, Vân Đồn đang đứng trước cơ hội trở thành trung tâm công nghiệp hàng không, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hàng không khu vực và quốc tế.

* Mở rộng quy hoạch, tạo dư địa phát triển

Là cảng hàng không tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đạt tiêu chuẩn cấp 4E của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đủ điều kiện khai thác các dòng máy bay hiện đại như Boeing 787. Nhà ga hành khách hiện có công suất thiết kế 2,5 triệu lượt khách/năm.

Sân bay Vân Đồn hướng tới trung tâm công nghiệp hàng không. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Sân bay Vân Đồn hướng tới trung tâm công nghiệp hàng không. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Với vị trí giao thương chiến lược tại khu vực phía Bắc, Vân Đồn được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch và thu hút đầu tư của tỉnh Quảng Ninh.

Theo quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Bộ Xây dựng phê duyệt, công suất sân bay giai đoạn 2021 - 2030 được xác định khoảng 2,5 triệu hành khách và 5.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đến năm 2050, các chỉ tiêu này dự kiến nâng lên 20 triệu hành khách và 200.000 tấn hàng hóa mỗi năm.

Để đáp ứng quy mô khai thác mới, quy hoạch dự kiến xây dựng hai nhà ga hành khách T2 và T3, nâng tổng công suất lên 20 triệu lượt khách/năm; mở rộng sân đỗ lên khoảng 34 vị trí và nhà ga hàng hóa đạt công suất 200 nghìn tấn/năm. Diện tích quy hoạch toàn cảng cũng tăng từ khoảng 390,42 ha trong giai đoạn 2021 - 2030 lên 488,89 ha vào năm 2050.

Những chỉ tiêu này cho thấy định hướng phát triển dài hạn của Vân Đồn, không chỉ tập trung phục vụ hành khách mà còn mở rộng vận tải hàng hóa và các dịch vụ hàng không. Đây cũng là cơ sở để thu hút thêm hãng bay, doanh nghiệp dịch vụ và nhà đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hàng không.

Một bước đi đáng chú ý là kế hoạch hợp tác đầu tư tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay (MRO) tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn. Theo thỏa thuận, Tập đoàn Sun Group cùng HAECO, Japan Airlines và Toyota Tsusho sẽ phát triển dự án trên diện tích hơn 20 ha. Giai đoạn 1 có khả năng tiếp nhận đồng thời 4 tàu bay thân rộng và 2 tàu bay thân hẹp. Dự án dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2028, tạo gần 1.000 việc làm.

Sự tham gia của các đối tác quốc tế trong lĩnh vực bảo dưỡng tàu bay, khai thác hàng không và thương mại, cùng năng lực đầu tư của Sun Group được kỳ vọng tạo nền tảng cho một tổ hợp MRO quy mô lớn tại Việt Nam. Hợp tác này cũng là bước mở rộng của khu vực kinh tế tư nhân vào lĩnh vực công nghiệp hàng không, vốn đòi hỏi nguồn vốn và kinh nghiệm chuyên sâu.

* Hình thành hệ sinh thái, nâng cao năng lực tự chủ hàng không

Nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay đang gia tăng cùng tốc độ phát triển của thị trường hàng không. Đông Nam Á là một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng hàng không nhanh, trong khi năng lực MRO chuyên sâu vẫn tập trung tại một số quốc gia như Singapore, Malaysia, Indonesia và Thái Lan.

Tại Việt Nam, theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, quy mô thị trường MRO có thể đạt khoảng 7,4 tỷ USD vào năm 2030, trong khi năng lực hiện hữu mới đáp ứng một phần nhu cầu. Đây chính là dư địa để phát triển các cơ sở bảo dưỡng trong nước, giảm sự phụ thuộc vào các trung tâm ở nước ngoài.

Sân bay Vân Đồn Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp vượt thời gian của vịnh Hạ Long với những con tàu vươn buồm vượt sóng. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Sân bay Vân Đồn Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp vượt thời gian của vịnh Hạ Long với những con tàu vươn buồm vượt sóng. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Theo ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group, tổ hợp MRO tại Vân Đồn vì vậy không chỉ bổ sung năng lực bảo dưỡng tàu bay mà còn tạo cơ hội đào tạo đội ngũ kỹ sư, nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Nếu được triển khai đúng tiến độ, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và thu hút được khách hàng, dự án có thể góp phần nâng cao năng lực tự chủ kỹ thuật, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ hàng không toàn cầu.

Ở góc độ địa phương,  phát triển công nghiệp hàng không phù hợp với định hướng thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao của Quảng Ninh, bên cạnh những lĩnh vực thế mạnh như du lịch, dịch vụ và logistics. Vân Đồn được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới của tỉnh, do đó tổ hợp MRO có thể góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy các dịch vụ công nghiệp phụ trợ.

Ông Quản Minh Cường, Bí thư Thành uỷ Quảng Ninh nhấn mạnh, dự án không chỉ tạo ra gần 1.000 việc làm chất lượng cao, thu hút đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và lao động kỹ thuật trong nước và quốc tế, mà còn mở ra cơ hội đào tạo, chuyển giao công nghệ, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ và dịch vụ kỹ thuật hàng không hiện đại. Qua đó, gia tăng sức hấp dẫn của Vân Đồn và Quảng Ninh đối với các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, từng bước nâng cao vị thế của địa phương trong chuỗi giá trị hàng không và công nghiệp công nghệ cao của khu vực.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, hạ tầng sân bay cần được phát triển đồng bộ với mạng lưới giao thông và các không gian kinh tế của địa phương. Vân Đồn có lợi thế kết nối đường bộ tới các trung tâm kinh tế, du lịch trong tỉnh và khu vực phía Bắc. Khi quy mô sân bay mở rộng, kết nối hàng không với đường bộ, cảng biển, logistics và các điểm đến du lịch sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nguồn khách, hàng hóa và thị trường dịch vụ ổn định.

Ở góc độ doanh nghiệp, Sun Group đang từng bước mở rộng hệ sinh thái hàng không từ đầu tư, vận hành cảng hàng không đến vận tải và dịch vụ kỹ thuật. Khi hoàn thành, tổ hợp MRO tại Vân Đồn sẽ hỗ trợ hoạt động khai thác của hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways, đồng thời mở rộng khả năng cung ứng dịch vụ bảo dưỡng cho thị trường trong nước và khu vực.

Dù vậy, khoảng cách giữa năng lực khai thác hiện tại và công suất quy hoạch 20 triệu hành khách/năm vào năm 2050 là không nhỏ. Việc mở rộng hạ tầng cần gắn với nhu cầu thị trường, khả năng huy động vốn và thu hút các hãng hàng không. Với tổ hợp MRO, hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào tiến độ triển khai, khả năng tìm kiếm khách hàng, chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực chuyên môn.

Từ một sân bay tư nhân có công suất thiết kế ban đầu 2,5 triệu hành khách/năm, Vân Đồn đang hướng tới mô hình phát triển rộng hơn, kết hợp vận tải hàng không với công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật. Quy hoạch mở rộng tạo không gian phát triển, trong khi dự án MRO mở thêm hướng thu hút đầu tư và hình thành các hoạt động có giá trị gia tăng cao. Nếu được triển khai đồng bộ, Vân Đồn có cơ hội trở thành trung tâm công nghiệp hàng không mới ở phía Bắc, đồng thời nâng cao vị thế của hàng không Việt Nam trong khu vực.

Diệp Anh/Bnews/vnanet.vn

Nguồn Bnews: https://bnews.vn/san-bay-van-don-huong-toi-trung-tam-cong-nghiep-hang-khong/444786.html