Sẵn sàng cho đô thị thông minh

Xây dựng nhiều nền tảng số

Theo ông Lý Minh Tuân, Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở KH-CN TPHCM, trong chiến lược xây dựng đô thị thông minh, TPHCM tập trung vào 4 trụ cột chính bao gồm: hạ tầng và nền tảng số; quản trị số; kinh tế số và xã hội số.

Trong đó, với hạ tầng và nền tảng số, TPHCM đã hình thành Kho dữ liệu dùng chung (Data Lake) tích hợp dữ liệu từ các sở, ban, ngành và địa phương; công bố 91 tập dữ liệu mở trên Cổng dữ liệu TPHCM. Thành phố cũng có 9 trung tâm dữ liệu lớn và đang chuẩn bị hình thành 4 siêu trung tâm dữ liệu.

Về quản trị số, TPHCM ứng dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành liên thông, có các trung tâm điều hành thông minh, hướng đến mục tiêu cung cấp dịch vụ phục vụ người dân thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Về kinh tế số, TPHCM thành lập các khu công nghệ số tập trung như Khu công nghệ cao, Công viên phần mềm Quang Trung, hỗ trợ chính sách cho các doanh nghiệp đầu tư phát triển về KH-CN phục vụ công tác chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa…

Người dân dễ dàng ứng dụng thanh toán số khi mua vé đi Metro số 1 tại TPHCM (ẢNH: TẤN BA)

Bên cạnh đó, với hệ thống "Một định danh" (One ID), TPHCM ứng dụng định danh điện tử VNeID do Bộ Công an phát triển để người dân có thể đề nghị cấp Phiếu Lý lịch tư pháp, xác thực sinh trắc học tại sân bay Tân Sơn Nhất và nhà ga Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên)… Ứng dụng Công dân số TPHCM cũng đã tích hợp hồ sơ sức khỏe điện tử, tra cứu thông tin học sinh, thông tin quy hoạch, đất đai…

Theo bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM (HCMC-DXCenter), năm 2026, thành phố hoàn thiện Trung tâm Điều hành đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy và chatbot để hỗ trợ ra quyết định, tích hợp dữ liệu nhiều lĩnh vực và cung cấp bức tranh tổng thể theo thời gian thực. Đây là bước đi quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị thông minh - chính quyền số - kinh tế số - xã hội số, lấy người dân làm trung tâm.

Dữ liệu đóng vai trò then chốt

Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM xác định, năm 2026 là năm tập trung làm sạch, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu để vận hành đô thị thông minh. Dịch vụ công sẽ chuyển từ giải quyết hồ sơ sang phục vụ nhu cầu. Người dân không phải khai lại thông tin đã được xác thực.

Một số thủ tục sẽ được tự động hóa hoàn toàn, giảm tiếp xúc trực tiếp và thời gian chờ đợi. Doanh nghiệp chủ động tiếp cận dữ liệu mở về quy hoạch, đất đai, giao thông giúp giảm rủi ro và tăng tốc đầu tư.

Thông qua khai thác dữ liệu tập trung, Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM sẽ trở thành “bộ não số” của đô thị, giúp dự báo, cảnh báo sớm rủi ro, đề xuất phương án xử lý và cung cấp thông tin kịp thời cho các cơ quan chức năng. Đây là một bước đi quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị thông minh - chính quyền số - kinh tế số - xã hội số, lấy người dân làm trung tâm.

TPHCM cũng đang tiếp tục hướng tới xây dựng và vận hành mô hình “ra quyết định dựa trên dữ liệu”. Lãnh đạo thành phố có thể theo dõi các chỉ số kinh tế - xã hội theo thời gian thực, từ đó đưa ra quyết định nhanh, chính xác và có cơ sở khoa học.

Thành phố đã phê duyệt các chương trình về AI, giao thông thông minh, y tế số, giáo dục số và các nền tảng mở phục vụ doanh nghiệp, người dân. Bên cạnh đó, thành phố thúc đẩy kinh tế xanh, phát triển năng lượng sạch, giảm phát thải và tăng trưởng bền vững theo cam kết Net Zero 2050… đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống, đồng thời xây dựng cấu trúc đô thị hiện đại, thông minh.

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM cho biết, khoa học công nghệ là nền tảng để xây dựng đô thị thông minh, trong khi đổi mới sáng tạo là động lực hình thành mô hình tăng trưởng mới. Thành phố đã triển khai nhiều chương trình chiến lược nhằm biến tầm nhìn thành hành động thực tế. Trụ cột chuyển đổi kép, gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Tỷ trọng kinh tế số của TPHCM đạt khoảng 18,7% GRDP năm 2023 và hướng tới 40% vào năm 2030, tương đương các đô thị phát triển nhanh trên thế giới.