'Sao Mai 2026' giải bài toán vượt qua 'cái bóng' những ca khúc cũ

Liveshow 2 "Sao Mai 2026" quy tụ 13 giọng ca, sau khi Bùi Thúy Nga chủ động xin dừng vì lý do sức khỏe. Kết thúc chương trình, 12 thí sinh được lựa chọn đi tiếp. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm không chỉ là ai ở lại, ai rời cuộc thi, mà còn là cách những giọng ca trẻ đối diện với thử thách tìm kiếm bản sắc trong những tác phẩm đã thành dấu ấn.

Không phải ngẫu nhiên những ca khúc được lựa chọn cho đêm thi này đều có đời sống âm nhạc riêng. Đó là những sáng tác đã vượt qua giới hạn của thời điểm ra đời để trở thành ký ức của nhiều thế hệ khán giả. Nhưng chính sức sống ấy cũng tạo nên áp lực cho người hát bởi khi công chúng đã quen với một cách thể hiện thì mọi lựa chọn khác biệt đều dễ bị đặt lên bàn cân so sánh.

Trong số những sáng tác được lựa chọn, âm nhạc Phú Quang chiếm vị trí nổi bật với 3 ca khúc “Đêm ả đào”, “Khúc mùa thu” và “Chiều phủ Tây Hồ”. Đây đều là những tác phẩm đòi hỏi sự tinh tế trong xử lý giai điệu, lời ca và cảm xúc. Người hát khó thuyết phục người nghe nếu chỉ dựa vào chất giọng đẹp hay kỹ thuật thanh nhạc, bởi giá trị của những ca khúc này còn nằm ở khoảng lặng, sự tiết chế và khả năng truyền tải những tầng cảm xúc không dễ gọi tên.

Lê Quốc Phú dù sở hữu chất giọng đẹp, nam thí sinh phải dừng bước sau đêm Liveshow 2

Trường hợp Lê Quốc Phú là một minh chứng. Với “Khúc mùa thu”, thí sinh này tiếp tục cho thấy lợi thế về chất giọng từng được Hội đồng Giám khảo ghi nhận từ đêm mở màn. Tuy nhiên, NSND Phạm Ngọc Khôi cho rằng thí sinh cần tìm hiểu sâu hơn và tiết chế cách thể hiện với một tác phẩm đòi hỏi sự tinh tế. Việc Lê Quốc Phú dừng bước vì thế để lại một vài tiếc nuối, nhưng cũng cho thấy một giọng hát đẹp có thể tạo thiện cảm ngay từ đầu, song để đi xa hơn, người hát cần chứng minh khả năng làm chủ tác phẩm, chứ không chỉ làm chủ giọng hát của mình.

Đây cũng là thách thức chung của chủ đề “Ký ức” khi ca khúc đã quen thuộc, người hát không có nhiều khoảng trống để che lấp những hạn chế bằng sự mới lạ của giai điệu. Từng câu chữ, cách nhả âm và lựa chọn sắc thái đều có thể quyết định phần trình diễn có chạm tới người nghe hay không.

H’Vi Ktla thể hiện ca khúc “Chuyện tình” với cách xử lý mới mẻ, tạo dấu ấn riêng trong đêm thi

Nếu phần thi của Lê Quốc Phú cho thấy giới hạn của việc sở hữu giọng hát đẹp thì tiết mục “Chuyện tình” của H’Vi Ktla lại gợi mở một hướng tiếp cận khác. Ca khúc do nhạc sĩ Anh Quân sáng tác, nhạc sĩ Dương Thụ viết lời, vốn gắn liền với tên tuổi ca sĩ Mỹ Linh. Đáng chú ý, Mỹ Linh chính là giám khảo khách mời của đêm thi.

Đứng trước một tác phẩm đã có phiên bản được đông đảo khán giả yêu mến, H’Vi Ktla lựa chọn tìm kiếm màu sắc riêng thay vì đơn thuần tái hiện cách hát quen thuộc. Nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong đánh giá bản dựng của thí sinh này có những ý tưởng sáng tạo mới lạ. Mỹ Linh cũng ấn tượng với sự duyên dáng, chuyển động uyển chuyển và màu sắc mới mẻ của thí sinh người Ê Đê, đồng thời ghi nhận nỗ lực giữ được tinh thần ca khúc.

Hội đồng giám khảo đêm Liveshow thứ 2 của "Sao Mai 2026"

Những đánh giá này cho thấy làm mới tác phẩm không nhất thiết phải tạo ra một sự "lột xác" trong cách hát. Mà đôi khi dấu ấn đến từ việc tìm được một cách diễn giải phù hợp với cá tính của mình, để người nghe nhận ra điều mới mẻ mà vẫn cảm nhận được giá trị vốn có của ca khúc. Tuy nhiên, sự sáng tạo cũng cần được đặt trên nền tảng kỹ thuật vững vàng. NSND Tấn Minh ghi nhận nỗ lực làm mới bản phối của H’Vi Ktla nhưng lưu ý phần kỹ thuật cần được chăm chút thêm. Đây là điểm đáng chú ý, bởi cá tính nghệ thuật chỉ thực sự thuyết phục khi người hát đủ khả năng kiểm soát những lựa chọn của mình.

Những nhận xét của Hội đồng giám khảo tại Liveshow 2 cho thấy các thí sinh đang đứng trước những yêu cầu khác nhau, nhưng cùng hướng đến một mục tiêu, đó là vượt qua giới hạn của một phần trình diễn tròn trịa. Với “Chảy đi sông ơi”, NSND Phạm Ngọc Khôi cho rằng Phạm Thùy Linh lựa chọn tác phẩm giàu tính triết lý, đòi hỏi sự thấu hiểu sâu sắc. Trong khi đó, PGS.TS, NSƯT Tân Nhàn tiếc nuối khi Mai Thu Hương chưa tiết chế được cách thể hiện “Đợi” và chưa chạm tới chiều sâu ca khúc. Những góp ý này không đơn thuần là đánh giá một tiết mục, mà nhấn mạnh vai trò của quá trình nghiên cứu, cảm thụ trước khi người hát bước lên sân khấu.

Hoàng Thu Hà thể hiện ca khúc “Cũng một con đò” của nhạc sĩ Phó Đức Phương

Đáng chú ý, phần thi “Cũng một con đò” của Hoàng Thu Hà tạo nên sự khác biệt trong cách nhìn nhận giữa hai giám khảo. PGS.TS, NSƯT Tân Nhàn cho rằng lời ca chưa thật rõ, trong khi NSND Tấn Minh cho biết ông vẫn nghe rõ lời hát. Sự khác biệt ấy cho thấy đánh giá nghệ thuật có thể xuất phát từ những cảm nhận chuyên môn độc lập, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu người hát phải bảo đảm kỹ thuật không cản trở khả năng truyền tải nội dung.

Ở chiều tích cực, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong đánh giá cao sự tự tin và khả năng kiểm soát giọng hát của Nguyễn Đỗ Khánh An khi thể hiện “Đêm ả đào”. Với Bùi Nguyễn Bảo Anh, phần trình diễn “Bài hát cho em” của nhạc sĩ Đỗ Bảo được PGS.TS, NSƯT Tân Nhàn nhận xét hoàn thiện và cuốn hút.

Những trường hợp này cho thấy "Sao Mai" không chỉ là cuộc cạnh tranh về giọng hát, mà còn là hành trình định hình phong cách. Một thí sinh có thể được ghi nhận ở vòng thi này nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện ở vòng sau. Ngược lại, những hạn chế nếu được nhận diện đúng cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự trưởng thành.

Sau Liveshow 2, 12 thí sinh tiếp tục tranh tài. Các thí sinh dừng bước vẫn là thành viên của "Sao Mai" và tham gia những hoạt động tiếp theo của chương trình. Liveshow 3 dự kiến lên sóng lúc 21h ngày 18-10 trên VTV3, VTVgo và các nền tảng số của Đài Truyền hình Việt Nam.

Một số hình ảnh thí sinh trong đêm thi: