Sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã: Một năm nhìn lại (Bài 2) - Vận hành thông suốt

Chị Bùi Thị H., thôn Quần Đội, xã Xuân Hòa (áo nâu) được công chức TTPVHCC hướng dẫn làm TTHC.

Chuyện ở trung tâm phục vụ hành chính công

Một buổi sáng đầu tháng 6, chị Bùi Thị H., ở thôn Quần Đội, xã Xuân Hòa tất tưởi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công (TTPVHCC) xã làm đơn xin bảo lãnh cho chồng. Trước đó, chồng chị H. bị vướng vào vụ việc liên quan đến gây rối trật tự. Chị H. cho biết: “Tôi không nghĩ thủ tục lại đơn giản, nhanh chóng như vậy, cứ tưởng sẽ phải qua nhiều công đoạn, thủ tục rườm rà. Nhưng không phải vậy, tại trung tâm tôi được cán bộ hướng dẫn làm thủ tục, chỉ trong nửa buổi sáng, tôi đã được cấp giấy tờ”.

Chị Nguyễn Thị Thảo, công chức tư pháp - hộ tịch TTPVHCC xã Xuân Hòa, cho biết: “Hiện nay, với việc chuyển đổi số, hầu hết các thủ tục hành chính (TTHC) dịch vụ công trực tuyến đều đăng nhập bằng tài khoản VNeID nên việc tra cứu thông tin thuận lợi hơn rất nhiều. Với người trẻ, việc hướng dẫn khá dễ dàng, song đối với người đã có tuổi, đặc biệt là người cao tuổi, thì lại phải “cầm tay” hướng dẫn từng bước”.

Ông Hoàng Văn Sánh, tổ dân phố Phượng Cát, phường Ngọc Sơn được hướng dẫn làm thủ tục hưởng trợ cấp cho người cao tuổi.

Tại TTPVHCC xã Thành Vinh, mỗi ngày có hàng trăm lượt người dân đến làm các thủ tục theo nhu cầu. Để tránh cái nắng chói chang, đầu giờ sáng bà Trương Thị Quang (81 tuổi, trú tại tôn Tân Long) và bà Nguyễn Thị Thu (75 tuổi, trú tại thôn Thống Nhất) đã có mặt tại trung tâm. Qua trò chuyện được biết, hai bà đều là giáo viên về hưu, sau khi nghe thông báo về việc chuyển đổi số trong chi trả chính sách an sinh xã hội không dùng tiền mặt, đôi bạn già đã đưa nhau lên xã để được hướng dẫn làm thủ tục.

Bà Trương Thị Quang cho biết: “Xưa nay, tôi đâu biết tài khoản là gì, sử dụng ra sao. Vậy nên chúng tôi lên đây để được hướng dẫn. Thật may vì được cán bộ phụ trách hướng dẫn tận tình, chu đáo. Các cháu còn dặn, sau này có vấn đề gì, cứ lên đây sẽ được hỗ trợ. Người già vốn e ngại nhiều thứ, nhưng khi đến đây, tôi thực sự rất yên tâm”.

Chung tâm trạng với bà Trương Thị Quang, ông Hoàng Văn Sánh, ở tổ dân phố Phượng Cát, phường Ngọc Sơn cũng lên TTPVHCC phường để được hướng dẫn làm thủ tục hưởng trợ cấp dành cho người cao tuổi. Được biết, ông Hoàng Văn Sánh là một trong những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường Ngọc Sơn. “Tôi cứ mang suy nghĩ như trước đây, rằng việc làm giấy tờ, thủ tục sẽ có nhiều khâu, nhiều bước, phải đi lại nhiều lần. Nhưng không phải vậy, tại trung tâm, tôi được công chức phụ trách lĩnh vực hướng dẫn chu đáo, tận tình, bản thân là người dân, tôi thực sự thấy vui và hài lòng”.

Bà Trương Thị Quang và Nguyễn Thị Thu vui vẻ khi được hướng dẫn đăng ký nhận lương hưu không dùng tiền mặt.

Anh Phạm Viết Lương, trú tại tổ dân phố Nhật Tân, phường Ngọc Sơn, chia sẻ: “Tôi có ý định mở quán ăn nên đến TTPVHCC của phường để xin cấp giấy phép kinh doanh. Nếu trước đây, người dân phải mang theo nhiều loại giấy tờ, rồi phải chờ đợi thì giờ đây, thủ tục nhanh gọn hơn rất nhiều. Bây giờ, mỗi khi có việc phải lên phường xin giấy tờ, tôi cảm thấy thoải mái, đặc biệt là thái độ phục vụ nhiệt tình của cán bộ, công chức là “điểm cộng” rất lớn trong lòng người dân”.

Thay đổi để đáp ứng yêu cầu công việc

Không khó để nhận ra, sự hài lòng của người dân khi đến làm việc tại các TTPVHCC xã, phường không chỉ đến bởi các TTHC được đơn giản hóa, mà còn từ trình độ, năng lực, thái độ phục vụ của công chức chuyên môn.

Trước khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chị Lê Thị Hòa là công chức văn phòng phường Hải Ninh (thị xã Nghi Sơn cũ). Sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, chị Hòa trở thành công chức TTPVHCC phường Ngọc Sơn. Chị Lê Thị Hòa chia sẻ: "Công việc của tôi liên quan trực tiếp đến 7 sở, ngành, khối lượng công việc vô cùng lớn. Dù bản thân từng là cán bộ văn phòng phường, song thời gian đầu, áp lực công việc quả thực khiến tôi không khỏi thấy “ngộp”. “Kế thừa” nhiều nhiệm vụ của cấp huyện cũ, thời gian tiếp cận chưa lâu, có những lĩnh vực chưa được đào tạo nhiều nên khó tránh khỏi bỡ ngỡ. Chưa kể, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu về việc chuyển đổi số rất cao, không chỉ với cán bộ, công chức mà còn cả người dân đến làm thủ tục. Việc thay đổi “cách làm” với cán bộ, công chức vốn đã áp lực, tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu và phối hợp cũng khó khăn không kém. Thật may, sau một thời gian, đến nay mọi thứ như đã vào guồng. Áp lực công việc không giảm, nhưng sau rất nhiều nỗ lực, bản thân tôi thấy mình có kỹ năng làm việc tốt hơn. Sự thay đổi không chỉ ở bộ máy hành chính, việc phân cấp, phân quyền và ở chính việc nhìn nhận trách nhiệm của cán bộ, công chức chuyên môn".

Với nhiều cố gắng và nỗ lực, đến nay chị Lê Thị Hòa, công chức TTPVHCC phường Ngọc Sơn đã đáp ứng được yêu cầu công việc.

Cùng quan điểm, anh Đỗ Như Tuyến, công chức lĩnh vực đất đai, tài nguyên và môi trường TTPVHCC xã Xuân Hòa, chia sẻ: “Giờ đây, hiệu quả công việc còn được đánh giá cả ở sự hài lòng của người dân. Bởi vậy, để đáp ứng yêu cầu công việc thì hơn ai hết, cán bộ, công chức phải tự học hỏi, thay đổi và nâng cấp chính mình”.

Bên cạnh những kết quả đạt được, sau một năm sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tế hoạt động có không ít khó khăn đang đặt ra.

Sau khi kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã hiện nay đang thực hiện khoảng 1.060 nhiệm vụ, với 484 TTHC được công khai trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Trong đó có khoảng 254 nhiệm vụ của cấp huyện cũ chuyển xuống. Đó đều là các nhiệm vụ có tính chất quan trọng.

Tuy nhiên, thực tế ở 166 xã, phường hiện nay, trình độ, năng lực của cán bộ, công chức, viên chức chưa thực đồng đều. Một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức cấp xã cũ còn chưa bắt nhịp được với cường độ, khối lượng, tính chất công việc, dẫn đến sự lúng túng trong thực hiện nhiệm vụ. Theo thống kê, hiện có 1.009 cán bộ, công chức (chiếm 15,66%) thuộc khối chính quyền cấp xã chưa có kinh nghiệm hoặc chưa từng làm các công việc tham mưu ở lĩnh vực quản lý Nhà nước trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Ở nhiều xã, phường còn thiếu đội ngũ công chức chuyên môn, đặc biệt là công chức có kinh nghiệm về quy hoạch, đầu tư xây dựng, công nghệ thông tin, quản lý giáo dục, y tế... thực tế này gây ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động của phòng chuyên môn...

Tại hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lê Đức Thái đã nhấn mạnh: Phía trước vẫn còn nhiều nhiệm vụ lớn, nhiều khó khăn và thách thức cần vượt qua. Điều đó đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, khát vọng phát triển, tư duy kiến tạo và hành động quyết liệt; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; tiếp tục hoàn thiện mô hình hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả...