Sau nắng nóng, Hà Nội đề phòng thời tiết cực đoan

Ông Vũ Thanh Long, Phó Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ trao đổi về tình hình thời tiết Hà Nội. Ảnh: Bảo Châu

Ông đánh giá thế nào về đợt nắng nóng lần này tại Hà Nội, nhất là khi nhiều nơi vượt 40 độ C?

Từ ngày 22 đến 27-5, Hà Nội chịu ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây, kết hợp hiệu ứng gió phơn hoạt động mạnh nên xảy ra nắng nóng diện rộng; từ ngày 24-5, cường độ tăng lên mức gay gắt và đặc biệt gay gắt.

Trong đợt này, Hà Nội là một trong những tâm điểm nắng nóng của miền Bắc. Nhiệt độ cao nhất trong ngày thường xuyên ở mức 39-40 độ C. Tại trạm Hà Đông, nhiệt độ ngày 26-5-2026 đạt 41,1 độ C, chỉ thấp hơn mức cao nhất từng ghi nhận trong tháng 5 là 41,3 độ C năm 2019.

Một số địa phương miền Bắc và miền Trung cũng ghi nhận nhiệt độ vượt hoặc tiệm cận giá trị lịch sử tháng 5, cho thấy đây là đợt nắng nóng có cường độ mạnh trên diện rộng.

Ngày 28-5, Hà Nội tiếp tục nắng nóng, có nơi gay gắt, nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C. Ảnh: Kim Nhuệ

Vì sao nhiệt độ tại Hà Nội trong đợt này lại thuộc nhóm cao nhất cả nước?

Nguyên nhân là ngoài tác động của vùng thấp nóng phía Tây và hiệu ứng gió phơn, Hà Nội còn chịu ảnh hưởng rõ của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Với mật độ bê tông hóa cao, nhà cao tầng dày đặc, giao thông và các hoạt động sử dụng năng lượng lớn, nhiệt tích tụ và phát thải mạnh hơn nhiều địa phương lân cận.

Vì vậy, trong cùng một hình thế thời tiết, nhiệt độ tại Hà Nội, nhất là khu vực đô thị hóa cao, thường cao hơn các vùng ven hoặc nơi ít bê tông hóa từ 1 đến 2 độ C.

Đợt nắng nóng này bao giờ kết thúc, thưa ông?

Nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt tại Hà Nội giảm dần từ ngày 28-5. Trong ngày này, thành phố còn nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C ở khu vực trung tâm, 35-37 độ C ở các khu vực phía Bắc, phía Tây và phía Nam.

Từ ngày 29-5, đợt nắng nóng diện rộng tại Hà Nội cơ bản kết thúc.

Giai đoạn chuyển từ nắng nóng sang mưa dông, người dân cần lưu ý gì?

Giai đoạn chuyển từ nắng nóng sang mưa dông thường tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện lốc, sét và gió giật mạnh trong cơn dông.

Người dân cần lưu ý, khi thấy bầu trời xuất hiện mây dông, trời tối nhanh kèm gió mát mạnh thì cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn để phòng tránh các hiện tượng nguy hiểm như sét đánh hoặc gió giật mạnh. Đồng thời, cần thường xuyên theo dõi các bản tin cảnh báo dông, lốc, sét của cơ quan khí tượng thủy văn.

Từ chiều tối 28-5, Hà Nội mưa dông, kết thúc đợt nắng nóng từ ngày 29-5. Ảnh: Kim Nhuệ

Sau đợt nắng nóng này, thời tiết Hà Nội và miền Bắc có diễn biến ra sao?

Từ đêm 28 sang ngày 29-5, Hà Nội có mưa rào và dông, ngày có lúc giảm mây, trời nắng. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.

Từ đêm 28 đến ngày 30-5, rãnh áp thấp bị nén kết hợp hội tụ gió mực 1.500m, thời tiết Hà Nội mây thay đổi đến nhiều mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, ban ngày có lúc hửng nắng.

Từ ngày 31-5 đến 3-6, vùng áp thấp phía Tây có xu hướng phát triển trở lại, Hà Nội có mưa vài nơi, ngày nắng, có ngày nắng nóng. Từ ngày 4 đến 6-6, khả năng hình thành rãnh thấp có trục qua khu vực Bắc Bộ, chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác. Những ngày có mưa dông, cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ thường xuyên cung cấp cho các cơ quan của Hà Nội bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai. Ảnh: Kim Nhuệ

Ông nhận định thế nào về tình hình thời tiết, thiên tai tại Hà Nội trong thời gian tới khi bắt đầu bước vào cao điểm mùa mưa bão?

Hiện tượng ENSO đang có xu hướng chuyển từ pha trung tính sang El Nino nên tình hình thời tiết, thiên tai thời gian tới có thể diễn biến phức tạp hơn.

Dự báo thời gian tới, tổng lượng mưa có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ cường suất cao, dông lốc mạnh, nắng nóng kéo dài. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có thể ít hơn, nhưng vẫn cần đề phòng khả năng xuất hiện các cơn bão mạnh, diễn biến khó lường.