Sau Tết, vì sao nhiều người muốn nghỉ việc?

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, quãng thời gian dài nhất trong năm để người lao động tạm rời guồng quay công việc, thị trường lao động thường bước vào một giai đoạn biến động. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu tuyển dụng bổ sung, trong khi không ít người lao động cân nhắc thay đổi nơi làm việc. Hiện tượng này lặp lại qua nhiều năm, trở thành một “chu kỳ” quen thuộc của thị trường lao động đầu năm.

Khi tạm thời tách khỏi áp lực deadline, KPI và môi trường làm việc thường nhật, nhiều người có điều kiện nhìn lại mục tiêu nghề nghiệp, mức độ hài lòng và sự cân bằng cuộc sống.

Khoảng lặng để nhìn lại

Các nghiên cứu quốc tế về nhân sự từng đề cập đến hiệu ứng được gọi là “post-vacation turnover effect”, xu hướng người lao động đánh giá lại công việc sau kỳ nghỉ dài. Khi tạm thời tách khỏi áp lực deadline, KPI và môi trường làm việc thường nhật, nhiều người có điều kiện nhìn lại mục tiêu nghề nghiệp, mức độ hài lòng và sự cân bằng cuộc sống.

Khảo sát của nền tảng Insights (Anh) cho thấy khoảng 40% người lao động gặp khó khăn khi quay lại nhịp làm việc sau kỳ nghỉ, và khoảng 1/4 trong số đó bắt đầu cân nhắc thay đổi công việc trong giai đoạn này. Dù con số có thể khác nhau giữa các quốc gia, xu hướng chung cho thấy kỳ nghỉ dài thường là “điểm dừng” để mỗi cá nhân suy nghĩ lại về lựa chọn nghề nghiệp của mình.

Trong bối cảnh tại Việt Nam, dịp Tết không chỉ là kỳ nghỉ thông thường mà còn là thời điểm sum họp gia đình, gặp gỡ bạn bè, trò chuyện về công việc và thu nhập. Sự so sánh giữa các môi trường làm việc, mức lương và cơ hội phát triển dễ khiến nhiều người đặt câu hỏi: công việc hiện tại có còn phù hợp?

Thị trường tuyển dụng sôi động đầu năm

Một yếu tố khác thúc đẩy tâm lý “nhảy việc” là nhu cầu tuyển dụng tăng vào quý I. Nhiều doanh nghiệp hoàn tất kế hoạch nhân sự, mở rộng sản xuất, kinh doanh hoặc bổ sung vị trí còn thiếu sau Tết. Theo ghi nhận của một số nền tảng tuyển dụng trong nước, lượng tin đăng tuyển thường tăng mạnh trong tháng 2 và tháng 3 hằng năm.

Khi cơ hội xuất hiện nhiều hơn, người lao động có xu hướng chủ động tìm kiếm vị trí mới với kỳ vọng mức lương cao hơn hoặc môi trường làm việc tốt hơn. Đặc biệt ở nhóm lao động trẻ, việc thay đổi công việc không còn bị nhìn nhận tiêu cực như trước mà được xem là một bước phát triển nghề nghiệp.

Áp lực tích tụ trước Tết

Ở chiều ngược lại, nhiều ngành nghề, như dịch vụ, bán lẻ, logistics, sản xuất, thường phải tăng cường độ làm việc trước Tết để đáp ứng nhu cầu thị trường. Áp lực doanh số, tiến độ giao hàng, thưởng cuối năm… khiến không ít người rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài.

Khi kỳ nghỉ kết thúc, cảm giác “hết năng lượng” có thể trở nên rõ rệt hơn. Nếu môi trường làm việc không có sự điều chỉnh hợp lý, người lao động dễ rơi vào trạng thái mất động lực, thậm chí kiệt sức (burnout). Trong bối cảnh đó, quyết định nghỉ việc được xem như một cách “làm mới” bản thân.

Lý do cốt lõi vẫn là thu nhập và cơ hội

Các báo cáo nhân sự quốc tế, trong đó có khảo sát của Indeed (Mỹ), chỉ ra những nguyên nhân phổ biến khiến người lao động rời bỏ công việc gồm: thu nhập không tương xứng, thiếu cơ hội thăng tiến, quản lý kém hiệu quả và môi trường làm việc thiếu ghi nhận.

Tại Việt Nam, những yếu tố này cũng được nhiều chuyên gia lao động nhắc đến. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng, áp lực tài chính đầu năm, từ tiền học cho con đến các khoản chi tiêu sau Tết, càng khiến vấn đề thu nhập trở nên nhạy cảm hơn. Khi có cơ hội tốt hơn, quyết định chuyển việc trở nên dễ hiểu.

Dù vậy, các chuyên gia nhân sự cho rằng không phải mọi quyết định nghỉ việc sau Tết đều xuất phát từ tính toán dài hạn. Tâm lý “muốn thay đổi” ngay khi trở lại làm việc có thể chịu tác động từ sự chênh lệch cảm xúc giữa kỳ nghỉ thư giãn và guồng quay công sở. Nếu quyết định quá vội vàng, người lao động có thể đối mặt với rủi ro về tài chính hoặc môi trường mới không như kỳ vọng.

Ở góc độ pháp lý, Bộ luật Lao động quy định rõ quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng của người lao động, đồng thời yêu cầu tuân thủ thời hạn báo trước tùy loại hợp đồng. Việc nghỉ việc vì thế không chỉ là câu chuyện cảm xúc mà còn cần cân nhắc nghĩa vụ pháp lý và kế hoạch nghề nghiệp dài hạn.

Nhìn tổng thể, xu hướng nhiều người cân nhắc nghỉ việc sau Tết phản ánh sự vận động tự nhiên của thị trường lao động và nhu cầu phát triển cá nhân. Điều quan trọng là mỗi quyết định thay đổi cần được cân nhắc trên cơ sở thông tin đầy đủ, thay vì chỉ xuất phát từ cảm xúc nhất thời sau kỳ nghỉ dài.

Minh Tâm