Sau vụ P-Lab: Điều người mua kim cương cần bảo vệ không chỉ là tài sản

Ảnh minh họa

Dù PNJ khẳng định không liên quan đến vụ việc, câu chuyện đặt ra cũng cho thấy trong ngành trang sức, điều quyết định giá trị của một viên kim cương không chỉ là chất lượng mà còn là sự minh bạch và niềm tin.

Một vụ việc, nhiều nỗi lo của người mua trang sức

Không giống nhiều mặt hàng tiêu dùng khác, trang sức kim cương thường có giá trị lớn và gắn với những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời mỗi người phụ nữ như lễ cưới, kỷ niệm hôn nhân, quà tặng gia đình hay tài sản tích lũy lâu dài. Chính vì vậy, bất kỳ thông tin nào liên quan đến nguồn gốc, hoạt động kiểm định hay tính minh bạch của thị trường đều dễ tác động đến tâm lý người mua.

Điều đó đã thể hiện khá rõ ngay sau khi thông tin nguyên Giám đốc P-Lab bị khởi tố được công bố.

Theo lãnh đạo CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), lượng khách hàng mang kim cương đến bán lại tăng mạnh trong những ngày đầu sau ngày 2/7. Tuy nhiên, lượng giao dịch này đã nhanh chóng giảm xuống trong các ngày tiếp theo và hiện gần như trở về mức bình thường.

Diễn biến này cho thấy, trước những thông tin tiêu cực liên quan đến một thương hiệu lớn, phản ứng đầu tiên của người tiêu dùng thường là lo ngại về tài sản mình đang nắm giữ, ngay cả khi chưa có kết luận cho thấy sản phẩm lưu hành trên thị trường bị ảnh hưởng.

Với nhiều người, điều đáng lo không phải chỉ là giá trị của viên kim cương, mà còn là khả năng bán lại, chuyển nhượng hoặc chứng minh nguồn gốc khi cần giao dịch trong tương lai.

Điều người tiêu dùng cần là sự minh bạch

Trước những băn khoăn của thị trường, PNJ liên tiếp phát đi các thông tin nhằm làm rõ phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp. Trong công bố thông tin bất thường gửi Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM ngày 7/7, PNJ cho biết mọi hoạt động của doanh nghiệp vẫn diễn ra bình thường và đang triển khai nhiều biện pháp tăng cường quản trị đối với Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab) - đơn vị do PNJ sở hữu 100% vốn.

Đáng chú ý, Hội đồng quản trị PNJ đã thành lập tổ giám sát đặc biệt với sự tham gia của hai thành viên HĐQT độc lập nhằm tăng cường giám sát hoạt động của ban lãnh đạo P-Lab.

Theo doanh nghiệp, ngay sau khi sự việc phát sinh, P-Lab đã có báo cáo chi tiết gửi công ty mẹ. PNJ nhấn mạnh P-Lab là pháp nhân hoạt động độc lập với vốn điều lệ 10 tỷ đồng. Căn cứ các thông tin do cơ quan chức năng công bố, việc điều tra hành vi buôn lậu đối với ông Đặng Ngọc Thảo - nguyên Giám đốc P-Lab - là trách nhiệm pháp lý mang tính cá nhân.

Trước đó, tại cuộc gặp nhà đầu tư ngày 6/7, lãnh đạo PNJ cũng khẳng định doanh nghiệp không có bất kỳ liên quan đến 28.000 viên kim cương nhập lậu.

Theo giải trình của doanh nghiệp, PNJ chỉ nhập khẩu kim cương theo đường chính ngạch từ các nhà cung cấp nước ngoài, chủ yếu tại Thái Lan và Hồng Kông (Trung Quốc), với đầy đủ chứng từ nhập khẩu. Trong khi đó, P-Lab không có chức năng kinh doanh kim cương; PNJ cũng không phát sinh giao dịch mua bán kim cương với đơn vị này và số kim cương nhập lậu nêu trong vụ án không đi vào hệ thống phân phối của doanh nghiệp.

Liên quan đến việc bà Đặng Thị Lài - Thành viên HĐQT PNJ đồng thời là Chủ tịch P-Lab - có quan hệ gia đình với ông Đặng Ngọc Thảo, lãnh đạo PNJ cho biết việc bổ nhiệm nhân sự được thực hiện theo các tiêu chí khách quan, trong khi các chức năng quản trị, kiểm toán nội bộ và vận hành vẫn được thực hiện độc lập.

Đối với người tiêu dùng, những thông tin giải trình này có ý nghĩa quan trọng bởi điều họ cần không chỉ là một lời khẳng định doanh nghiệp không liên quan, mà còn là cơ chế giúp bảo đảm sản phẩm mình đang sở hữu có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định minh bạch và được bảo vệ quyền lợi trong suốt vòng đời sử dụng.

Giá trị lớn nhất của viên kim cương còn là niềm tin

Trong ngành trang sức, giá trị của một viên kim cương không chỉ được quyết định bởi các tiêu chuẩn về trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết hay giác cắt. Điều khiến người mua sẵn sàng bỏ ra hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng còn là niềm tin vào thương hiệu, hệ thống kiểm định và khả năng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm.

Bởi vậy, chỉ một sự cố liên quan đến hoạt động quản trị cũng có thể tạo ra "chi phí niềm tin" rất lớn đối với doanh nghiệp, dù chưa có bằng chứng cho thấy chất lượng sản phẩm trên thị trường bị ảnh hưởng.

Điều này cũng lý giải vì sao thị trường chứng khoán phản ứng khá mạnh sau vụ việc. Kết thúc phiên giao dịch ngày 7/7, cổ phiếu PNJ tiếp tục giảm sàn phiên thứ ba liên tiếp, xuống còn 50.800 đồng/cổ phiếu. Chỉ sau ba phiên giao dịch, thị giá đã giảm gần 20%, kéo vốn hóa doanh nghiệp xuống còn khoảng 26.000 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, PNJ cho biết kết quả kinh doanh quý II/2026 vẫn bám sát kế hoạch năm, với doanh thu và lợi nhuận sau thuế đều tăng trưởng hai chữ số so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, trong ngành hàng xa xỉ, doanh số hay lợi nhuận chỉ phản ánh một phần sức khỏe doanh nghiệp. Điều thị trường và người tiêu dùng sẽ tiếp tục theo dõi trong thời gian tới là hiệu quả của các biện pháp tăng cường quản trị, khả năng kiểm soát rủi ro và mức độ minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp sau biến cố.

Đối với người mua trang sức, vụ việc cũng là lời nhắc cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng nhận kiểm định, giấy tờ chứng minh nguồn gốc khi mua các sản phẩm có giá trị cao. Đây không chỉ là căn cứ xác lập quyền sở hữu mà còn giúp bảo vệ quyền lợi khi cần bảo hành, chuyển nhượng hoặc phát sinh tranh chấp.

Sau tất cả, điều người tiêu dùng mong muốn không chỉ là những lời khẳng định từ doanh nghiệp, mà là sự minh bạch đủ để họ có thể yên tâm rằng món trang sức mình lựa chọn vẫn giữ nguyên giá trị theo thời gian. Và với các doanh nghiệp trong ngành kim hoàn, niềm tin ấy luôn là tài sản quý giá hơn bất kỳ con số tăng trưởng nào trên báo cáo tài chính.