Sẽ giao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS cho người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội thảo. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

​Bổ nhiệm gắn với vị trí việc làm, thu hút nhân tài

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nêu rõ, theo quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Nhà giáo, chức danh GS, PGS là chức danh của giảng viên đại học. Việc bổ nhiệm chức danh GS, PGS gắn với vị trí, nhiệm vụ và nguồn lực của cơ sở đào tạo. Chỉ thực hiện bổ nhiệm chức danh GS, PGS khi có vị trí giảng viên đại học trong cơ cấu tổ chức, nhân sự.

Bộ GD-ĐT ban hành quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình; tiêu chuẩn tối thiểu gồm tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn năng lực của GS, PGS. Từ đó, cơ sở đào tạo định tiêu chuẩn cụ thể nhưng không được thấp hơn, không được bỏ tiêu chuẩn/tiêu chí, thay đổi hoặc bổ sung trường hợp thay thế ngoài quy định thuộc Thông tư này.

Đại diện các trường đại học dự hội thảo. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

Như vậy, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành quy định về điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình thực hiện và giao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS cho người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học.

Bộ trưởng nêu quan điểm nhất quán là trao quyền tự chủ tối đa cho các trường đại học dựa trên đặc thù ngành nghề, lĩnh vực đào tạo và sứ mạng phát triển riêng biệt của từng đơn vị.

Định kỳ đánh giá lại sau 3- 5 năm bổ nhiệm

​Trong đó, dự thảo tiếp cận việc công nhận, bổ nhiệm GS, PGS gắn liền với việc đánh giá và bố trí vào vị trí việc làm cụ thể. Các trường chủ động thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, bao gồm giảng viên, nhà khoa học xuất sắc trong nước và chuyên gia quốc tế làm việc tại vị trí chuyên môn phù hợp.

​Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, định hướng là đơn giản hóa thủ tục, hiệu quả thực chất, hài hòa giữa yêu cầu nâng cao chuẩn mực với việc tạo điều kiện cho đội ngũ giảng viên trẻ phát triển. Bộ cũng sẽ theo dõi, điều chỉnh linh hoạt nếu phát sinh bất cập trong quá trình triển khai thực tế.

Ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ GD-ĐT cho biết thêm, cơ sở đào tạo được tự chủ thu hút người đang giữ chức danh GS, PGS ở các cơ quan tổ chức trong và ngoài nước.

Cơ sở đào tạo định kỳ 3-5 năm tổ chức đánh giá lại, điều chỉnh nhiệm vụ, hỗ trợ phát triển hoặc xem xét miễn nhiệm.

Ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ GD-ĐT. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

Lượng hóa tiêu chí, tiêu chuẩn

Theo dự thảo, cơ sở đào tạo quyết định thành lập Hội đồng đánh giá hồ sơ bổ nhiệm chức danh GS, PGS theo ngành, nhóm ngành hoặc vị trí cần bổ nhiệm. Hội đồng có thể được thành lập theo đợt tuyển chọn hoặc định kỳ hàng năm. Số lượng thành viên hội đồng tối thiểu là 7 thành viên, ngành đặc thù tối thiểu là 5 thành viên. Thành viên hội đồng ngoài cơ sở giáo dục đại học phải đảm bảo tối thiểu 30- 50% tổng số thành viên. Cơ sở đào tạo có thể thỏa thuận thành lập hội đồng liên kết hoặc gửi hồ sơ đánh giá tại các cơ sở giáo dục khác.

Về cơ cấu hội đồng xét bổ nhiệm tại cơ sở, GS-TS Trần Huy Thịnh (Trường Đại học Y Hà Nội) đề nghị, để phát huy vai trò tự quyết của cơ sở giáo dục đại học nên tăng tỷ lệ thành viên nội bộ và hạ mức sàn thành viên ngoài trường từ 30% xuống còn khoảng 20%. Tỷ lệ này vừa đủ đảm bảo tính giám sát khách quan, độc lập, vừa không tạo áp lực can thiệp quá sâu từ bên ngoài vào quyết định bổ nhiệm nhân sự của cơ sở, bởi tinh thần là trao quyền tự chủ tối đa cho các trường.

Đại diện trường đại học phát biểu. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

GS-TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, Bộ GD-ĐT cần lượng hóa tối đa, cụ thể các khung tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm. Việc xây dựng thước đo định lượng minh bạch không chỉ giúp các cơ sở đào tạo triển khai thuận lợi, đúng luật mà còn triệt tiêu các vướng mắc, tạo sự đồng thuận cao trong đội ngũ giảng viên, nhà khoa học.

GS-TSKH Bùi Văn Ga, nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT đặt vấn đề nên tạo điều kiện để 1 ứng viên có thể được nộp hồ sơ ở nhiều cơ sở. Cần quy định rõ hơn các vấn đề liên quan đến liêm chính học thuật.

Phản hồi các ý kiến, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, đây là sự thay đổi rất lớn, tính cạnh tranh rất cao, sẽ tác động đến chất lượng của hệ thống. Bộ trưởng cho biết, một ứng viên có thể nộp hồ sơ nhiều nơi, nhưng nếu đã trúng ở nơi này thì phải rút hồ sơ ở nơi khác để hội đồng nơi đó bổ nhiệm ứng viên khác. Thay đổi này cũng có thể tạo sự dịch chuyển của đội ngũ GS, PGS trong hệ thống.