Sĩ quan Quân đội và sĩ quan Công an có thể làm luật sư công

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, sáng 20/4, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, yêu cầu hình thành đội ngũ luật sư công xuất phát từ nhiều bất cập nổi lên trong hoạt động của khu vực Nhà nước.

Cụ thể, trong tố tụng hành chính, số lượng vụ án tăng nhanh, tính chất ngày càng phức tạp nhưng hiệu quả giải quyết còn hạn chế; nhiều cơ quan nhà nước gặp khó khăn trong tham gia tố tụng, chuẩn bị hồ sơ, làm giảm hiệu quả bảo vệ lợi ích của Nhà nước.

Trong xử lý các dự án kinh tế - xã hội và giao dịch quốc tế, còn nhiều dự án tồn đọng, vướng mắc pháp lý, trong khi rủi ro pháp lý ở các hợp đồng, dự án quốc tế ngày càng gia tăng.

"Cùng với đó, các vụ kiện đầu tư, thương mại quốc tế ngày càng phổ biến, phức tạp; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ việc kéo dài, liên quan đất đai, cũng tạo áp lực lớn lên bộ máy hành chính và đặt ra nhu cầu hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp hơn cho các cơ quan Nhà nước", ông Hoàng Thanh Tùng nêu rõ.

Theo dự thảo Nghị quyết, việc thí điểm luật sư công được thực hiện tại 8 bộ (Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và 10 địa phương (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bắc Ninh).

Chính phủ đề xuất quy định luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội Nhân dân, sĩ quan Công an Nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước. Luật sư công không bao gồm các viên chức đang thực hiện trợ giúp pháp lý.

Ngoài tiêu chuẩn về tư tưởng chính trị, đạo đức nghề, luật sư công cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.

Về chế độ, dự thảo nghị quyết nêu rõ ngoài chế độ tiền lương theo quy định, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế.

Trường hợp luật sư công được hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hằng tháng thì chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ cao nhất.

Chính phủ cũng đề xuất thu nhập từ công việc của luật sư công theo quy định tại Nghị quyết này được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, dự thảo Nghị quyết không có nội dung trái Hiến pháp, nhưng có một số nội dung khác với quy định của luật hiện hành hoặc chưa được luật hiện hành quy định.

"Việc trình Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hồ sơ dự thảo Nghị quyết có đầy đủ các tài liệu theo quy định; bảo đảm chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định", ông Phan Chí Hiếu nói.

Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định tại dự thảo Nghị quyết hoặc giao Chính phủ quy định việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan theo vị trí việc làm và việc thực hiện nhiệm vụ của luật sư công để vừa bảo đảm thực hiện tốt vai trò luật sư công, vừa không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý đội ngũ này.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc việc giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư như dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

Theo ông Phan Chí Hiếu, có ý kiến đề nghị phân cấp thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi chứng chỉ đối với người làm luật sư công ở địa phương cho chủ tịch UBND cấp tỉnh để thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cơ bản nhất trí quy định chế độ hỗ trợ hằng tháng và chế độ bồi dưỡng theo vụ, việc đối với luật sư công. Tuy nhiên cơ quan này đề nghị chỉ áp dụng chế độ với luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, không áp dụng đối với luật sư công là người làm việc tại doanh nghiệp Nhà nước.