Siết an toàn thực phẩm từ chợ đầu mối

Thành phố đã lựa chọn chợ đầu mối Minh Khai (phường Xuân Phương) để thí điểm mô hình chợ đầu mối bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời triển khai tại chợ đầu mối phía Nam và chợ có tính chất đầu mối Bích Hòa thương mại dịch vụ.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, việc kiểm soát nguồn gốc, điều kiện kinh doanh và từng bước truy xuất sản phẩm là những nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm tại các chợ.

Kiểm soát từ nơi tập kết, lưu thông hàng hóa

- Thưa ông, vì sao Hà Nội lựa chọn chợ đầu mối để triển khai mô hình quản lý an toàn thực phẩm?

- Chợ đầu mối là nơi tập trung, lưu thông lượng lớn nông sản, thực phẩm trước khi phân phối đến các chợ dân sinh, cửa hàng và các cơ sở kinh doanh khác. Vì vậy, kiểm soát an toàn thực phẩm tại đây có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát nguồn hàng ngay từ khâu đầu vào, hạn chế nguy cơ thực phẩm không bảo đảm an toàn tiếp tục được đưa ra thị trường.

Trên cơ sở chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã khảo sát, lựa chọn chợ đầu mối Minh Khai, phường Xuân Phương để xây dựng mô hình thí điểm. Sở đã ban hành Kế hoạch số 49/KH-SNNMT ngày 19-3-2026 và triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch. Trọng tâm là rà soát, thống kê các hộ kinh doanh cố định; phối hợp với UBND phường Xuân Phương tiếp nhận bản cam kết; tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho Ban quản lý chợ và các tiểu thương; đồng thời kiểm tra nguồn gốc sản phẩm và điều kiện kinh doanh tại các khu vực trong chợ.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường. Ảnh: PV

Đến nay, Ban quản lý chợ đã được hỗ trợ cải tạo khu nhà chợ A1, bố trí, phân khu ngành hàng và bổ sung một số trang thiết bị. Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển” (Safegro) do Canada tài trợ cũng hỗ trợ quá trình triển khai mô hình. Cùng với đó, Sở đã tổ chức một khóa tập huấn cho Ban quản lý chợ và 4 khóa tập huấn cho khoảng 200 tiểu thương. Hai buổi kiểm tra thực tế đã được tổ chức để rà soát nguồn gốc sản phẩm và điều kiện kinh doanh.

- Việc truy xuất nguồn gốc được triển khai như thế nào tại chợ đầu mối Minh Khai, thưa ông?

- Truy xuất nguồn gốc là một trong những nội dung quan trọng của mô hình. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng biểu mẫu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đồng thời phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu thí điểm truy xuất đối với 10 hộ kinh doanh, gồm 5 hộ kinh doanh thịt gia súc và 5 hộ kinh doanh rau, củ, quả. Việc thí điểm nhằm từng bước làm rõ thông tin về sản phẩm, nguồn cung và quá trình lưu thông hàng hóa tại chợ. Đây cũng là cơ sở để đánh giá, hoàn thiện phương thức quản lý trước khi nghiên cứu triển khai rộng hơn.

Các ngành chức năng hướng dẫn hộ kinh doanh chợ đầu mối Minh Khai (phường Xuân Phương) kê khai thông tin và kích hoạt mã truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Nguyễn Tùng

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm tiếp tục được thực hiện. UBND phường Xuân Phương đã kiểm tra 50 hộ kinh doanh tại chợ, xử phạt một hộ với số tiền 4 triệu đồng. Đoàn liên ngành do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì kiểm tra 2 hộ kinh doanh và xử phạt một hộ với số tiền 12 triệu đồng. Những trường hợp vi phạm được xử lý theo quy định, qua đó nâng cao trách nhiệm của các hộ kinh doanh và Ban quản lý chợ trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm.

Từ mô hình thí điểm đến quản lý theo chuỗi

- Ngoài Minh Khai, thành phố đang triển khai quản lý an toàn thực phẩm tại những chợ đầu mối nào?

- Mô hình đang được triển khai tại một số chợ đầu mối và chợ có tính chất đầu mối trên địa bàn. Tại chợ đầu mối phía Nam, UBND phường Hoàng Mai đã ban hành Kế hoạch số 201/KH-UBND ngày 28-4-2026, xác định mục tiêu, nhiệm vụ và tiến độ thực hiện. Các xã phường đã tổ chức tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho tiểu thương, đồng thời ký cam kết đối với 100% hộ kinh doanh cố định sản phẩm động vật, rau, củ, quả trong chợ, với tổng số 296 hộ. Hoạt động kiểm tra được duy trì 2 lần/tuần.

Tại chợ Bích Hòa thương mại dịch vụ, chợ có tính chất đầu mối trên địa bàn xã Bình Minh, địa phương đã triển khai khám sức khỏe, tập huấn kiến thức và ký cam kết đối với 178 hộ kinh doanh cố định, đạt 100%. Các mô hình có cách triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao trách nhiệm của người kinh doanh, kiểm soát nguồn hàng và điều kiện kinh doanh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội kiểm tra nguồn gốc xuất xứ tại chợ gia cầm Hà Vĩ (xã Chương Dương). Ảnh: PV

- Công tác giám sát thực phẩm tại các chợ được thực hiện ra sao để phát hiện nguy cơ mất an toàn, thưa ông?

- Cùng với quản lý các hộ kinh doanh, việc lấy mẫu giám sát là một nội dung quan trọng nhằm đánh giá chất lượng, an toàn thực phẩm tại chợ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 7524/SNNMT-CLPTTT ngày 3-6-2026 về tăng cường công tác quản lý an toàn thực phẩm tại mô hình chợ đầu mối nông sản trên địa bàn các phường, xã.

Trong tuần qua, Sở đã lấy 50 mẫu giám sát tại chợ đầu mối nông sản Minh Khai. Lũy kế, Sở đã lấy 120 mẫu tại chợ Nam Hà Nội (xã Bình Minh), chợ đầu mối phía Nam (phường Hoàng Mai) và chợ đầu mối nông sản Minh Khai. Các mẫu đang được phân tích để có kết quả đánh giá.

Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các hộ kinh doanh và xử lý những trường hợp vi phạm theo quy định. Quan điểm là quản lý phải thường xuyên, liên tục, không chỉ tập trung vào những đợt cao điểm.

- Theo ông, đâu là giải pháp để mô hình quản lý an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối phát huy hiệu quả lâu dài?

-Trước hết, cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, từ cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, Ban quản lý chợ đến từng hộ kinh doanh. Công tác tập huấn, ký cam kết và kiểm tra phải được duy trì thường xuyên để nâng cao ý thức chấp hành.

Thứ hai là tiếp tục kiểm soát nguồn gốc hàng hóa. Chợ đầu mối phải từng bước trở thành điểm kiểm soát quan trọng trong chuỗi cung ứng, trong đó thông tin về sản phẩm và nguồn hàng cần được cập nhật, lưu giữ và có khả năng truy xuất khi cần thiết.

Chợ đầu mối phải từng bước trở thành điểm kiểm soát quan trọng trong chuỗi cung ứng. Ảnh: PV

Thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Tại chợ đầu mối Minh Khai, địa phương đang triển khai mô hình “Chợ chuyển đổi số”, liên thông đăng ký kinh doanh, mã số thuế và thanh toán không dùng tiền mặt. Việc kết hợp chuyển đổi số với quản lý an toàn thực phẩm sẽ góp phần tăng tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Quan trọng hơn, cần từng bước hình thành phương thức quản lý theo chuỗi thay vì chỉ kiểm tra tại một điểm. Khi nguồn hàng được kiểm soát từ đầu vào, thông tin được lưu giữ và có thể truy xuất, cơ quan quản lý sẽ chủ động hơn trong phát hiện, xử lý nguy cơ; người kinh doanh cũng nâng cao trách nhiệm đối với hàng hóa đưa vào lưu thông.

Hà Nội sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá mô hình thí điểm để hoàn thiện phương thức quản lý, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở. Mục tiêu cuối cùng là kiểm soát tốt hơn chất lượng, nguồn gốc nông sản, thực phẩm tại các đầu mối lưu thông lớn, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

- Trân trọng cảm ơn ông!