Siết quản lý thuế thương mại điện tử bằng định danh người kinh doanh, tăng kết nối dữ liệu

Tại phiên chất vấn sáng 12/11, đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho rằng, kinh tế số và thương mại điện tử phát triển nhanh chóng đang làm thay đổi phương thức kinh doanh, tạo ra những giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp tốc độ phát triển này sẽ dẫn đến thất thu ngân sách. Ngược lại, nếu quản lý thiếu linh hoạt, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ có thể phải đối mặt với gánh nặng tuân thủ gia tăng.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết các giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm những chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, bao gồm cả nhà cung cấp nước ngoài, thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng; đồng thời bảo vệ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước nguy cơ gia tăng chi phí tuân thủ.

(Ảnh minh họa)

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cùng với Cách mạng công nghiệp 4.0, thương mại điện tử phát triển nhanh chóng, đặc biệt sau COVID-19, khi thói quen và tập quán tiêu dùng có nhiều thay đổi. Thương mại điện tử tại Việt Nam đã có bước phát triển rất lớn.

“Theo theo dõi của chúng tôi từ năm 2022 đến nay, doanh số thương mại điện tử tăng trưởng bình quân khoảng 20% mỗi năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á về tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử. Năm 2025, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 7 tỷ USD”, Bộ trưởng nói.

Cùng với đà tăng trưởng của thương mại điện tử, số thu thuế từ lĩnh vực này cũng tăng tương ứng. Trong 10 tháng năm 2026, thu thuế từ thương mại điện tử đạt 241.000 tỷ đồng, tăng khoảng 42% so với cùng kỳ.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, để vừa quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện cho thương mại điện tử phát triển, cần quản lý chặt các chủ thể tham gia kinh doanh trên không gian mạng. Các chủ thể này bao gồm người bán hàng, KOL, KOC, sàn thương mại điện tử và các đơn vị hỗ trợ như dịch vụ thanh toán, vận chuyển, logistics, shipper.

Trọng tâm quản lý là định danh và thu thập dữ liệu, bảo đảm các giao dịch phát sinh trên môi trường điện tử đều được theo dõi, quản lý chặt chẽ. Cùng với đó là thực hiện cơ chế thu hộ, nộp thay, xác định rõ trách nhiệm khấu trừ thuế của các sàn thương mại điện tử và nhà cung cấp dịch vụ.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc quản lý cũng phải bảo đảm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh trên không gian mạng.

Thông tin về quy mô hoạt động kinh doanh trên môi trường này, lãnh đạo ngành Tài chính cho biết, qua dữ liệu thu thập được, hiện có 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng.

Một trong những nội dung được Bộ Tài chính chú trọng là tăng cường kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan chức năng quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng và các tổ chức thanh toán.

Hiện có khoảng 96 ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử, cùng 105 đơn vị vận chuyển logistics. Việc kết nối cơ sở dữ liệu giữa các đơn vị này tạo thuận lợi cho việc khấu trừ thuế tại nguồn, đồng thời yêu cầu các nền tảng thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.

Theo Bộ trưởng, thông qua kết nối cơ sở dữ liệu, người kinh doanh trên không gian mạng không phải kê khai nhiều lần với các cơ quan quản lý khác nhau mà chỉ cần kê khai một lần, cập nhật dữ liệu. Các cơ quan sẽ kết nối, chia sẻ thông tin với nhau.

Đối với trường hợp sàn thương mại điện tử đã thực hiện nộp thuế thay, người kinh doanh không phải nộp lại khoản thuế đó.

Qua việc kết nối dữ liệu, cơ quan thuế có thể kiểm soát chặt chẽ thông tin, đặc biệt là dữ liệu thanh toán qua ví điện tử và dữ liệu định danh.