Siêu El Nino có thể đe dọa 350.000ha lúa đông xuân tại ĐBSCL

Theo dự báo của Cục Khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino có thể xuất hiện từ tháng 8.2026 và kéo dài sang năm 2027, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến 350.000ha lúa đông xuân tại Đồng bằng sông Cửu Long, đe dọa an ninh lương thực và sinh kế của hàng triệu nông dân.

Ước tính có 350.000ha lúa đông xuân ở ĐBSCL bị ảnh hưởng trực tiếp từ El Nino. Ảnh minh họa

Ước tính có 350.000ha lúa đông xuân ở ĐBSCL bị ảnh hưởng trực tiếp từ El Nino. Ảnh minh họa

Cục Khí tượng thủy văn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố báo cáo "Dự báo El Nino 2026 - 2027, nhận định ban đầu về nguy cơ tác động và đề xuất khung kỹ thuật dự báo dựa trên tác động phục vụ quản trị rủi ro thiên tai".

Báo cáo đưa ra hai kịch bản tác động của El Nino đến Việt Nam, bao gồm kịch bản rủi ro cao tương ứng với El Nino mạnh và kịch bản rủi ro rất cao với khả năng xảy ra siêu El Nino.

Trong kịch bản rủi ro cao, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Nino 3,4 dao động từ 1°C đến dưới 2°C, hiện tượng này xuất hiện từ tháng 8.2026, kéo dài đến đầu năm 2027 và suy yếu dần vào cuối mùa đông.

Theo đó, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1°C, số ngày nắng nóng gia tăng, đặc biệt tại khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Lượng mưa trong mùa mưa năm 2026 được dự báo thiếu hụt từ 10 - 20%, có nơi trên 25%, làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện, nước sinh hoạt và nước tưới phục vụ sản xuất.

Đáng lo ngại hơn cả là kịch bản rủi ro rất cao - siêu El Nino, với nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3,4 từ 2°C trở lên, xuất hiện và duy trì đến giữa năm 2027, xác suất xảy ra khoảng 60 - 65%.

Ở kịch bản này, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn 1 - 2°C so với trung bình nhiều năm, các đợt nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn, đặc biệt trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6.2027.

Lượng mưa mùa mưa bị thiếu hụt phổ biến từ 20 - 40%, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ có nơi thiếu hụt trên 50%, kéo theo nguy cơ suy giảm khả năng tích nước của các hồ chứa thủy lợi và thủy điện.

Nếu El Nino kéo dài sang thời kỳ chuyển mùa, mùa mưa năm 2027 có thể bắt đầu muộn hơn trung bình nhiều năm, nhất là ở Nam Bộ và Tây Nguyên, làm kéo dài thời gian thiếu nước và chậm phục hồi nguồn nước.

Tình trạng thiếu hụt mưa, nắng nóng và nền nhiệt cao hơn bình thường sẽ đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động. Trong khi mực nước tại các hồ chứa sụt giảm mạnh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và khả năng cấp nước cho vùng hạ du.

Đối với sản xuất nông nghiệp, tình trạng thiếu nước và khô hạn gây áp lực lớn đối với vụ hè thu năm 2026 tại các tỉnh Trung Bộ. Từ cuối năm 2026 đến những tháng đầu năm 2027, hạn hán và xâm nhập mặn được dự báo cao hơn bình thường tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Nguy cơ ảnh hưởng đến 350.000ha lúa đông xuân 2026 - 2027 tại ĐBSCL là hiện hữu, với năng suất lúa trung bình khoảng 7 tấn/ha, tổng sản lượng có thể lên đến 2,45 triệu tấn, tuy nhiên mức thiệt hại cụ thể còn tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng của từng khu vực canh tác.

Mùa mưa kết thúc sớm và mặn lấn sâu sẽ đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân, với một diện tích lớn đất lúa, cây ăn trái và thủy sản bị ảnh hưởng.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, siêu El Nino còn tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua suy giảm nguồn nước, làm gia tăng áp lực đối với hệ thống năng lượng, từ đó đẩy chi phí sản xuất và kinh doanh tăng cao.

Lượng nước về các hồ thủy điện giảm có thể làm suy giảm khả năng huy động nguồn thủy điện, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm nhu cầu tiêu thụ từ tháng 5 đến tháng 6.2027.

Bên cạnh đó, nắng nóng kéo dài làm tăng nhu cầu sử dụng điện, dẫn tới chi phí vận hành tăng, đồng thời ảnh hưởng đến các hoạt động du lịch tại những địa phương thường xuyên thiếu nước nếu khô hạn kéo dài.

THẢO LINH

Nguồn Văn hóa: http://baovanhoa.vn/doi-song/sieu-el-nino-co-the-de-doa-350000ha-lua-dong-xuan-tai-dbscl-247895.html