Sim không xác thực sẽ bị khóa sau ngày 15/4, cuộc gọi rác có còn tái diễn?

Siết quản lý sim điện thoại từ 15/4

Nhằm quản lý tình trạng SIM không chính chủ - nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và cuộc gọi lừa đảo, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất (số thuê bao di động). Thông tư có hiệu lực thi hành từ 15/4/2026.

Theo Thông tư, việc xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao di động (bao gồm xác thực 4 trường thông tin: số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; thông tin sinh trắc học ảnh khuôn mặt) được thực hiện thông qua 1 trong 4 hình thức.

Tuy nhiên, quy định mới không yêu cầu tất cả chủ thuê bao phải xác thực lại. Các thuê bao đã đăng ký bằng VNeID, thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chip, hoặc những số được sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 không phải thực hiện xác thực, trừ khi có hoạt động thay đổi thiết bị gắn SIM từ 15/6/2026.

Xác thực sim chính chủ sẽ ngăn chặn cuộc gọi rác.

Trên ứng dụng VNeID, người dùng được đề nghị vào xác nhận tích hợp thông tin, chọn Số điện thoại. Ứng dụng sẽ hiển thị các số họ đang "đứng tên", ở tất cả các mạng di động. Từ đây, họ tiến hành xác nhận những số này có phải của mình hay không.

Trong trường hợp xuất hiện số điện thoại "lạ", người dùng thông báo ngay trên app rằng mình không sử dụng số này. Sau khi nhận được phản hồi, doanh nghiệp viễn thông sẽ có nghĩa vụ thông báo liên tục trong vòng 5 ngày, mỗi ngày ít nhất một lần tới người đang sử dụng số di động đó, yêu cầu thực hiện lại việc giao kết hợp đồng theo quy định và xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt của thuê bao. Trường hợp cá nhân sử dụng số thuê bao "lạ" không thực hiện, nhà mạng dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi trong 60 ngày, trước khi tiến tới khóa hai chiều trong 60 ngày tiếp theo.

Biện pháp này giúp ngăn chặn tình trạng thông tin của người này đứng tên cho số điện thoại của người khác, một trong những nguyên nhân dẫn đến SIM không chính chủ và vấn nạn cuộc gọi rác thời gian qua.

Trước đó, theo thống kê cuối năm 2024, Việt Nam có 120 triệu thuê bao di động, trong đó 100 triệu được sử dụng trên smartphone. Còn đến cuối 2025, ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID đạt hơn 65 triệu tài khoản. Điều này đồng nghĩa còn hàng triệu chủ thuê bao khác chưa thể tiếp cận cách thức mới. Các nhà mạng khẳng định sẽ phân loại thuê bao không dùng điện thoại thông minh, chưa có tài khoản VNeID để có biện pháp hỗ trợ tận nơi.

Với cách xác nhận và xác thực số điện thoại này, các thuê bao chính chủ đang sử dụng, vốn đã được xác thực trong đợt chuẩn hóa trước đây, không cần thao tác thêm. Ngoài ra, theo quy định, thuê bao đã được sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2, hoặc số điện thoại được đăng ký bằng phương thức như quét chip CCCD hoặc liên kết với VNeID mức 2, cũng không cần xác thực lại.

Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.

Cuộc gọi rác có còn tái diễn?

Luật sư Trần Đức Phượng (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định, đây là đợt tổng rà soát của doanh nghiệp viễn thông đối với người sử dụng thuê bao di động, một cách chặt chẽ hơn, dựa trên dữ liệu và tài khoản ứng dụng VNeID. Việc xác thực thuê bao qua nền tảng định danh điện tử là cần thiết trong bối cảnh các hành vi lừa đảo qua điện thoại ngày càng tinh vi.

Giải pháp này vừa chuẩn hóa các thuê bao đã đăng ký, đồng thời siết chặt quản lý đối với thuê bao đang hoạt động và phát sinh mới. Khi mỗi số thuê bao được gắn với một danh tính cụ thể và có thể truy vết, trách nhiệm pháp lý cũng được xác định rõ ràng hơn.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ và Hợp tác Quốc tế (Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia) nhận định: "Xác thực sinh trắc học là biện pháp mạnh nhất hiện nay để định danh chính xác người dùng di động. Với sinh trắc học, dữ liệu được đối soát trực tiếp với kho dữ liệu dân cư của Bộ Công an, độ chính xác gần như tuyệt đối. Đây chính là cách chặn đứng lừa đảo từ gốc".

Trước đây, việc kiểm tra CMND/CCCD bản giấy hoặc ảnh chụp rất dễ bị làm giả hoặc sử dụng thông tin của người khác.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý rằng để quy định này thực sự đi vào đời sống, vai trò của các nhà mạng là cực kỳ quan trọng.

Các doanh nghiệp viễn thông cần đầu tư hạ tầng công nghệ, quy trình đối soát mượt mà để không gây phiền hà cho người dân khi thực hiện xác thực. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ các đại lý, điểm bán lẻ để đảm bảo không còn tình trạng "lách luật" để bán SIM kích hoạt sẵn.

Dù ban đầu người dùng có thể thấy hơi mất công khi phải xác thực lại, nhưng cái giá đó là xứng đáng để đổi lấy sự an toàn và không gian liên lạc yên bình, không bị SIM rác quấy nhiễu". Việc siết chặt quản lý SIM bằng sinh trắc học không chỉ là câu chuyện của ngành viễn thông mà còn là nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo đảm an ninh trật tự xã hội.

Khi "tấm khiên" sinh trắc học được thiết lập, hy vọng rằng những cuộc gọi mời chào chứng khoán, bảo hiểm hay những tin nhắn lừa đảo sẽ không còn đất diễn, trả lại môi trường số tin cậy và minh bạch cho người dân.

Trong thời gian tới, việc triển khai đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, nhà mạng và sự đồng thuận của người dân sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu "xóa sổ" hoàn toàn SIM rác tại Việt Nam.