Singapore triển khai ba chương trình phát triển nhân lực năng lượng hạt nhân

Nhà máy điện hạt nhân Tihange tại Bỉ. Ảnh tư liệu: iStock.

Singapore đã triển khai ba chương trình nhằm xây dựng “nguồn cung chuyên gia trong nước dồi dào và liên tục” trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, theo thông báo ngày 26/10 của Bộ Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp (METI) và Cơ quan Thị trường Năng lượng (EMA).

Các chương trình được công bố trong ngày khai mạc Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW), hướng tới phát triển năng lực đánh giá mức độ phù hợp của những công nghệ năng lượng hạt nhân tiên tiến đối với hoạt động phát điện tại Singapore.

Đồng thời, các chương trình sẽ giúp nước này chuẩn bị cho đợt đánh giá của chuyên gia quốc tế về khả năng đưa ra quyết định có đầy đủ cơ sở đối với việc triển khai những công nghệ hạt nhân tiên tiến.

Đợt đánh giá mang tên Sứ mệnh đánh giá tích hợp cơ sở hạ tầng hạt nhân (Integrated Nuclear Infrastructure Review Mission). Theo Bộ Phát triển Bền vững và Môi trường Singapore, hoạt động này sẽ hỗ trợ Chính phủ đánh giá tiến độ thực hiện và bảo đảm quá trình phát triển năng lực quốc gia đi đúng hướng.

XÂY DỰNG NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ HẠT NHÂN

METI và EMA nhấn mạnh Singapore chưa đưa ra quyết định về năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, hai cơ quan cho rằng việc chủ động xây dựng năng lực trong nước và nâng cao hiểu biết về các khía cạnh của phát triển điện hạt nhân dân sự là cần thiết.

“Điều này bao gồm việc nâng cao hiểu biết của Singapore về các yêu cầu quản trị, quản lý, cấp phép và điều tiết trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân để hỗ trợ quá trình ra quyết định dựa trên đầy đủ thông tin”, METI và EMA cho biết.

Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore Tan See Leng phát biểu tại Bài diễn thuyết Năng lượng Singapore trong khuôn khổ Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore ngày 26/10/2026. Ảnh: CNA/Alyssa Tan.

Phát biểu tại SIEW, ông Tan See Leng, Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore phụ trách năng lượng và công nghiệp, khẳng định nếu quốc gia này quyết định sử dụng điện hạt nhân trong tương lai, Chính phủ sẽ đặt yêu cầu an toàn và an ninh lên hàng đầu.

Nếu Singapore cuối cùng quyết định sử dụng điện hạt nhân, Chính phủ cam kết duy trì những tiêu chuẩn cao nhất về an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và các biện pháp thanh sát, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế.  

Ông Tan See Leng Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore

Theo ông, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và Đại học Công nghệ Nanyang đang phối hợp xây dựng chương trình thạc sĩ chung về kỹ thuật hạt nhân, dự kiến khai giảng vào năm 2027, nhằm tạo nguồn nhân lực chuyên môn cho lĩnh vực này.

Theo thông tin trên website NUS, chương trình dự kiến kéo dài một năm đối với học viên toàn thời gian và hai hoặc ba năm đối với học viên bán thời gian. Chương trình cũng khuyến nghị học viên tham gia chuyến học tập thực tế kéo dài từ một đến hai tuần tại một quốc gia có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển.

Ứng viên tốt nghiệp các ngành có tính định lượng đều có thể đăng ký và không bắt buộc phải có kinh nghiệm về kỹ thuật hạt nhân. Nội dung đào tạo được xây dựng có tính đến những đặc điểm của Singapore, bao gồm diện tích đất hạn chế, khí hậu nhiệt đới và vị trí ven biển.

Ông Tan cho rằng việc phát triển năng lực chuyên môn vẫn có ý nghĩa ngay cả khi Singapore không lựa chọn điện hạt nhân.

Ngay cả khi Singapore cuối cùng quyết định không triển khai năng lượng hạt nhân, những năng lực và chuyên môn mà chúng ta đang xây dựng ngày nay vẫn sẽ mang lại lợi ích lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh sự quan tâm đến năng lượng hạt nhân đang gia tăng trên khắp Đông Nam Á và thế giới. 

Ông Tan See Leng Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore

BA CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC VÀ HỢP TÁC QUỐC TẾ

Chương trình Phát triển Nhân lực Hạt nhân Singapore hướng tới thiết lập quan hệ hợp tác giữa các cơ quan Chính phủ và những tổ chức hạt nhân hàng đầu thế giới thông qua các chương trình được thiết kế có hệ thống.

Các cán bộ, công chức sẽ có cơ hội tiếp cận thực tiễn thông qua quá trình làm việc trực tiếp trong những lĩnh vực như đánh giá công nghệ, phát triển dự án, cấp phép và xây dựng khuôn khổ quản lý, giám sát.

Trong giai đoạn đầu, EMA sẽ ký thỏa thuận hợp tác với ba tổ chức gồm AtkinsRéalis của Canada, Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc ở nước ngoài (China National Nuclear Corporation Overseas) và X-energy của Mỹ.

Danh sách đối tác sẽ được mở rộng khi có thêm các tổ chức tham gia. Chương trình dự kiến bắt đầu vào năm 2027 và được triển khai từng bước trong những năm tiếp theo.

Trong khi đó, Chương trình Phát triển Nhân lực Hạt nhân dành cho ngành công nghiệp tập trung nâng cao năng lực doanh nghiệp Singapore, giúp các công ty trong nước có điều kiện thuận lợi hơn để tham gia những cơ hội kinh doanh trên thị trường quốc tế.

Nhân viên của một số doanh nghiệp có trụ sở tại Singapore sẽ được mời tham gia các khóa đào tạo và chương trình thực tập, trải nghiệm tại những đối tác quốc tế. Các doanh nghiệp sẽ nhận được hỗ trợ kinh phí, trong khi người lao động được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để hỗ trợ chiến lược phát triển trong lĩnh vực hạt nhân của doanh nghiệp.

Chương trình thứ ba, Học bổng Năng lượng Tương lai Singapore, sẽ mời các nhà lãnh đạo năng lượng quốc tế có uy tín tư vấn về chiến lược năng lượng dài hạn của Singapore, bao gồm các công nghệ phát thải carbon thấp như năng lượng hạt nhân.

Các chuyên gia tham gia chương trình cũng sẽ hỗ trợ phát triển đội ngũ lãnh đạo năng lượng trong tương lai và chia sẻ quan điểm chuyên môn với Chính phủ, doanh nghiệp, giới học thuật và truyền thông.

Nhóm chuyên gia đầu tiên có chuyên môn về năng lượng hạt nhân dự kiến được bổ nhiệm trong năm 2026, nhằm hỗ trợ Singapore chuẩn bị cho Sứ mệnh đánh giá tích hợp cơ sở hạ tầng hạt nhân vào năm 2027. Các nhóm tiếp theo có thể mở rộng sang những lĩnh vực khác như các giải pháp năng lượng carbon thấp, hạ tầng lưới điện và quy hoạch năng lượng.

THÚC ĐẨY ĐỐI THOẠI VÀ CHIA SẺ KINH NGHIỆM HẠT NHÂN

Cũng trong ngày 26/10, EMA và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) thông báo Diễn đàn IAEA@SIEW lần đầu tiên sẽ được tổ chức vào ngày 27/10.

Theo hai cơ quan, ngày càng có nhiều quốc gia xem xét năng lượng hạt nhân như một phương án đáp ứng nhu cầu năng lượng. Diễn đàn sẽ tạo điều kiện chia sẻ kiến thức và thúc đẩy thảo luận dựa trên thông tin đầy đủ về khả năng phát triển nguồn năng lượng này.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp, tổ chức tài chính và chuyên gia sẽ cùng trao đổi về cách ASEAN và khu vực rộng lớn hơn có thể khai thác tiềm năng năng lượng hạt nhân một cách an toàn và có trách nhiệm.

Hai phiên thảo luận sẽ tập trung vào khuôn khổ chính sách, cơ chế tài chính và quan hệ đối tác quốc tế phục vụ các chương trình điện hạt nhân; đồng thời xem xét những yêu cầu về hạ tầng, chuỗi cung ứng, nhân lực và năng lực thể chế cần được xây dựng.

Theo EMA và IAEA, diễn đàn tiếp nối những nỗ lực của Singapore nhằm phát triển năng lực trong lĩnh vực khoa học hạt nhân, an toàn và công nghệ.

Ông Puah Kok Keong, Tổng giám đốc EMA, nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình phát triển năng lượng hạt nhân an toàn, có trách nhiệm.

Singapore chưa đưa ra quyết định về năng lượng hạt nhân, nhưng việc học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế vẫn mang lại nhiều giá trị khi chúng tôi tiếp tục xây dựng năng lực và đánh giá tiềm năng của lĩnh vực này. 

Ông Puah Kok Keong  Tổng giám đốc EMA

Trong khi đó, Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi cho rằng năng lượng hạt nhân có thể giúp châu Á đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với nguồn điện ổn định và đáng tin cậy.

“IAEA luôn sẵn sàng hỗ trợ một quốc gia trong suốt hành trình của mình, từ giai đoạn đầu tiên cho đến khi hoàn tất”, ông Grossi nói.