Sinh viên kể chuyện văn hóa bằng hoạt hình 3D

Sinh viên ngành Thiết kế Đồ họa trong buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp. Ảnh: NTCC.

Thông qua ngôn ngữ tạo hình hiện đại, các đồ án không chỉ thể hiện tư duy thẩm mỹ, kỹ năng chuyên môn mà còn góp phần làm mới, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam đến giới trẻ.

Chạm vào quá khứ bằng sáng tạo

Lấy cảm hứng từ bài thơ Lượm của Tố Hữu, đồ án phim hoạt hình 3D “Mạch liên lạc” của Nguyễn Thị Mỹ Linh mong muốn truyền tải cảm xúc biết ơn, sự trân trọng đối với những con người nhỏ bé góp phần làm nên những giá trị lớn lao của dân tộc. Linh hồn của đồ án là hình ảnh trẻ em Việt Nam trong thời chiến: hồn nhiên nhưng kiên cường, nhỏ bé nhưng giàu trách nhiệm. Tinh thần ấy không chỉ hiện diện trong hình tượng Lượm mà còn đại diện cho cả một thế hệ thiếu nhi Việt Nam trong chiến tranh.

Để phù hợp với thị hiếu đương đại, Mỹ Linh không sao chép nguyên mẫu mà lựa chọn cách tiếp cận tối giản, cách điệu. Trang phục giữ phom dáng và tinh thần thời kháng chiến nhưng tiết chế chi tiết, màu sắc; tạo hình nhân vật rõ khối, nhấn mạnh biểu cảm nhằm tăng khả năng truyền tải cảm xúc. Ánh sáng, bố cục và chuyển động được sử dụng như những công cụ “hiện đại hóa” yếu tố truyền thống, để hình ảnh tự kể câu chuyện thay cho lời thoại.

Theo Mỹ Linh, khó khăn lớn nhất không nằm ở kỹ thuật mà ở việc tìm được sự cân bằng giữa truyền thống và sáng tạo cá nhân. Nếu giữ quá nhiều chi tiết lịch sử, tác phẩm dễ trở nên nặng nề; nhưng nếu giản lược quá mức, nhân vật có nguy cơ mất đi bản sắc văn hóa.

Từ truyền thống đến đương đại

Cũng chọn những điều giản dị làm chất liệu sáng tạo, đồ án tốt nghiệp “Điều bé nhỏ” của Hoàng Thị Trà My không khai thác chủ đề vĩ mô mà tập trung lan tỏa giá trị cốt lõi của tình cảm gia đình. Chất liệu văn hóa của đồ án được xây dựng từ ký ức về những ngôi nhà Việt Nam giai đoạn sau năm 2009. Từ hồi ức tuổi thơ và tư liệu sách báo, My tái hiện không gian sống với cách bài trí nội thất đặc trưng, mang lại cảm giác ấm áp, thân thuộc.

Theo Trà My, khó khăn lớn nhất nằm ở khâu kỹ thuật, đặc biệt là rigging (gắn xương cho nhân vật). Đây là lần đầu tiên em thực hiện trọn vẹn quy trình rigging cho một dự án phim 3D, đòi hỏi sự chính xác về chuyển động và khả năng truyền tải cảm xúc. Vì vậy, My dành nhiều thời gian nghiên cứu để nhân vật vận hành mượt mà, biểu cảm gương mặt tự nhiên.

Linh hồn của đồ án nằm ở việc tái dựng căn nhà Việt với những chi tiết gợi nhớ tuổi thơ như báo Hoa Học Trò, phiếu bé ngoan hay các vật dụng sinh hoạt quen thuộc. Những chi tiết nhỏ ấy trở thành cầu nối cảm xúc, giúp khán giả dễ dàng nhìn thấy tuổi thơ chính mình trong đó.

Ngoài Mỹ Linh và Trà My, 2 sinh viên khác cũng lựa chọn chất liệu văn hóa truyền thống để làm đồ án tốt nghiệp. “Bánh xe ký ức” của Nguyễn Quý Ngọc kể câu chuyện về một sinh viên kiệt quệ giữa áp lực học tập và mưu sinh, tìm về ký ức tuổi thơ để chữa lành. Quý Ngọc theo đuổi lối sáng tạo nhẹ nhàng, chú trọng kể chuyện và cảm xúc hơn là phô trương kỹ thuật. Trong khi đó đồ án “Hồi tích bội” của Nguyễn Thị Cẩm Nhung lấy cảm hứng từ nghi lễ Xây chầu Đại bội của Lễ Kỳ yên Nam Bộ, sử dụng hoạt hình 3D như một ngôn ngữ đương đại để tái hiện và làm sống lại những di sản đang dần bị lãng quên.

Từ việc sử dụng chất liệu văn hóa truyền thống đưa vào đồ án hiện đại, các sinh viên nhận ra rằng văn hóa truyền thống không hề xa xôi hay cứng nhắc, mà rất sống động, gần gũi.

Là người trực tiếp hướng dẫn 4 đồ án, thầy Nguyễn Lê Hoàng, Giám đốc Nghệ thuật, Xưởng phim Én Bạc, Đại học Duy Tân đánh giá, sinh viên không chạy theo kỹ xảo phức tạp mà tập trung vào câu chuyện, cảm xúc và những giá trị gần gũi như gia đình, tuổi thơ, tình yêu quê hương, đất nước. Chính sự chân thật này đã giúp các đồ án dễ chạm đến người xem.

NHẬT HẠ