Smartphone Android đang ngày càng giống iPhone?

Từng được định vị bằng khả năng tùy biến và sự đa dạng trong thiết kế, Android đang đối mặt với một xu hướng đáng chú ý: nhiều nhà sản xuất smartphone dần đưa giao diện phần mềm của mình tiến gần đến iOS. Hiện tượng này thể hiện rõ ở các thương hiệu Trung Quốc như Huawei, Xiaomi, Oppo và Vivo, khi những phiên bản hệ điều hành mới liên tục xuất hiện với hiệu ứng kính trong suốt, biểu tượng bo tròn và bố cục tương tự Apple.

Trong khi phần cứng ngày càng cạnh tranh về camera, hiệu năng và màn hình, sự khác biệt về trải nghiệm phần mềm lại có nguy cơ thu hẹp, khiến người dùng khó nhận diện đặc trưng riêng của từng thương hiệu.

Từ hiệu ứng Liquid Glass đến những giao diện Android gần như giống iPhone

Một trong những biểu hiện rõ nhất của xu hướng này là sự phổ biến của phong cách Liquid Glass, ngôn ngữ thiết kế được Apple sử dụng trên các phiên bản iOS mới. Hiệu ứng trong suốt, lớp nền mô phỏng kính, biểu tượng bo tròn và các thành phần giao diện có độ sâu thị giác đang xuất hiện ngày càng nhiều trên những smartphone Android cao cấp.

Ảnh minh họa.

Khi đặt giao diện của Oppo Find X10 Pro Max, Vivo X500 Pro Max, Honor Magic 8 Pro cạnh iPhone, người dùng có thể nhận thấy nhiều điểm tương đồng ở Trung tâm điều khiển, thanh trượt độ sáng, biểu tượng và tiện ích. Dù vẫn tồn tại những khác biệt nhỏ về cách bố trí hoặc chức năng, tổng thể hình ảnh của các thiết bị trở nên giống nhau hơn đáng kể.

Điều này không chỉ dừng lại ở một vài chi tiết đồ họa. Các nhà sản xuất còn điều chỉnh diện mạo hệ điều hành, hiệu ứng chuyển cảnh và cách trình bày tính năng theo hướng tương tự iOS. Khi các bản cập nhật dựa trên Android 17 được giới thiệu, ColorOS của Oppo và OriginOS của Vivo tiếp tục nhấn mạnh những cải tiến giao diện nhưng một phần thay đổi lại khiến chúng bị nhận xét là thiếu tính độc lập về thiết kế.

ColorOS và OriginOS: Phần mềm tốt nhưng thiếu dấu ấn riêng

Sự tương đồng về giao diện càng đáng chú ý khi xét đến chất lượng phần mềm của các nhà sản xuất Android. Oppo là ví dụ điển hình. Find X10 Pro Max được đánh giá cao về phần cứng, đặc biệt là hệ thống camera nhưng ColorOS 17 lại gây tranh luận vì mức độ tương đồng với iOS.

Giao diện giữa iPhone và nhiều smartphone Android khá giống nhau.

Qua đánh giá, ColorOS 17 có độ mượt cao, hiệu ứng chuyển cảnh được hoàn thiện tốt và nhiều tính năng hữu ích. Tuy nhiên, những ưu điểm này không đủ để tạo nên một ngôn ngữ thiết kế riêng biệt khi giao diện vẫn phụ thuộc đáng kể vào phong cách Liquid Glass.

Oppo cho phép điều chỉnh độ mờ của hiệu ứng kính mờ nhưng khả năng tùy biến này chưa giải quyết được vấn đề về bản sắc tổng thể. Các thành phần giao diện vẫn tạo cảm giác quen thuộc với người dùng iPhone hơn là một nền tảng Android độc lập.

Tình trạng tương tự cũng được nhận xét trên OriginOS của Vivo.

Android nguyên bản vẫn là hướng đi khác biệt

Khi nhiều giao diện Android ngày càng giống iOS, Android nguyên bản trên smartphone Google Pixel trở thành một lựa chọn có tính đối lập. Thiết kế này ưu tiên sự gọn gàng, tối giản và cách trình bày nhất quán thay vì bổ sung quá nhiều hiệu ứng trực quan.

Material 3 Expressive, ngôn ngữ thiết kế mới của Google vẫn có những điểm cần hoàn thiện nhưng nhìn chung giữ được đặc trưng riêng của nền tảng Android. Cách tiếp cận này cũng cho thấy hệ điều hành có thể phát triển theo hướng hiện đại mà không cần sao chép toàn bộ phong cách của đối thủ.

Tuy nhiên, Pixel chưa đạt thị phần đủ lớn để tạo ảnh hưởng mạnh đến định hướng thiết kế của các nhà sản xuất khác. Phần cứng của Google cũng chưa tạo được sức hút tương đương những smartphone cao cấp đến từ Apple hoặc các thương hiệu Trung Quốc, khiến Android nguyên bản khó trở thành hình mẫu phổ biến trên thị trường.

Trong khi đó, Samsung là một trường hợp đáng chú ý khi duy trì One UI với những đặc điểm riêng, dù vẫn chịu ảnh hưởng nhất định từ xu hướng thiết kế chung.

Sự phổ biến của iPhone và bài toán bản sắc Android

Xu hướng các nhà sản xuất Trung Quốc hướng giao diện về iOS không thể tách rời sức ảnh hưởng của iPhone tại thị trường nội địa. Apple không chỉ cạnh tranh về doanh số với Huawei và những thương hiệu smartphone Trung Quốc mà còn tạo ra sức ảnh hưởng văn hóa đáng kể. Thiết kế sản phẩm, cách tổ chức giao diện và trải nghiệm sử dụng của iPhone trở thành hình mẫu được nhiều đối thủ tham khảo.

Tuy nhiên, việc học hỏi thiết kế không đồng nghĩa với việc phải sao chép gần như toàn bộ trải nghiệm phần mềm. Android vốn có lợi thế về khả năng tùy biến, sự đa dạng thiết bị và tính linh hoạt trong cách tiếp cận giao diện. Nếu những đặc điểm này bị thu hẹp, người dùng có thể mất đi lý do lựa chọn Android ngoài giá bán hoặc cấu hình phần cứng.