SMBC tính gom hơn 600 triệu cổ phiếu VPB trên sàn: Quy mô 13.800 tỷ đồng, cần gần 40 phiên nếu mua đều

Theo Reuters, SMBC đang trong giai đoạn đàm phán sâu về việc tăng tỷ lệ sở hữu tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, mã: VPB). SMBC hiện thảo luận nâng tỷ lệ sở hữu này lên khoảng 20%, các nguồn tin cho biết và đề nghị giấu tên.

SMBC thảo luận phương án mua hơn 600 triệu cổ phiếu VPB trên sàn.

SMBC hiện là cổ đông chiến lược nước ngoài của VPBank sau khi chi khoảng 1,5 tỷ USD để mua 15% cổ phần ngân hàng vào năm 2023. Nếu hoàn tất kế hoạch mới, tỷ lệ sở hữu của ngân hàng Nhật Bản sẽ tiếp tục được nâng lên đáng kể.

Điểm đáng chú ý là thay vì mua cổ phiếu mới trong đợt phát hành riêng lẻ, SMBC đang xem xét khả năng mua trực tiếp trên thị trường chứng khoán. Đây được xem là phương án có thể giúp nhà đầu tư Nhật Bản chủ động hơn trong bài toán định giá, trong bối cảnh hai bên chưa thống nhất về mức giá cho thương vụ mới.

Theo kế hoạch đã được cổ đông VPBank thông qua, ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài. Đây là lượng cổ phiếu tương ứng với khoảng 5,7% vốn điều lệ sau khi hoàn tất kế hoạch tăng vốn.

Tính theo giá đóng cửa VPB ngày 24/9, lượng cổ phiếu này có giá trị khoảng 13.800 tỷ đồng. Con số này cho thấy quy mô giao dịch nếu được thực hiện trên sàn là rất lớn.

Thống kê cho thấy, thanh khoản bình quân cổ phiếu VPB từ đầu năm đạt khoảng 17,45 triệu đơn vị mỗi phiên. Nếu chỉ thực hiện phép tính cơ học bằng cách lấy hơn 624 triệu cổ phiếu chia cho mức thanh khoản bình quân nói trên, lượng cổ phiếu cần mua tương đương khoảng 36 phiên giao dịch. Tính đến các yếu tố thực tế như giới hạn tỷ lệ sở hữu, mức giá đặt mua, biến động thanh khoản và khả năng hấp thụ của thị trường, thời gian thực hiện có thể khác đáng kể.

Quan trọng hơn, SMBC khó có thể đơn giản mua toàn bộ lượng cổ phiếu này bằng cách liên tục đặt lệnh trên sàn mà không tạo ra tác động đáng kể đến cung – cầu VPB. Một nhu cầu mua với quy mô hàng trăm triệu cổ phiếu có thể trở thành yếu tố đáng chú ý đối với diễn biến giao dịch của cổ phiếu trong thời gian thực hiện.

Trong thương vụ năm 2023, SMBC mua 15% cổ phần VPBank với giá trị khoảng 1,5 tỷ USD. Mức giá khi đó cao hơn đáng kể so với thị giá VPB trên sàn, thể hiện mức premium mà nhà đầu tư chiến lược Nhật Bản chấp nhận để trở thành cổ đông lớn của ngân hàng.

Ở thương vụ mới, Reuters cho biết VPBank được cho là muốn mức giá cao hơn đáng kể so với thị giá, trong khi SMBC không muốn trả mức premium tương tự lần trước. Hai bên vì vậy vẫn đang đàm phán.

Trong trường hợp mua trên sàn, SMBC sẽ không phải thương lượng một mức giá phát hành riêng lẻ cho toàn bộ lượng cổ phiếu mới. Nhà đầu tư có thể mua dần cổ phiếu từ các cổ đông hiện hữu theo giá thị trường.

Tuy nhiên, phương án này cũng tạo ra một khác biệt quan trọng: VPBank không trực tiếp nhận được dòng tiền từ phần cổ phiếu được mua trên thị trường thứ cấp.

Nếu SMBC tham gia phát hành riêng lẻ, tiền mua cổ phiếu sẽ được chuyển vào ngân hàng, giúp VPBank thực hiện mục tiêu tăng vốn. Ngược lại, nếu SMBC mua cổ phiếu đang lưu hành trên sàn, tiền sẽ chuyển từ bên mua sang các cổ đông bán ra.

Do đó, lựa chọn phương án nào không chỉ là câu chuyện về giá mua mà còn liên quan trực tiếp tới cấu trúc tăng vốn của VPBank.

Kế hoạch phát hành hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài là một phần trong kế hoạch tăng vốn lớn của VPBank trong năm 2026.

Trước đó, ngân hàng đã thông qua phương án phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu với tỷ lệ hơn 26%, qua đó đưa vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng. Sau đợt phát hành riêng lẻ, vốn điều lệ dự kiến tăng lên hơn 106.200 tỷ đồng.

Việc tăng vốn diễn ra trong bối cảnh quy mô hoạt động của VPBank tiếp tục mở rộng. Đến cuối quý II/2026, tổng tài sản hợp nhất của ngân hàng đã vượt 1,5 triệu tỷ đồng, trong khi dư nợ tín dụng riêng lẻ đạt gần 1,06 triệu tỷ đồng.

Nguồn vốn mới vì vậy có ý nghĩa trong việc củng cố năng lực tài chính và tạo dư địa cho ngân hàng tiếp tục tăng trưởng tín dụng, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn khi quy mô tài sản ngày càng lớn.

Với SMBC, việc nâng sở hữu tại VPBank lên khoảng 20% cũng tiếp tục củng cố mối quan hệ chiến lược giữa hai tổ chức. Sau thương vụ năm 2023, hai bên đã triển khai hợp tác trong nhiều lĩnh vực, hướng tới khai thác hệ sinh thái khách hàng doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cũng như mở rộng các dịch vụ tài chính.

Ở thời điểm hiện tại, phương án mua trên sàn mới dừng ở mức được SMBC thảo luận, chưa phải quyết định cuối cùng. Các cuộc đàm phán về giá và cấu trúc giao dịch vẫn đang được tiến hành.

Nếu SMBC lựa chọn mua hơn 624 triệu cổ phiếu trên sàn, đây sẽ là một trong những nhu cầu mua cổ phiếu có quy mô rất lớn liên quan tới một ngân hàng Việt Nam trong thời gian gần đây.