Số hóa quy trình, hướng tới quản trị thuế thông minh

Quy trình ngày càng thuận tiện, dễ dàng

Thay vì phải sắp xếp thời gian đến cơ quan thuế, giờ đây, người nộp thuế có thể thực hiện nhiều thủ tục thuế ngay trên điện thoại. Chị Kim Anh (phường Yên Hòa, Hà Nội) cho biết, từ khi cài đặt eTax Mobile, việc tra cứu và nộp các khoản thuế như thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, lệ phí trước bạ trở nên thuận tiện hơn. Chỉ với vài thao tác, chị có thể chủ động nắm thông tin, thực hiện nghĩa vụ thuế, tiết kiệm thời gian và công sức đi lại.

“Trước đây, muốn thực hiện nghĩa vụ thuế liên quan đến trước bạ, tôi phải ra kho bạc nộp tiền, rồi quay lại cơ quan thuế để làm thủ tục, đồng thời phải in, photocopy khá nhiều giấy tờ. Bây giờ thực hiện qua eTax Mobile, thủ tục đơn giản hơn rất nhiều” - chị Kim Anh chia sẻ.

Cán bộ thuế hướng dẫn hộ kinh doanh tra cứu thông tin và thực hiện các thủ tục thuế trên môi trường điện tử. Ảnh: Đức Thanh

Với doanh nghiệp, lợi ích từ quá trình chuyển đổi số của ngành Thuế càng được thể hiện rõ nét. Chị Thân Thu Thảo - Kế toán Công ty TNHH Hansol CNP Vina (Bắc Giang) cho biết, qua ứng dụng khai thuế điện tử, doanh nghiệp có thể nộp tờ khai và tiền thuế bất cứ lúc nào, ở bất kỳ đâu, mà không phải đến trực tiếp cơ quan thuế. Doanh nghiệp cũng dễ dàng kiểm tra trạng thái tiếp nhận tờ khai, lịch sử nộp thuế, tra cứu thông báo hoặc văn bản từ cơ quan thuế ngay trên hệ thống.

Đặc biệt, hóa đơn điện tử đã hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình tài chính, giảm thủ tục giấy tờ và tuân thủ pháp luật một cách nhanh chóng. Sử dụng hóa đơn điện tử, doanh nghiệp không tốn chi phí in ấn, lưu trữ vật lý, vận chuyển hay bảo quản giấy tờ so với hóa đơn giấy truyền thống.

Phân tích những kết quả đạt được trong công tác cải cách, chuyển đổi số của ngành Thuế, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, nếu lượng hóa đầy đủ những lợi ích từ quá trình số hóa, có thể thấy chi phí và thời gian tiết kiệm được cho xã hội là rất lớn. Những công việc trước đây đòi hỏi người dân, doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, thực hiện nhiều khâu trực tiếp, thì nay đã có thể giải quyết trên môi trường điện tử.

Ông Đậu Anh Tuấn chia sẻ, bản thân khi thực hiện thủ tục hoàn thuế thu nhập cá nhân qua ứng dụng eTax Mobile cũng nhận thấy quy trình ngày càng thuận tiện, dễ dàng hơn.

Theo thông tin từ Cục Thuế (Bộ Tài chính), đến nay, tổng số thủ tục hành chính thuế còn 115 thủ tục, giảm 104 thủ tục, tương ứng giảm 47,5% so với thời điểm bắt đầu triển khai Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026; 100% thủ tục hành chính được cung cấp theo hình thức toàn trình.

Đặc biệt, các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đã giúp giảm khoảng 4.976 tỷ đồng chi phí tuân thủ, tương ứng giảm 58%; thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm khoảng 1.217 ngày, tương ứng giảm 70,08% so với kỳ gốc năm 2024.

Tiếp tục tái thiết kế toàn bộ quy trình, nghiệp vụ

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, mục tiêu cuối cùng của quá trình chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính và hoàn thiện chính sách thuế là để người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn, dễ tuân thủ hơn, với chi phí thấp hơn. Vì vậy, nhiệm vụ công tác cải cách đã trở thành quan điểm xuyên suốt trong mọi hoạt động của ngành Thuế.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục Thuế, hệ thống công nghệ thông tin của ngành còn phân mảnh, với nhiều nền tảng và mô hình vận hành song song tồn tại; dữ liệu phân tán, chưa liên thông đầy đủ khiến việc đối soát, đồng bộ và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan gặp khó khăn; một số nghiệp vụ chưa được tự động hóa toàn trình.

Để khắc phục, ngành Thuế đang đẩy mạnh tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin với mục tiêu hiện đại hóa toàn diện công tác quản lý thuế, phù hợp với thông lệ quốc tế và pháp luật Việt Nam.

Nhiệm vụ trọng tâm của ngành Thuế là hoàn thiện thể chế quản lý thuế đồng bộ, công khai, minh bạch, công bằng, áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế, tạo điều kiện thuận lợi để người nộp thuế tuân thủ tự nguyện; cơ quan thuế có đủ năng lực quản lý thuế hiệu quả, hiệu lực.

Đồng thời, hệ thống công nghệ thông tin sẽ tích hợp, tập trung, đáp ứng yêu cầu xử lý, cung cấp thông tin cho quản lý thuế, công tác chỉ đạo điều hành của cơ quan thuế và cung cấp dịch vụ điện tử, dịch vụ số cho người nộp thuế.

Song song với đó, ngành Thuế phát triển hệ thống thuế tích hợp sâu với các nền tảng dữ liệu quốc gia, ngân hàng, thương mại điện tử, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội và định danh số, đảm bảo lấy người nộp thuế làm trung tâm, tăng cường hỗ trợ chủ động, dự báo nghĩa vụ thuế, cung cấp dịch vụ thông minh. Đồng thời vận hành minh bạch, có thể giải thích, truy vết và tự động hóa cao dựa trên dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và quản lý rủi ro.

Ngành Thuế đồng thời triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng. Hệ thống giám sát, quản lý vận hành công nghệ thông tin tập trung được duy trì 24/7; công tác an toàn thông tin được triển khai theo mô hình 4 lớp nhằm bảo đảm các hệ thống trọng yếu vận hành an toàn, ổn định.