Số hóa thủ tục- Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa

Công nhân Công ty TNHH Great Global International được đảm bảo việc làm, thu nhập ổn định. Ảnh: Đào Hằng

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong doanh nghiệp

Là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm lớn của tỉnh, Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đánh giá việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong thực hiện thủ tục xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt là thủ tục hải quan điện tử, đã mang lại nhiều thuận lợi thiết thực. Hầu hết các khâu như khai báo, truyền tờ khai, gửi thông tin và trao đổi với cơ quan Hải quan đều được thực hiện trên môi trường điện tử. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian đi lại, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời chủ động hơn trong việc theo dõi và xử lý hồ sơ.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, hiện sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại hơn 30 nước và vùng lãnh thổ như: Mỹ, các nước EU, Nhật Bản, Trung Đông, Trung Quốc... đối với doanh nghiệp thường xuyên xuất khẩu hàng hóa, việc thực hiện thủ tục hải quan trên môi trường điện tử có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tiến độ giao hàng. Doanh nghiệp có thể chủ động khai báo, theo dõi tình trạng xử lý tờ khai, kịp thời bổ sung hoặc điều chỉnh thông tin khi có yêu cầu. Việc trao đổi dữ liệu thuận tiện cũng góp phần hạn chế sai sót, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ, tra cứu hồ sơ.

Đại diện doanh nghiệp cho biết thêm, những thay đổi này đặc biệt hữu ích trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu ngày càng đòi hỏi cao về tiến độ giao hàng, khả năng đáp ứng yêu cầu của đối tác và mở rộng thị trường. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp đơn giản hóa quá trình thực hiện thủ tục mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong tổ chức hoạt động xuất khẩu, tập trung nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.

Tương tự, theo đại diện Công ty TNHH Great Global International (KCN Gián Khẩu), đối với doanh nghiệp gia công hàng may mặc có số lượng tờ khai lớn, lợi ích của việc ứng dụng CNTT và chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan cũng tạo ra thuận lợi rõ nét. Khi hồ sơ được khai báo đầy đủ, chính xác và tờ khai đáp ứng điều kiện thông quan điện tử, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc bố trí kế hoạch sản xuất, vận chuyển và giao hàng. Đặc biệt, đối với những lô hàng không thuộc diện phải kiểm tra thực tế, quá trình làm thủ tục có thể được rút ngắn, tạo điều kiện đưa hàng ra cảng và giao cho hãng tàu theo kế hoạch. Trong ngành may mặc, tiến độ giao hàng thường gắn chặt với lịch tàu và thời hạn hợp đồng. Vì vậy, việc giảm thời gian thực hiện thủ tục, kịp thời xử lý các vướng mắc về hồ sơ có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thực tế từ các doanh nghiệp cho thấy, chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan không chỉ là thay đổi phương thức khai báo mà còn góp phần nâng cao khả năng kết nối, trao đổi thông tin giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Khi các khâu nghiệp vụ được thực hiện thuận tiện, minh bạch hơn, doanh nghiệp có thêm điều kiện chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, vận chuyển, giao nhận hàng hóa, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Hiện đại hóa hoạt động hải quan

Để tiếp tục tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, thời gian qua, Hải quan khu vực IV đã đưa vào vận hành nhiều phần mềm, ứng dụng hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có Chatbot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp giải đáp tự động những vấn đề liên quan đến chính sách, thủ tục hải quan 24/7. Cùng với đó, đơn vị triển khai mô hình phòng làm việc hải quan tại một số doanh nghiệp lớn, khu, cụm công nghiệp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời trong quá trình thực hiện thủ tục. Tại Ninh Bình, Hải quan khu vực IV đã triển khai, vận hành 1 phòng làm viẹc hải quan tại Công ty TNHH WISTRON Việt Nam; dự kiến hết năm 2026 tiếp tục thành lập 11 phòng làm việc hải quan tại các khu, cụm công nghiệp lớn.

Việc ứng dụng công nghệ với tăng cường hỗ trợ trực tiếp giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn trong tiếp cận thông tin, xử lý hồ sơ và giải đáp các vấn đề phát sinh. Qua đó, góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí đi lại, tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh, nhất là với các doanh nghiệp có tần xuất xuất nhập khẩu lớn. Việc số hóa thông tin, tăng cường kết nối và khai thác dữ liệu hỗ trợ cơ quan Hải quan theo dõi hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao tính minh bạch trong quy trình thực hiện nhiệm vụ, đồng thời phục vụ công tác phân tích, đánh giá, nhận diện rủi ro trong quản lý thuế. Qua đó, vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa thất thu ngân sách nhà nước.

Công chức Hải quan Hà Nam tiếp nhận, xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp. Ảnh: Tiến Đoàn

Theo ông Nguyễn Duy Thuận, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV, tính đến tháng 8/2026, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Hải quan khu vực IV tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 69,56 tỷ USD, tăng 49,46% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 32,76 tỷ USD, tăng 42,43%, kim ngạch nhập khẩu đạt 36,80 tỷ USD, tăng 56,33%. Số doanh nghiệp có hoạt động làm thủ tục hải quan đạt 5.194 doanh nghiệp, tăng 10,84%; số tờ khai phát sinh đạt 937.948 tờ khai, tăng 6,41% so với cùng kỳ.

Riêng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, gồm 3 đơn vị: Hải quan Hà Nam, Hải quan Nam Định và Hải quan Ninh Bình, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 53,31 tỷ USD, chiếm 76,64% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu toàn Chi cục, tăng 59,32% so với cùng kỳ. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 24,51 tỷ USD, tăng 51,02%; kim ngạch nhập khẩu đạt 28,80 tỷ USD, tăng 67,15%. Số tờ khai phát sinh đạt 663.993 tờ khai, tăng 27,96%; số doanh nghiệp làm thủ tục đạt 2.374 doanh nghiệp, tăng 11,98%. Về công tác thu ngân sách nhà nước, tính đến ngày 16/8/2026, số thu của Chi cục Hải quan khu vực IV đạt 7.893,1 tỷ đồng, tăng 9,32% so với cùng kỳ năm 2025, bằng 67,18% dự toán thu ngân sách năm 2026. Trong đó, tỉnh Ninh Bình số thu đạt 3.431,4 tỷ đồng, tăng 2,56% so với cùng kỳ, chiếm 43,47% tổng số thu của toàn Chi cục.

Hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục tăng trưởng, cùng với yêu cầu ngày càng cao về tiến độ thông quan và chất lượng phục vụ, đặt ra nhiệm vụ đổi mới mạnh mẽ đối với công tác quản lý hải quan. Thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực IV xác định nhiệm vụ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ và hiện đại hóa hải quan, hướng tới giảm chi phí tuân thủ, nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục xuất nhập khẩu. Đây cũng là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, nuôi dưỡng nguồn thu và phấn đấu hoàn thành, hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026.