Số hóa xử lý sự cố cáp quang, rút ngắn thời gian khắc phục

Giải bài toán từ thực tế vận hành

Mạng viễn thông dùng riêng là một trong những hạ tầng kỹ thuật phục vụ trực tiếp công tác điều độ, giám sát, điều khiển, bảo vệ và tự động hóa hệ thống điện. Vì vậy, việc duy trì mạng cáp quang ổn định, liên tục có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động vận hành cung cấp điện củaPC Đồng Nai.

Chức năng đăng nhập Hệ thống

Tuy nhiên, với khối lượng cáp lớn và địa bàn quản lý rộng, việc xác định, xử lý sự cố cáp quang trước đây gặp không ít khó khăn. Khi xảy ra sự cố, cán bộ kỹ thuật phải căn cứ dữ liệu măng xông trên tuyến và kết quả đo chiều dài sự cố từ thiết bị OTDR (Optical Time Domain Reflectometer - Máy đo phản xạ miền thời gian quang) để xác định măng xông gần vị trí sự cố, sau đó phối hợp với lực lượng tại các đơn vị để tiếp tục tìm kiếm vị trí cáp bị sự cố.

Từ yêu cầu thực tế đó, nhóm cán bộ PC Đồng Nai đã xây dựng “Công cụ hỗ trợ xử lý sự cố mạng cáp quang”. Mục tiêu của giải pháp là hỗ trợ nhân viên trực vận hành nhanh chóng xác định măng xông gần sự cố nhất, rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời giúp cán bộ kỹ thuật tại các Điện lực ở xa thuận tiện hơn trong việc tiếp cận và xử lý sự cố.

Các chức năng chính Hệ thống

Được đưa vào áp dụng thực tế tại PC Đồng Nai từ tháng 7/2025, công cụ được phát triển từ nền tảng Excel ban đầu, sau đó bổ sung các chức năng liên quan đến bản đồ. Giải pháp tận dụng Google Workspace, Google Sheets, App Scripts và Google Maps API, cho phép người dùng được cấp quyền truy cập bằng máy tính, máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh có kết nối internet.

Từ dò tìm thủ công đến định vị sự cố trên dữ liệu số

Điểm nổi bật của sáng kiến là tích hợp dữ liệu tuyến cáp, khoảng cách giữa các măng xông, tọa độ măng xông và kết quả đo OTDR để hỗ trợ quá trình xác định vị trí sự cố.

Nhập kết quả đo và nhấn nút tính vị trí sự cố

Thay vì chỉ cung cấp thông tin về khoảng cách đến điểm đứt như phương thức đo OTDR trước đây, công cụ cho phép người sử dụng tìm măng xông gần nhất, dự đoán vị trí sự cố, chỉ đường đến măng xông và vị trí sự cố dự kiến, đồng thời mô phỏng vị trí sự cố trên tuyến cáp.

Đưa ra kết quả tính toán

Quy trình xử lý được đơn giản hóa theo các bước: lựa chọn tuyến và măng xông đang thực hiện đo, nhập kết quả đo, sau đó hệ thống tính toán và đưa ra vị trí sự cố dự kiến. Từ kết quả này, người vận hành có thể tiếp tục khai thác chức năng chỉ đường để nhanh chóng tiếp cận hiện trường. Các hình ảnh minh họa trong hồ sơ sáng kiến cho thấy hệ thống có thể hiển thị tuyến đường từ vị trí thao tác đến măng xông gần sự cố và đến vị trí sự cố dự đoán, qua đó hỗ trợ trực quan cho công tác xử lý.

Chỉ đường từ măng xông đang thực hiện thao tác đo đến măng xông gần sự cố nhất

Ông Lê Hoàng Trung - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Đồng Nai cho biết: Hệ thống viễn thông dùng riêng là hạ tầng kỹ thuật thiết yếu, phục vụ điều độ, giám sát, điều khiển, bảo vệ và tự động hóa hệ thống điện, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, sản xuất kinh doanh và chuyển đổi số. Vì vậy, việc duy trì mạng cáp quang ổn định, liên tục có ý nghĩa rất quan trọng đối với hoạt động của Công ty.

Sáng kiến “Công cụ hỗ trợ xử lý sự cố mạng cáp quang” đã giúp chuyển phương thức xử lý từ phản ứng thủ công, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của nhân viên sang giám sát chủ động, định vị sự cố trên nền tảng dữ liệu số và hỗ trợ điều hành tập trung. Qua đó, thời gian xác định và khắc phục sự cố được rút ngắn, nâng cao độ tin cậy của hệ thống và góp phần duy trì liên tục các dịch vụ viễn thông - công nghệ thông tin phục vụ vận hành hệ thống điện.

Mô phỏng vị trí sự cố trên tuyến cáp

Như vậy, giá trị của sáng kiến không chỉ nằm ở một công cụ hỗ trợ tìm kiếm vị trí cáp bị đứt. Quan trọng hơn, giải pháp đã thay đổi cách thức tiếp cận sự cố, từ xử lý dựa nhiều vào thao tác thủ công và kinh nghiệm sang khai thác dữ liệu số để hỗ trợ định vị, điều hành và phối hợp xử lý.

Theo kết quả áp dụng, công cụ đã quản lý được danh mục tuyến, măng xông; hỗ trợ tính toán vị trí sự cố nhằm giảm thời gian xử lý, tái lập đường truyền và nâng cao độ tin cậy của hệ thống. Việc tận dụng các thành phần của Google Workspace cũng giúp quản lý quá trình thực hiện trên môi trường internet mà không phải đầu tư hạ tầng riêng.

Tạo dữ liệu cho quản lý và khả năng nhân rộng

Một hiệu quả khác của sáng kiến là khả năng tiếp tục khai thác dữ liệu sau mỗi lần xử lý sự cố. Đây là nền tảng để công cụ không chỉ phục vụ xử lý tình huống trước mắt mà còn hỗ trợ công tác quản lý mạng cáp quang theo hướng chủ động hơn.

Ông Trần Mạnh Hùng - Phó trưởng phòng Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số, PC Đồng Nai

Ông Trần Mạnh Hùng - Phó trưởng phòng Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số, PC Đồng Nai, đại diện nhóm tác giả cho biết: PC Đồng Nai hiện quản lý hơn 1.650 km cáp quang, kết nối 84 vị trí nút mạng là trụ sở các đơn vị, trạm biến áp và trạm cắt, đồng thời kết nối với mạng truyền dẫn chung của EVN và Tổng công ty Điện lực miền Nam. Quy mô lớn và địa bàn vận hành đa dạng khiến việc xác định, xử lý sự cố cáp quang bằng phương pháp thủ công gặp nhiều khó khăn, nhất là khi tuyến cáp đi qua khu đô thị, khu công nghiệp, khu vực rừng, sông hoặc dọc các tuyến giao thông.

Trước đây, thiết bị OTDR chủ yếu cho biết khoảng cách đến điểm sự cố, còn nhân viên vận hành vẫn phải di chuyển đến hiện trường để xác định chính xác vị trí cột, tuyến cáp bị sự cố. Với những tuyến dài, việc tìm điểm đứt có thể chiếm đáng kể thời gian khắc phục.

Từ dữ liệu tuyến cáp, vị trí măng xông và kết quả đo OTDR được tích hợp, công cụ còn có khả năng khai thác dữ liệu lịch sử để nhận diện những đoạn tuyến có tần suất xảy ra sự cố cao. Đây là cơ sở để đơn vị xem xét các phương án gia cố, thay thế hoặc chuyển hướng tuyến khi cần thiết.

Định hướng phát triển của giải pháp cũng tập trung vào việc mở rộng khả năng quản lý dữ liệu. Công cụ có thể bổ sung chức năng ghi nhận sự cố theo thời gian, hình thành bức tranh tổng quan về tình hình sự cố trên các tuyến cáp; đồng thời phát triển module quản lý măng xông theo từng đơn vị, từng đội quản lý điện để nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng.

Chuyên viên Công ty Điện lực Đồng Nai đang đo kiểm chất lượng sợi quang định kỳ

Với hiệu quả trong thực tiễn, sáng kiến đã được PC Đồng Nai công nhận cấp Công ty và được Tổng công ty Điện lực miền Nam công nhận là sáng kiến cấp EVNSPC để triển khai tại các Công ty Điện lực trực thuộc.

Từ một yêu cầu cụ thể của công tác vận hành tại PC Đồng Nai, sáng kiến đã hình thành công cụ số có khả năng hỗ trợ từ khâu định vị sự cố, chỉ đường đến hiện trường đến quản lý dữ liệu phục vụ quản lý vận hành lâu dài. Việc tận dụng nền tảng công nghệ sẵn có, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng riêng, cùng khả năng áp dụng tại các Công ty Điện lực khác cho thấy hướng tiếp cận này có thể tiếp tục được khai thác trong quá trình số hóa công tác viễn thông - công nghệ thông tin của ngành điện.