Số người xóa TikTok tăng cao vì sợ bị thu thập dữ liệu, lượt tải UpScrolled tăng hơn 10 lần
Người dùng đang xóa TikTok với tốc độ cao hơn kể từ khi công ty thông báo hoạt động tại Mỹ sẽ được chuyển sang một liên doanh mới.
Theo hãng phân tích thị trường Sensor Tower, số lượt người dùng tại Mỹ xóa TikTok trung bình mỗi ngày đã tăng gần 150% trong 5 ngày qua, so với mức trung bình của ba tháng trước đó.
Hôm 22.1, TikTok cho biết đã thành lập một liên doanh để duy trì việc ứng dụng chia sẻ video ngắn đình đám này hoạt động tại Mỹ, dưới sự lãnh đạo mới của người Mỹ. TikTok bổ nhiệm Adam Presser, cựu giám đốc vận hành và phụ trách bộ phận Trust & Safety (Niềm tin & An toàn) của TikTok, làm giám đốc điều hành liên doanh này.
Một số người dùng đã lên mạng xã hội bày tỏ sự hoài nghi về liên doanh mới, sau khi thấy chính sách quyền riêng tư cập nhật vào ngày 22.1.
Nhiều bài đăng trên mạng xã hội chỉ ra các điều khoản trong chính sách mới mô tả những loại dữ liệu TikTok có thể thu thập, gồm cả thông tin nhạy cảm như “nguồn gốc chủng tộc hoặc sắc tộc” cũng như “đời sống tình dục hoặc xu hướng tính dục, tình trạng chuyển giới hoặc phi nhị nguyên giới, quốc tịch hoặc nhập cư, thông tin tài chính”.
Phi nhị nguyên giới là khái niệm chỉ những người không tự xác định bản thân hoàn toàn là nam hoặc nữ theo cách phân chia giới tính truyền thống. Họ có thể cảm nhận giới của mình nằm giữa hai giới, thay đổi theo thời gian, hoặc không thuộc về bất kỳ giới nào trong hai giới nam-nữ.
Tuy nhiên, bất chấp làn sóng phản ứng trên mạng xã hội, những điều khoản này dường như không phải là mới. Một phiên bản lưu trữ của chính sách từ tháng 8.2024 đã gồm cả các quy định tương tự.
Những lo ngại đó dường như đã ảnh hưởng đến tâm lý người dùng TikTok sau khi có thông báo về liên doanh, góp phần làm tăng đột biến số lượt gỡ cài đặt trong vài ngày qua.
“Bạn cũng có thể xóa TikTok”
“Nếu tôi có thể xóa nền tảng lớn nhất của mình vì các điều khoản sử dụng và kiểm duyệt đã vượt tầm kiểm soát, thì bạn cũng có thể!”, nhà sáng tạo nội dung Dre Ronayne đăng trên mạng xã hội Threads thuộc Meta Platforms. Dre Ronayne cho biết cô có gần 400.000 người theo dõi trên TikTok trước khi xóa tài khoản hôm 25.1.
Các nhà sáng tạo khác báo cáo gặp sự cố khi đăng nội dung lên TikTok, với lời phàn nàn về việc gián đoạn dịch vụ và video không tải lên được.
Theo Nadya Okamoto - TikToker nổi tiếng có hơn 4 triệu người theo dõi, công ty này chưa truyền đạt cho các nhà sáng tạo nội dung biết liên doanh sẽ có ý nghĩa gì với họ.
“Đó là lý do vì sao có rất nhiều sự hoang mang, bởi tất cả chúng tôi đều đang nhìn vào nền tảng này và thực sự không biết chuyện gì đang xảy ra”, cô nói.
Nadya Okamoto chia sẻ với hãng tin CNBC rằng cô đã gặp sự cố với ứng dụng TikTok vài ngày qua và không thể tải video lên trong khoảng 24 giờ. Trong thời gian TikTok gặp bất ổn, Nadya Okamoto tiếp tục đăng nội dung của mình lên Instagram và YouTube.
“Trên mạng đang có rất nhiều cuộc thảo luận về việc liệu tất cả điều này chỉ là trùng hợp hay là kiểm duyệt, và chuyện đó sẽ dẫn đến điều gì? Mọi thứ xảy ra cùng lúc như vậy thật sự rất đáng sợ”, Nadya Okamoto cho hay.
Hôm 26.1, tài khoản X liên quan liên doanh của TikTok cho biết rằng sự cố dịch vụ là do mất điện tại một trung tâm dữ liệu ở Mỹ.
“Chúng tôi đang làm việc với đối tác trung tâm dữ liệu để ổn định dịch vụ. Chúng tôi xin lỗi vì sự gián đoạn này và hy vọng sẽ sớm khắc phục”, tài khoản này viết.
Tình trạng gia tăng gỡ cài đặt ứng dụng chưa dẫn đến sự sụt giảm đáng kể về lượng người dùng TikTok tại Mỹ.
Theo Sensor Tower, lượng người dùng hoạt động của TikTok tại Mỹ vẫn tương đối ổn định so với tuần trước đó.
Số lượt người dùng tại Mỹ xóa TikTok trung bình mỗi ngày đã tăng gần 150% trong 5 ngày qua, so với mức trung bình của ba tháng trước đó - Ảnh: Getty Images
Lượt tải xuống UpScrolled tại Mỹ tăng hơn gấp 10 lần
Trong khi đó, các ứng dụng cạnh tranh với TikTok lại ghi nhận mức độ quan tâm tăng lên. Dữ liệu của Sensor Tower cho thấy lượt tải xuống UpScrolled tại Mỹ tăng hơn gấp 10 lần so với tuần trước, còn Skylight Social tăng 919% và Rednote (Trung Quốc) tăng 53%.
UpScrolled là một mạng xã hội mới, đang nổi lên như một lựa chọn thay thế cho TikTok, Instagram và X, đặc biệt sau khi TikTok chuyển hoạt động tại Mỹ sang mô hình liên doanh.
Theo trang The Verge và TechCrunch, UpScrolled được thành lập năm 2025 bởi kỹ sư công nghệ Issam Hijazi. Ứng dụng này tự quảng bá là nền tảng ưu tiên tự do biểu đạt, không giảm hiển thị ngầm và hạn chế sự can thiệp của thuật toán thiên lệch.
Về tính năng, UpScrolled cho phép người dùng đăng video, ảnh và bài viết dạng văn bản, nhắn tin trực tiếp và khám phá nội dung, với giao diện được mô tả là pha trộn giữa Instagram và X. Những ngày gần đây, lượng tải ứng dụng UpScrolled tại Mỹ đã tăng vọt do một bộ phận người dùng TikTok tìm nền tảng thay thế, khiến UpScrolled lọt top ứng dụng được tải nhiều trên Apple App Store.
Nói ngắn gọn, UpScrolled là mạng xã hội mới đang “ăn theo” làn sóng rời TikTok, nổi bật nhờ thông điệp chống kiểm duyệt và đề cao tính công bằng trong hiển thị nội dung.
Giao diện UpScrolled
Skylight Social là ứng dụng mạng xã hội chia sẻ video ngắn, được xem như một lựa chọn thay thế cho TikTok. Skylight Social do Giám đốc điều hành Tori White và Giám đốc công nghệ Reed Harmeyer đồng sáng lập, xây dựng trên AT Protocol - nền tảng công nghệ mở cũng đang được mạng xã hội Bluesky sử dụng. Nhờ đó, Skylight Social có thể kết nối và chia sẻ nội dung với hệ sinh thái Bluesky, giúp người dùng tiếp cận cộng đồng hàng chục triệu người.
Về tính năng, Skylight Social cho phép đăng video ngắn theo chiều dọc, chỉnh sửa video trong ứng dụng, theo dõi, thích, bình luận và chia sẻ. Một điểm khác biệt đáng chú ý là Skylight Social nhấn mạnh vào các feed do con người tuyển chọn thay vì chỉ dựa vào thuật toán, nhằm giảm cảm giác bị điều khiển bởi hệ thống đề xuất.
Sau khi TikTok công bố liên doanh tại Mỹ, Skylight Social đã tăng trưởng rất nhanh, nhờ làn sóng người sáng tạo và người xem tìm kiếm nền tảng thay thế.
Giao diện Skylight Social
Thông tin chi tiết về liên doanh mới của TikTok tại Mỹ
Tuần trước, TikTok đã chính thức hoàn tất thành lập liên doanh mới tại Mỹ nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý của chính quyền Trump và tránh nguy cơ bị cấm hoạt động tại thị trường này.
Pháp nhân mới có tên TikTok USDS Joint Venture LLC, trong đó USDS là viết tắt của US Data Security (An ninh dữ liệu Mỹ), sẽ chịu trách nhiệm vận hành toàn bộ hoạt động của TikTok tại Mỹ.
Theo thỏa thuận, liên doanh này có cơ cấu sở hữu với đa số cổ phần thuộc về các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế chứ không phải Trung Quốc. Cụ thể, hãng Oracle, quỹ đầu tư Silver Lake (Mỹ) và quỹ MGX (UAE) mỗi bên nắm khoảng 15% cổ phần. Các nhà đầu tư khác như General Atlantic, Susquehanna và một số quỹ đầu tư tại Mỹ nắm tổng cộng khoảng 35%.
Trong khi đó, ByteDance, công ty mẹ của TikTok có trụ sở tại Trung Quốc, chỉ còn giữ 19,9% cổ phần, mức tối đa theo quy định của luật Mỹ. Như vậy, hơn 80% quyền sở hữu liên doanh thuộc về các bên không phải Trung Quốc.
Hội đồng quản trị của TikTok USDS Joint Venture LLC gồm 7 thành viên, trong đó đa số là người Mỹ, nhằm tăng mức độ kiểm soát của phía Mỹ với hoạt động của nền tảng. Shou Zi Chew, Giám đốc điều hành toàn cầu của TikTok, vẫn có ghế trong hội đồng quản trị.
Một trong những nội dung then chốt của thỏa thuận là vấn đề dữ liệu người dùng và an ninh mạng. Theo đó, toàn bộ dữ liệu người dùng TikTok tại Mỹ sẽ được lưu trữ trên hạ tầng đám mây của Oracle đặt ở nước này. Oracle cũng đóng vai trò là đối tác an ninh, chịu trách nhiệm hỗ trợ giám sát, kiểm toán và bảo vệ hệ thống, nhằm bảo đảm dữ liệu người dùng Mỹ không bị truy cập trái phép từ bên ngoài nước Mỹ.
Với thuật toán đề xuất nội dung (tài sản công nghệ cốt lõi của TikTok), ByteDance không chuyển giao toàn bộ quyền sở hữu mà sẽ cấp phép cho liên doanh tại Mỹ sử dụng. Thuật toán dành cho thị trường Mỹ sẽ được huấn luyện lại bằng dữ liệu người dùng tại Mỹ và chịu sự giám sát của các đối tác Mỹ, trong khi quyền sở hữu trí tuệ vẫn thuộc về ByteDance. Cách làm này được xem là một thỏa hiệp nhằm đáp ứng yêu cầu an ninh quốc gia của Mỹ, đồng thời tránh việc ByteDance phải bán đứt công nghệ cốt lõi.
TikTok USDS Joint Venture LLC sẽ phụ trách toàn bộ hoạt động của TikTok tại Mỹ, gồm vận hành nền tảng, bảo mật dữ liệu, kiểm soát thuật toán, quản lý nội dung, hoạt động quảng cáo cũng như mảng thương mại điện tử TikTok Shop.
Thỏa thuận này được đưa ra trong bối cảnh luật mới của Mỹ yêu cầu ByteDance phải thoái vốn khỏi TikTok tại Mỹ hoặc đối mặt với lệnh cấm, và được xem là giải pháp giúp ứng dụng video ngắn tiếp tục duy trì hoạt động tại thị trường có hơn 200 triệu người dùng.
